به: افندي ايشيق سونمز و نفرت پراكنان قومي

دوشنبه, 30 دی 1392 ساعت 06:09 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

در ديار ما آذربايجان ضرب المثلي هست كه مي گويند: «داليدان آتان داش توپوقادير»؟ بقول كليله اين مثل بدان آوردم كه: عده ي فكر مي كنند و با عوض كردن اسم اصلي شان صاحب يك هويت جديد غير از

هويتي كه از پدران و آبا و اجدادشان براي آنها رسيده، خواهند شد و با اين كار با هر ترفندي كه شده دوست دارند هويت را از بيگانگان و اجنبي‌ها، طلب كنند و براي بدست آوردن يك هويت پوشالي دستشان را به طرف هر خس و خاشاكي دراز مي‌كنند تا بقول خودشان صاحب يك هويت جديد بشوند.
 قبل از اينكه به موضوعات اصلي بپردازيم از افنديم ايشيق سونمز به بخشيد رحيم بيگ خواهش مي‌كنم از آن نور بي فروغشان كورسوئي به تاريك خانه‌هاي مغز منجمد قرن نوزدهمي خود و رفقايشان بياندازند تا بلكه آنها را از خواب صد ساله بيدارشان كند.
بخاطر اينكه افنديم ايشيق سونمز را از حال هواي قرن نوزدهمي آگاه كنم همين قدر كافي است كه بداند قرن نوزدهم قرن جعل‌ها و سر برآوردن هويت‌هاي كاذب پان تركسيم، پان عربيسم و پان اسلاميسم بود. اروپائي‌ها تخم اين هويت‌هاي جعلي را در قرن نوزدهم كاشتند و محصول‌اش را در اوائل قرن ييستم همزمان با جنگ جهاني اول با موفقيت برداشت كردند. استعمار اروپائي در قرن نوزدهم توسط تاريخ سازان و فرهنگ سازان جعلي با استفاده از زبان شناسان و جامعه شناسان يهودي مثل لئون كاهون و آرمينوس وامبري (تا آن زمان تركان كوچكترين اطلاع از فرهنگ و هويت خود نداشتند) و علم كردن چند نفر نژادپرست ترك خارج از امپراتوري عثماني كه توسط كميته‌ي اتحاد و ترقي ساخته پرداخته‌ي دونمه‌هاي يهودي در سالونيك بود، به تركان چنين القا كرده بودند كه شما بايد صاحب كشور آبا و اجدادي خود، تركستان بزرگ از بالكان تاچين (از دريا به دريا) شويد و از اين طرف در سال 1914 شروع جنگ جهاني اول باعث شد «سكنجبين صفرا فزود» استعمار اروپائي، كشورهاي اروپاي شرقي، بالكان، و كشورهاي عربي از خليج فارس تا شمال آفريقا از چنگ تركان عثماني بدر آورد و از آن طرف بعد از انقلاب اكتبر در اوايل دهه بيست قرن بيستم تمام كشورها و خانات آسياي ميانه و قفقاز را اتحاد جماهير شوروي تصاحب كرد، در اين ميان سر تركان بي‌كلاه ماند در حالي كه وعده‌ي تركستان بزرگ را به آنها داده بودند. ملي گرايان ترك كه به دنبال هويت و تركستان بزرگ بودند يك دفعه از خواب بيدار شدند و ديدند كه در اين وانفساي تقسيم جهاني هيچ چيزي گيرشان نيامد، هر آن چه هم در داشتند استعمار انگليس از چنگ‌شان در آورده است و علي مانده حوض‌اش، هويت طلبان از امپراتوري عثماني عبوركرده و صاحب تركستان بزرگ هم نشدند فقط به آسياي صغير صغير صغير قناعت كرده مدت صد سال به لاف‌هاي ملي گرائي از نوع هويتي و تاريخي و فرهنگي جعلي در چهارچوب تركيه پرداختند. در نهايت يكي از اين ابداع كنندگان هويت و فرهنگ تركي كه خودش را يك ترك دو آتشه قلمداد مي‌كرد بعد از برگشت از خانات آسياي ميانه و با تحمل رنج سفر كه مي‌خواست هويت خود را در آسياي ميانه پيدا كند، تركان آسياي ميانه را وحشياني خواند كه اصلاح پذير نيستند و در آخر سفرنامه‌اش نوشت كه: «من قيوميت انگليس را براي تركان آسيا بهتر از روس‌ها يافتم» 1
چون افنديم ايشيق سونمز از عزيزاني مثل اراني‌ها، كسروي‌ها، تقي‌زاده‌ها، خياباني‌ها، ايرانشهرها و ستارخان‌ها نام برده و وطن پرستي آنها را به استعمار فارس‌ها نسبت داده، من هم چاره‌اي ندارم جز اينكه تقريباً صد سال به عقب برگردم و داستان واقعي و بي كسي و بي پناهي آذربايجان را در مقابل هويت طلبان آن روز بازگو كنم.
وقتي در تابستان سال 1919 قواي عثماني دوباره به آذربايجان بازگشت با خودش قحطي و غلا به آذربايجان آورد در آن روزهاي روزانه چندين نفر از هموطنان من از گرسنگي و قحطي كه قواي جبهه‌ي پان تركيست‌ها بوجود آورده بودند تلف مي‌شدند، در اين وضعيت نابسامان رهبران آذربايجان را از جمله خياباني، نوبري، بادامچي توسط پان تركيست‌ها دستگير و تبعيد كردند. گناه شيخ محمد خياباني اين بود كه رضايت نداده بود آذربايجان جزء جمهوري نيم بند مساواتي‌ها و ضميمه سرزمين ترك ادعائي هويت طلبان شوند.2 از آن طرف در همان روزها در استانبول كميته‌ي اتحاد و ترقي بدنبال هويت تركانه بود و امپراتوري عثماني نفس‌هاي آخري را مي‌كشيد، و بر خلاف قوانين بين‌المللي كسبه و تجار ايراني مقيم عثماني را و محصلين ايراني را دستگير و از خانه و از حجره‌هايشان بيرون كشيد و با يك وضع فجيع سرپا برهنه در زير شلاق به اردوگاه مي‌فرستادند. روزنامه قره گوز استانبول اين خبر را به خوانندگان مژده داد كه خرهاي عجم را از استانبول جمع‌آوري كردند.3
باز در همان روزها در استانبول دو نفر از نوچه‌هاي هويت طلبان ترك مثل سليمان نظيف و روشني بيگ در ضمن توهين به حيثيت ايراني‌ها در روزنامه‌ي طنين تحريكات خود را درباره آذربايجان به نهايت رسانيده آذربايجان، خراسان، كردستان، اصفهان ايران را جزء سرزمين‌هاي تركستان آورده و حيا هم نمي‌كردند زرتشت پيغمبر ايراني را كه زاده‌ي آذربايجان بود را به تركان و چنگيزيان نسبت مي‌دادند و در همان روزنامه طنين نوشته بود كه ايراني‌ها زرتشت ترك را مجبور كردند كه كتاب اوستا را بزبان فارسي بنويسد و با تحريف تاريخ، چه تهمت‌ها و ناسزارها به شاهان صفوي نمي‌كردند.4
بد نيست به دو نفر از هويت طلبان آن روزها كه زندگي غم باري در تبعيد آوارگي داشته اشاره‌اي بشود كه درس عبرتي براي هويت طلبان آواره‌ي امروز مي‌شود.
1- محمد امين رسول زاده كه سال‌ها نون نمك ايراني‌ها را خورده بود و در ايران مدت ده سال روزنامه ايران را منتشر مي‌كرد و يار غار تقي زاده بود. و در آخر از ايران گرائي و مسلماني و ترك چليك، عبور كرد و هم در آخر عمرش در وانفساي آواره‌گي و تبعيد از محمدعلي علي فروغي سفير ايران در تركيه (در زمان اتاتورك) خواهش مي‌كند كه از رضا شاه تابعيت ايراني برايش بگيرد و تا باقي مانده عمرش در ايران سپري كند. 5
2- احمد آقايف فرزند خاك پاك قره باغ (آن كسانيكه در آن طرف رود ارس بدروغ خود را آذربايجاني مي‌نامند عوض اينكه قره باغ را از چنگ ارمني‌ها آزاد كنند كارشاسان شده ودكاي روسي خوردن و گوش كردن به قره باغ شكسته سي ما كه بخيلي نيستيم حال‌اش را ببريد فقط از قره باغ، قره باغ شكسته‌ي برايشان، مانده است.) احمد آقايف در اوائل يك ايران گراي دو آتشه بود و پايان نامه دانشگاهي‌اش تعريف و تمجيد از ايران باستان، و بعد يك مسلمان متعصب كه در مجلات اسلامي قلم مي‌زد و بعدها يك ملي گرايي ترك كه با اسلام گرايان مجادله‌ها داشت و در آخر جزء حلقه كميته اتحاد و ترقي كه با يهودي‌ها دمخور شده بود و در مجلات ژون ترك كه توسط صهيونيست‌ها منتشر مي‌شد قلم فرساقي مي‌كرد و تمام عمرش را تصوير ناقصي از ايران گرائي و اسلام گرائي و ملي گرائي ترك و غرب گراي كماليست در حيات فكري خود داشت و در آخر فيل‌اش ياد ايران كرد و مي‌خواست از ديوان حافظ براي آخر عاقبت پان تركيست‌ها تفال بزند به گفته دوستش حسين زاده وقتي ديوان حافظ گيرش نيامد عوض‌اش از كتاب «قدس آزاد شده» اثر تاسون يهودي تفال زد كه ............. «در ظلماني ترين ايام مشرق زمين قهرماني با موهاي طلائي ظهور مي‌كند ملت‌اش را گرد مي‌آورد و به سوي آزادي و پيروزي رهنمون مي‌كند .....» چندي بعد مصطفي كمال بعنوان آتاترك از صندوق كميته‌ي اتحاد و ترقي بيرون مي‌جهد6
افنديم ايشيق سونمز ملاحظه مي‌فرمائيد حالا هم با صد سال پيش هيچ فرقي نكرده همان مغزهاي منجمد قرن نوزدهمي براي گدائي هويت از اجانب، بعضي‌ها شب و روز دوربر نمايندگان مجالس اروپا و آمريكا مي‌پلكند و موس موس مي‌كنند و از هر نوع خوش خدمتي به بيگانگان فروگذار نمي‌‌كنند منتظر هستند. بيگانگان يك كلمه‌اي يك جمله‌اي درباره هويت بعضي‌ها تره‌هاتي ببافند كه از آن كلمات خوشانشان بشود. دست بر قضا روزي روزگاري يكي از نمايندگان بخاطر اينكه جواب خوش خدماتي‌هاي بعضي‌ها را داده باشد، پنجره‌ي يكي از اطاق‌هاي مجلس نمايندگان آمريكا را باز كرد و گفت كه «آذربايجان ايران نيست» هويت طلبان سر از پا نشاخته اين جمله را كه ثمره‌ي سال‌هاي خوش خدمتي‌شان بود، مثل كاغذ زر بريدند و از بالاي هر دَر و دروازه‌اي آويزانش كردند و در تلويزيون‌ها به نمايش گذاشتند از آن طرف يك ايراني وطن پرست تورج دريائي استاد تاريخ در آمريكا طي جوابيه‌اي كه در روزنامه‌ي نيويورك تايمز چاپ كردند و توي دهن آن نماينده زد و گفت كه بشما نيامده از اين غلط‌ها، درباره‌ي آذربايجان بكنيد آذربايجان صاحب دارد.
در جوابي كه به آقاي بيات نوشته بودم متذكر شده بودم كه شما و هويت چي‌هاي عزيز سعي نكنيد براي آذربايجان تاريخ و فرهنگ و زبان جعل كنيد و با آن جعليات خودتان را مضحكه خاص و عام نكنيد . باز اين دفعه هم افنديم ايشيق سونمز می گویم که با كلمات اختراعي  همچون، شونيزم فارس، فارس استعمار چيلق، كه در هيچ فرهنگ، دائره المعارف و لغت نامه نمي‌توانيد پيدايش كنيد. ما بيشتر در لغت نامه‌ها و فرهنگ‌هاي سياسي، كلمات استعمار سرخ، استعمار سياه، استعمار انگليس و ... برخورد داشته‌ام اين كلمات اختراعي ايشان در توبره‌ي هيچ عطاري يافت نمي‌شود.
يكي از اين كلماتي كه افنديم ايشيق سونمز زياد مورد استفاده قرار داده كلمه‌ي «ممالك محروسه» است مثل اينكه هويت چي‌هاي عزيز معني اين كلمه را اشتباهي فهميده‌اند، مثلاً اين كلمه را مترادف ممالك امپراتوري، يا اتحاد جماهير يا فدراسيون‌هاي كشورها و ...... حالي‌شان شده است. كلمه محروسه بمعني حراست شده و حفظ شده معني مي‌دهد واين اصطلاحي بود كه فقط از زمان جد بزرگوارشان فتح علي شاه خاقان ابي خاقان در ايران متداول شد و قبل از آن هيچ گونه كاربردي نداشت. آنها ادعا مي‌كردند كه: فقط ما هستيم كه از مملكت حراست و محافظت مي‌كنيم و بر عكس آن گنده‌گوئي‌ها ديديم كه همان جد بزرگوارتان (قاجاريه‌ها) هر يكي از شهرهاي قفقاز را به خال سياه ماهروئي مي‌بخشيد كه تعداد حرم سرايش را زياد كند و 17 شهر قفقاز را با ماه رويان گرجي، ارمني‌، قره باغي تاخت مي‌زد كه شما هويت چي‌ها ننگين نامه تركمان چاي و گلستان را قلب ماهيت كنيد تقسيم نامه‌اش بخوانيد. (واقعاً شرم آور است)، اين همه دروغ، و من حتم دارم كه شما مي‌خواهيد ننگين نامه‌‌هاي جد بزرگوارتان را ماست مالي كنيد.
آخرين توصيه‌ي دوستانه‌ اي كه به افنديم ايشيق سونمز دارم، اين است اگر روزي روزگاري طرف صحبت تان يك نفر آذربايجاني باشد سعي كنيد با زبان آذربايجاني يا حداقل‌اش با زبان بچه‌هاي دهات آذربايجان و يا به زبان بچه شهرهاي آذربايجان با آنها صحبت كنيد و يا با زبان بچه‌هاي آخر خيابان طالقاني تبريز با زبان بچه‌هاي سيلاب اگر آن زبان را هم بلد نبوديد با زبان بچه‌هاي خيابان شهناز تبريز و يا در آخر سعي كنيد با زبان ماندگار حيدر باباي آذربايجاني‌ها اختلاط كنيد و از استعمال لغات و اصطلاحات واحه‌هاي اورال آلتائيك و يا كلمات تاتاري و استفاده نفرمائيد، يك دفعه ديديد كه بچه‌هاي آذربايجان از كوره در مي‌روند «آزقين لاشماق  مي‌كنند و مي‌گويند «گده اوزديليوي دانش» يا حداقل با زبان پدر مادرت صبحت كن.7
والسلام
توضيحات
1- زندگي و سفرهاي آرمينوس وامبري ترجمه محمدحسن آريا، ص 8/319، انتشارات علمي و فرهنگي، تهران 1372.
2- تاريخ هيجده ساله آذربايجان، احمد كسروي، بخش قيام خياباني.
3- مجله ايرانشهر، سال 3 شماره 3 ص 139.
4- نگاه كنيد به همان.
5- براي اطلاعات بيشتر رجوع كنيد جمهوري آذربايجان چگونگي و شكل‌گيري، محمدامين رسول زاده، ترجمه تقي سلام زاده، و مقالات سيدحسن تقي زاده، جلد اول، تحت نظر ايرج افشار.
6- براي اطلاع بيشتر مراجعه كنيد به از جامعه ايراني تا ميهن تركي زندگي احمد آقايف علي كاليراد، نشر پرديس، سال 1392.
7- زبان نوشتاري افنديم ايشيق سونمز به تمام زبان‌ها شبيه است جز زبان آذربايجاني، نوشته‌ي ايشان را به يكي از دوستاني كه دستي در ادبيات آذربايجان دارد و چندين كتاب درباره آذربايجان به زبان آذربايجاني نوشته نشان دادم راسته حسيني ايشان هم از نوشته‌هاي ايشان سر در نياوردند.

کاظم آذری سیسی

نویسنده ، مترجم و پژوهشگر آذربایجانی، متولد روستای سیس در شبستر. از وی دهها مقاله و یادداشت تاریخی- فرهنگی در نشریاتی چون، روزنامه اطلاعات، اندیشه پویا، طرح نو، ... منتشر شده است. تجدید چاپ آثار بزرگان فرهنگی آذربایجان مانند حسین کاظم زاده ایرانشهر،عبدالعلی کارنگ و... به همت وی انجام شده است. در حوزه ترجمه برخی از رمان های اورهان پاموک به زبان فارسی برای نخستین بار به اهتمام کاظم آذری انجام یافته است.

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/395c59f6cdcd93e0887e4d51339923c4.jpg
اقبال آقازاده، رهبر حزب اميد جمهوري آذربايجان در گفتگو با «کوليس»، پايگاه اينترنتي مطالب فرهنگي جمهوري باکو گفت : « آثار نظامي گنجوي به زبان اصلي خيلي زيباست.
cache/resized/4b26a141e833c64ce87cf0299e1f9f18.jpg
الهام علي اف، رييس جمهور باکو در سفر به ريگا، پايتخت لتوني گفت روابط جمهوري آذربايجان با اتحاديه اروپا به مرتبه عالي تري ارتقاء خواهد يافت.به گزارش پايگاه
cache/resized/4d5779aa7dad314b47659c234363702b.jpg
مرکز بررسي هاي زيست محيطي « موسسه بلک اسميت» آمريکا، شهر سومقائيت، را  دومين شهر آلوده دنيا معرفي کرد.به گزارش پايگاه اينترنتي «ويرتوالاذ» ، در فهرست «موسسه
cache/resized/e812e1db733e1b76ccdb8441488625cf.jpg
در حالی که برگزاری مراسم مذهبی مردم شیعه جمهوری باکو در کوچه ها و خیابان های شهرهای این کشور  ممنوع شده است، وهابی ها از آزادی کامل در این زمینه برخوردار شده
cache/resized/cc5f5dfa52c0492adafe89c1d70b0c1a.jpg
به گزارش آذریها به نقل از خبرگزاری آرمن پرس، النا تئوخاریوس نماینده پارلمان اروپا در طی دیدار خود با خبرنگاران پارلمان اروپا در خصوص نقض مکرر آتش بس از سوی
cache/resized/82a9c7511b9b10dc8cfb92c1b221165e.jpg
جمهوري قراباغ ، اتهام باکو مبني بر هدف قرار دادن غيرنظاميان جمهوري باکو را تکذيب کرد. به گزارش پايگاه اينترنتي «ارمن پرس» ،داويد بابايان، سخنگوي رياست جمهوري
cache/resized/971702fefa83fc0b27124ab780b77627.jpg
  در یک اظهار نظر عجیب و در حالیکه مقامات و رسانه های باکو به صورت ریاکارانه جهت جلب حمایت جمهوری اسلامی ایران، قراباغ کوهستانی را با فلسطین اشغالی مقایسه
cache/resized/5cb475d1859d5cf64749a0e6e79e119f.jpg
  پايگاه اينترنتي «ميدان تي وي» به نقل از مقاله پژوهشي درج شده در سايت «ترود» TRUD بلغارستان به قلم «ديليانا قايتانجيئوا» پژوهشگر بلغاري ، خبر داد شرکت
cache/resized/09d80fcfab8197303c2bd4189fb05353.jpg
آیت الله كاظم‌صديقي، امام جمعه تهران در خطبه های نماز جمعه 16تیر در انتقاد از سیاست های ضد اسلامی و ضد شیعی باکو گفت: « ما از داخل کشور عربستان خبر نداریم، ما
cache/resized/56945c2bc3a14761b5d257d1ee645e47.jpg
الهام علي اف، رييس جمهوري باکو در پيام تبريک به دونالد ترامپ، رييس جمهوري آمريکا بر اميدواري زياد باکو به تلاش هاي آمريکا و ترامپ براي حل مناقشه قراباغ تاکيد
cache/resized/f3cfff06ffde71a883ac9e3821892a47.jpg
اداره مسلمانان قفقاز جمهوري باکو ، سفرهاي زيارتي مستقيم از باکو به مشهد را تا اطلاع ثانوي به حالت تعليق درآورد.به گزارش خبرگزاري آپا، اداره مسلمانان قفقاز
cache/resized/d83b0a097174bb88a4140fa67b386fcb.jpg
آنکارا با اجراي طرح ايجاد منطقه آزاد تجاري با نخجوان، اين منطقه از جمهوري باکو را ضميمه اقتصاد ترکيه مي کند.به گزارش خبرگزاري ترند جمهوري باکو، نهاد زيبکچي،