نقدی بر نقد جوادطباطبایی

شنبه, 18 آبان 1392 ساعت 06:42 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

حرف ها، نوشته ها، شعارهاي آقاي سيد حيدر بيات از نوع شعارهاي (گونازي1، تراختوري2، فيس بوكي) بيشتر بيرون از مرزها با بسته بندي هاي عوام پسندانه از نوع هويتي، زبان مادري، نزديك به ده بيست سال است حد

حداقل (بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوروري) در مطبوعات و رسانه‌هاي ضد ايراني جا خوش كرده است. در اين مدت بقدر كافي به اين شعارها، و عوام فريبي‌ها پاسخ داده شده است (5 يا 6 بار توسط صاحب اين قلم در مطبوعات). حالا بخاطر اينكه شائبه‌ي تنها به قاضي رفتن نباشد، براي خوانندگان مهرنامه، جواب ايشان را در هفت بند بطور خلاصه داده مي‌شود و بخاطر اينكه اين نوشته طولاني نشود نوشته‌هاي آقاي بيات را تكرار نمي‌كنم فقط به جواب آنها اكتفا مي‌شود.

1- مردم آذربايجان در آن روزها (سالهاي 5-1324) به دو دسته (حتماً هم به نظر آقاي بيات به دو دسته مساوي) موافق و مخالف تقسيم نمي‌شدند. در آن دوران مردم آذربايجان به دستجات و گروه‌هاي مختلف تقسيم مي‌شدند. اگر به روزنامه‌هاي (در آن زمان نزديك سي تا جريده روزانه- هفتگي و ماهنامه چاپ مي‌شد) آن زمان مراجعه شود با انواع و اقسام عقايد سياسي، اجتماعي، از ملي گرائي تا مذهبي و كمونيستي در بيشتر از بيست گروه جمعيت و حزب‌هاي مختلف فعاليت مي‌كردند. فرقه‌ي دمكرات تا آذرماه 1324 براي مردم آذربايجان شناخته شده نبود اما مرام كمونيستي را ارتش سرخ شوروي توسط عوامل‌اش تبليغ مي‌كرد. بعد از اينكه باقراوف با استالين ملاقات كرد براي ابلاغ اساس نامه فرقه دمكرات آذربايجان كه در مسكو نوشته شده بود براي ابلاغ و شروع فعاليت فرقه به جلفاي ارس آمد. پيشه‌وري هم بعد از رد اعتبارش نامه‌اش در مجلس به تبريز آمده بود او هم به جلفا آمد و در داخل واگن قطار با باقراوف برنامه و دستور شروع فعاليت فرقه دمكرات را به پيشه وري ابلاغ كرد3. فرقه دمكرات آذربايجان هم خلق الساعه مثل قارچ از زمين روئيد. آقاي بيات با چنان تحقيري از خانواده‌هاي مذهبي و خوانين ياد مي‌كند كه انتظار دارد خانواده‌هاي مذهبي به فرقه دمكرات كه توسط بيگانگان ايجاد شده بود به پيوندند! كلمات «فارسي گستري» و «ترك سيتزي» هم در ده بيت سال اخير توسط كساني اختراع شد كه براي آذربايجان هويت جداي از هويت ايراني مي‌خواهند مثل كلمات آذربايجان براي خان نشين‌هاي اران، و يا آذربايجان جنوبي براي آذربايجان واقعي، آذربايجان شمالي هم اسم عاريه‌‌ايست كه از آذربايجان واقعي مصادره كرده‌اند.

2- فرقه دمكرات واكنش روح جامعه آذربايجان در مقابل سياست‌هاي رضاخان نبود. آذربايجان ظرفيت‌هاي بيشتري براي مخالفت در برابر دولت مركزي داشت و احتياجي به فرقه‌ي دمكرات بيگانه ساخته نبوده اگر عده‌اي از هويت‌چي‌ها فرقه دمكرات را بازتاب مردم آذربايجان در برابر حكومت پهلوي بدانند در حق آذربايجاني‌ها‌ جفا كرده‌اند. فرقه دمكرات ساخته پرداخته دشمنان ايران بود. آذربايجان نمي‌توانسته با فرقه دمكرات هم سازي داشته باشد. آقاي بيات ناخواسته در دام كساني افتاده‌اند كه براي آذربايجاني‌ها يك هويت ديگري غير از هويت ايراني تعريف و جعل مي‌كنند. مسئله آن موقع بغرنج تر مي‌شود كه مردم آذربايجان را غير ايراني بدانند و به يك تجزيه فرهنگي و هويتي قبل از تجزيه (جغرافيائي) قائل باشند.

3- سياست فرهنگي پهلوي‌ها همان سياست فرهنگي بود كه در زمان قاجارها، افشاري‌ها، صفويان و سلجوقيان آق قويون لو اعمال مي‌شد. رضاخان حتي يك صدم سياست فارسي گرداني سلجوقيان را ندانست و حتي يك صدم سياست ملي گرائي ايراني قره قويون لوها را هم نداشت. اگر در دوره سلجوقيان و ساير حكومت‌هاي ترك نژاد در آذربايجان، يك نسخه خطي، يك عقدنامه، يك قباله، يا يك كتيبه‌ي مسجد، و يا يك سنگ قبر و حتي يك شيئي باندازه قوطي كبريت بزبان تركي پيدا كرديد، آن موقع من تمام «حق» ‌ها را جلوجلو به دامان آقاي بيات و هويت‌چي‌هاي عزيز خواهيم ريخت.

مي‌دانيم كه الگوي رضاشاه در امور فرهنگي و مذهبي آتاتورك بود. و اين را هم مي‌دانيم اتاتورك تمام اقوام و ملت‌هايي كه در آسياي صغير و يا در حكومت عثماني‌ها بود كلاً از نظر فرهنگي و زباني و مذهبي قلع و قمع كرد مي‌خواست يك ملت يكدستي بنام ملت ترك بوجود بياورد. هويت چي‌ها آتاترك را قهرمان بي‌بديل تركان مي‌نامند. و از اين طرف رضاشاه  كه حتي يك صدم كارهاي ضد فرهنگي ضد مذهبي و تغيير خط را هم در ايران انجام نداد منفورش مي‌نامند اين را مي‌گويند يك بام و دو هوا.

و اما درباره شعوبي گري، آقاي بيات حتماً در تاريخ خوانده‌اند اگر هم نخوانده‌اند بدانند شعوبي گري اصيل ترين واكنش ايراني‌ها در برابر جاهليت قومي عربي امويان و عباسيان بود، آنها تعصب كور قوم گرائي عربي را بجاي اصل اسلامي انه اكرم كم عنداله اتقوكم قرار داده بودند. امويان و عباسيان ايراني‌ها را عجم (كر، لال- زبان نفهم، كور) و تركان را مملوك لقب داده بودند و خلفاي عباسي با مملوكان ترك يكي شدند بر عليه ايراني‌ها، صفحات تاريخ كه پاك شدني نيست؟ هست؟ حالا هم با ششصد هفتصد سال فاصله هيچ فرقي نكرده. تخم تركه همان عربهاي اموي و عباسي از شمال آفريقا گرفته تا خليج فارس از اخواني‌ها تا سلفي‌ها از وهابي‌ها تا القاعده از طالبان تا بعثي‌هاي عربي و ... ما ايرانيان را رافضي و مرتد مي‌نامند و مفتي‌هايشان فتوا به قتل ايراني‌ها مي‌دهند. آيا شعوبي‌ها فرمان قتل مي‌دادند؟ شعوبي‌ها گناهشان اين بود كه مي‌خواستند هويت اسلامي و ايراني خود را در برابر اعراب جاهليت عربي حفظ كنند، آيا كار بدي مي‌كردند؟ در اينجا لازم است يادآور شوم كه نظريه ايرانشهري نظريه استاد طباطبائي نيست قبل از ايشان اين كلمه در كتاب و آثار دانشمندان و فيلسوفان ايراني نظير فارابي، بوعلي سينا، سهروردي، ملاصدرا و ... موج مي‌زند و آرمان شهر ايراني هم در برابر (توران شهري؟) نيست. آرمان شهر ايراني در مقابل اتوپياي يوناني افلاطون بود كه در كتاب جمهوريت به آن پرداخته است. كدام فيلسوف يا دانشمند ترك يا توراني نظريه تورانشهري را مطرح كرده است كه ما از آن بي خبريم؟

آقاي بيات از اينكه آذربايجان در حوزه‌ي «تورانشهري؟» قرار نگرفته عصباني است. قرار نگرفتن آذربايجان در حوزه تورانشهري علت اش اين است كه آذربايجان چه از دوره اسطوره و چه از زمان تدوين تاريخ ايران، دين، فرهنگ، عرفان، ادبيات بطور كلي هويت ايراني در آذربايجان تكوين پيدا كرده است.

4- قبل از اينكه به اين قسمت پرداخته شود يادآور مي‌شوم، كساني كه خودشان را منتسب به فرضيه‌هاي نژادي و پان‌هائي تاقي هم چون پان توركيست‌ها، پان عربيست‌ها، و پان اسلاميست‌ها مي‌دانند همان قدر فاشيسم و نژادپرست و راسيسيم هستند كه به نژاد‌هائي و تئوري‌هائي از نوع، آريا، پان ايرانيسم و نژاد فارس از هر نوع‌اش افتخار مي‌كنند. فرضيه‌هاي نژادي را استعمارگران براي متلاشي كردن اقوام كشورها در قرون نوزدهم و بيستم ابداع كردند. فرضيه‌هاي نژادي نوعي ابزار سلطه بود براي چپاول ملت‌ها.

بگفته آقاي بيات زبان تركي داراي انواع مضاف اليه‌هاست و درست هم است و بايد هم باشد، چون انواع و اقسام زبان تركي در دنيا موجود است. مضافه اليه‌هاي زبان تركي مربوط به كشور يا منطقه‌ايست كه تركان در آنجا زندگي مي‌كنند. تنوع زبان تركي باعث شد كه بيشتر تركان پراكنده در آسيا و اروپا زبان همديگر را متوجه نشوند. ترك قزاق زبان تركي استانبولي را متوجه نمي‌شود. ترك ازبك زبان تركمن‌ها را نمي‌فهمند. ترك قيرقيزي زبان تاتارها را نمي‌فهمند. ترك‌هاي اينگوش زبان تركي بلغارها را متوجه نمي‌شود. هفت هشت سال قبل نمايندگان كشورهاي ترك زبان در استانبول جمع شدند تا يك رويه‌ي واحدي را براي نوشتن و صحبت كردن زبان تركي پيدا كنند. تا آنجا كه نمايندگان اين كشورها نمي‌توانستند با زبان تركي با هم ديگر ارتباط پيدا كنند و آخرش زبان انگليسي به كمك آنها آمد و با هم ديگر ارتباط برقرار كردند. در آن نشست نمايندگان هر كشور از زبان خودش طرف داري مي‌كرد و نتيجه‌اي هم از نشست حاصل نگرديد. اما گستره‌ي زبان فارسي مثل زبان تركي نسبت يك نفر تاجيك براحتي مي‌تواند شعر نظامي را بخواند، يك نفر كرماني مي‌تواند شعر مولوي بخواند يك نفر آذربايجاني بدون هيچ مشكلي مي‌تواند شعر فردوسي بخواند و حفظ كند، يك نفر اهل بخارا بي دغدغه شعر سعدي و حافظ مي‌خواند. در سالهاي گذشته از منتهاي شرق آسيا تا منتها غرب آسيا، كساني كه در حوزه فرهنگي ايران زندگي مي‌كردند بدون مترجم با هم ديگر مكاتبه مي‌كردند (شوئيسم فارسي را از هزاران سال پيش نظاره بفرمائيد؟!)

ايراني‌ها از هر قوم قبيله كه باشند مثل: گيلك‌ها، طبري‌ها، بلوچ‌ها، عرب‌ها، كردها، آذري‌ها ممكن است زبان بومي هم ديگر را نفهمند اما همه‌ي‌شان از بدو تولد زبان فارسي را ياد مي‌گيرند تا با هم وطنان ديگر ارتباط برقرار كنند. آقاي بيات و هويت چي‌ها اين را توطئه‌اي شونيسم فارسي نپندارند. علت اين كار از تاريخ بپرسيد حداقل از پدران گذشته‌تان مثل غزهاي كرمان،‌ اتابكان فارس و يا سلجوقيان عراق يا از ساير سلسله‌هاي تركي كه مدت هزار سال در ايران حكومت كردند، حتي بعضي از تركان مثل طغرل اصلاً تركي بلد نبود4 و اين قدر هم كلمه‌ي «ترك ستيزي» هويت چي‌هاي بي‌هويت را در سر هر كوي و برزن جار نزنيد. آيا در تاريخ جنگي بنام «ترك ستيزي» در ايران شاهد بوديد؟ اگر هم در تاريخ جنگي بنام تركي ستيزي بود (كه نبود) من قول مي‌دهم كه تركان در اين جنگ‌ها دست بالا را داشتند و ترك ستيزي را كي وسيله‌ي براي ايران ستيزي قرار دادند.

كدام جامعه شناس زبان را نشان هويت مي‌داند؟ بدون اينكه تعريف جامعي از هويت داشته باشيم. پيوند زدن هويت را به زبان بويژه به زبان مادري راه خطا پيموده‌ايم. اگر زبان مادري نشانه هويت است نصف بيشتر مردمان جهان را بايد عاري از هويت بدانيم. بيشتر مردمان جهان كوچكترين آشنائي با زبان مادري‌شان ندارند. اگر زبان نشانه هويت است آيا كشورهاي امريكاي لاتين اسپانيولي هستيد؟ آيا هويت اسپانياني براي امثالي گابريل گارسيا ماركز و ماريوبارگاس يوسا متصور است؟ آيا كشورهاي افريقائي و بيشتر كشورهاي جنوب شرقي آسيا و هند و بومي‌هاي كانادا هويت انگلوساكسوني دارند؟ آيا بيشتر كشورهاي مسلمان نظير تونس، ليبي، مراكش و مصر، سوريه و ... كه عربي صحبت مي‌كنند اين كشورها هويت‌شان عربي است يا به تبعيت از اسلام به زبان عربي صحبت مي‌كنند؟

5- در ايران تا حال هيچ زباني حذف نشده، زبانهاي كه در هزاران سال در ايران بود حالا هم هست. زبان تركي و زبان فارسي آن چنان بهم ديگر وابسته هستند، حذف يكي به حذف آن  ديگري منجر خواهد شد. هزاران لغت تركي در زبان فارسي جا خوش كرده است و برعكس هزاران لغت فارسي در زبان تركي داريم كه با هيچ صافي نمي‌شود آنها را از هم ديگر جدا كرد.

اما حذف زبان و فرهنگ در تركيه اتفاق افتاده است. در تركيه امروزي از زبان و فرهنگ‌هاي امثال يوناني‌ها، بيزانس‌ها، عرب‌ها، كردها، ارمني‌ها و ... خبري نيست و بطور كلي تمام اقوام آسيمله شده‌اند و بقول اورهال پاموك نزديك به هفت هزار و پانصد لغت فارسي در تركي غثماني جا خوش كرده است و به كلمات تركي تبديل شده است. استاد طباطبائي حق دارد هويت طلبان را يولداش و طاواريش بنامند چونكه همان يولداش‌ها و طاواريش‌ها بودند كه حداقل از سال 1828 آذربايجان و شمال ايران را در گروكان خود داشتند، هويت چي‌هاي عزيز هم همان كلماتي را تكرار مي‌كنند باقراف و استالين‌ها تكرار مي‌كردند.

تركان در گذشته به تمام اقوام و به زبان‌ها حرمت مي‌نهادند، چه خوب است هويت چي‌هاي عزيز به ساير اقوام ايراني توهين نكنند. آقاي بيات شما حق داريد انتخاب كنيد وارث چه كسي باشيد. اميرعليشير نوائي يك وزير با كفايت و يك اديب توانا بود و قابل احترام ارث ميراث ايشان بمن آذربايجاني نمي‌رسد چونكه ديار ايشان كيلومترها با آذربايجان فاصله دارد. ما آذربايجاني‌ها با هزاران علي شير نوائي‌ها؛ امثال نظامي‌ها، قطران‌ها، خاقاني‌ها، بيلقاني‌ها، شمس تبريزي‌ها، شبستري‌ها، سهروردي‌ها و شهريارها و ... داريم اميدوارم آقاي بيات اين عزيزان را بعوامل شونيست فارس منتسب نفرمايند.

6- تا حالا اگر شك و شبهه‌اي در هويت هويت‌چي‌ها بود حالا ديگر مشخص شده كه هويت‌چي‌ها جزو آن گروه‌هاي به اصطلاح (آذري‌ها؟) و يا (تركان؟) ي هستند كه آقاي الهام عليف ادعاي رهبري پنجاه ميليوني آنها را دارد. خصومت و دشمني هزار ساله تركان و ايراني‌ها هم دروغي بيش نيست. اگر توهين‌هاي هويت‌چي‌ها را درباره ايران و ايراني و فارس‌ها و شعارهاي آنها را كه درباره‌ي متلاشي شدن ايران حداقل در سي سال گذشته جمع‌آوري كنيم بيشتر از يك كتاب خواهد شد. من از آقاي بيات خواهش دارم آن دانشمند يا فيلسوف تركي كه نظريه تورانشهري را ابداع كرده خودش و كتاب‌اش را معرفي كند كه بيشتر با آن نظريه آشنا شويم. گذشته گرائي قومي و هويتي بعد از فروپاشي اتحاد جماهير شوروري در كشورهاي ترك زبان بوجود آمد ترك گرائي و توران گرائي از اين مقوله جدا نبود. ساختن هويت جعلي و نسبت دادن اصل نسبت تركان امروزي را به توراني‌‌ها هيچ گونه سنديت تاريخي ندارد و بقول اسناد طباطبائي نهايت بي‌سوادي است. مطابق اوستا كتاب ديني ايرانيان و ساير كتاب‌هاي تاريخي، اقوام توراني را شعبه‌اي از ايراني‌ها و افراسياب را از جمله نام آوراني دانسته‌اند كه مكرراً از اوستا به نيكي ستايش شده است. ابوريحان بيروني در آثار الباقيه توراني‌ها را جزئي از اقوام ايراني مي‌شمارد. "فَروَشي‌هاي مردان و زنان توراني را مي‌ستائيم6". بارها از زبان افراسياب در شاهنامه آمده كه: «من فرزند زادشم فرزند تور از تخمه‌ي فريدون هستم» گذشته از اينها وابستگي‌هاي خانوادگي افراسياب، با خاندان كياني، سياوش داماد افراسياب كيخسرو و نوه افراسياب و با توجه به اسامي ايراني مثل، تور، توران، افراسياب، ارنواز فرنگيس و منيژه (دختران افراسياب) ترك بودن توراني‌ها را بكلي رد مي‌كند. هويت‌چي‌ها نمي‌توانند از دعواي خانوادگي اسطوره‌اي و تاريخي خوراكي جهت دعواهاي ترك و فارس، حيدري و نعمتي، شيخي و متشرعي پيدا كنند و شعله جنگ ترك فارس قومي و قبيله‌اي را در ايران بيافروزند. اينقدر كينه‌هاي مُحمل تاريخي براي اقوام ايراني نتراشيد. اگر اصل نسب تركان امروزي توراني هستد پس تكليف فرزندان يافث بن نوح و يا گرگ خاكستري و يا داستان ارگنه كون چه خواهد شد؟ اما از آن جائيكه آقاي بيات از خزاين و گنجينه‌هاي نسخ خطي صحبت به ميان آوردند حرفي نيست كسي هم منكر آنها نيست و از ايشان خواهش دارم كتيبه‌هاي اورخون را كه در واحه‌هاي اورال آلتائيك سيبري پيدا شده برخ ما نكشند كه با هزاران من سريشم به آذرياجان نمي‌چسبد آنها هم مثل افسانه‌هاي دَدَه قورقود در زمان گوگ تركها در آسيابي ميانه بوجود آمده بود و به دروغ به آذربايجان نسبت ندهيد.

7- آقاي بيات بيشتر با تحقير از فردوسي و شاهنامه ياد مي‌كند. خوب است آقاي بيات اين را هم بداند شاهنامه و فردوسي بيشتر در بين تركان طرفدار دارد تا ايراني‌ها؛ به نزديك به چهل نظيره براي شاهنامه فردوسي نوشته شده كه بيشتر نويسندگان آنها ترك بودند و بيشترشان هم در آذربايجان و آسياي صغير نوشته شده است. حتماً هم اين موضوع را آقاي بيات در روزنامه‌ها خواندند كه شاهنامه‌هائي كه به سفارش تركاني مثل بايسنقر ميرزا و شاه طهماسب نوشته شده و تدهيب شده و به مينياتور ايراني آراسته شده هر ورق اش بالاي يك ميليون دلار در بازارهاي جهاني خريد فروش مي‌شود. قبل از اينكه ايراني‌ها ميراث دار فردوسي باشند تركان گوي سبقت را در تقسيم ميراث فردوسي ربودند و بقول شما (قاپان قوپوش) كردند. در آخر بايد بگويم در طول تاريخ در آذربايجان مجالس و محافل شاهنامه خواني، مثنوي خواني، گلستان خواني داشته‌ايم و هنوز هم اين محافل فعالند، اما تا حالا، نه ديدم و نه شنيديم كه در محافلي دَده قورد بخوانند و تا حالا هم ياد نداريم «عاشقي» در عروسي‌ها و يا در بزم‌ها دَدَه قورقودخواني كند.

والسلام

زيرنويس‌ها:

1- گوناز تي وي كانال تلويزيون كه توسط يك عده‌اي بي‌وطن فراري و بي‌هويت با كمك مالي دشمنان ايران تاسيس شده و شب روز شعار مرگ بر فارس و متلاشي شدن ايران را سر مي‌دهد.

2- تراختور كلمه تحريف شده و عوامانه تراكتور (تيم فوتبال تراكتورسازي تبريز)

3- اطلاعات طبقه‌بندي شده حوادث آذربايجان حميد ملازاده انتشارات ارك صفحه 86

4-  براي اطلاع بيشتر به تاريخ راحت الصدور ابن راوندي مراجعه شود.

5- بند هش فصل 31 فقره‌ي 14/ مينوي خرد فصل 27 فقره ي 36-35 / آبان يشت بندهاي 83-81/ فروردين يشت بند 120/ روايت پهلوي فصل پنجاه و چهار.

 

کاظم آذری سیسی

نویسنده ، مترجم و پژوهشگر آذربایجانی، متولد روستای سیس در شبستر. از وی دهها مقاله و یادداشت تاریخی- فرهنگی در نشریاتی چون، روزنامه اطلاعات، اندیشه پویا، طرح نو، ... منتشر شده است. تجدید چاپ آثار بزرگان فرهنگی آذربایجان مانند حسین کاظم زاده ایرانشهر،عبدالعلی کارنگ و... به همت وی انجام شده است. در حوزه ترجمه برخی از رمان های اورهان پاموک به زبان فارسی برای نخستین بار به اهتمام کاظم آذری انجام یافته است.

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/025ded0b1262f74a1b9ab782f8bc61ad.jpg
میرزا حسنعلی اغلو تحلیلگر باکویی در یادداشتی از رویکرد ضدایرانی حزب مساوات به ویژه در میتینگ اخیر این حزب که به بهانه تنش در ناگورنو- قراباغ برگزار شده بود،
cache/resized/0d775c3718c0a3ff1d85a5c8578870b2.jpg
تعدادی از شهرداران فرانسه طی سفر به ارمنستان از جمهوری قراباغ کوهستانی دیدار کردند. به گزارش آذریها، وزارت امور خارجه باکو این اقدام را محکوم کرده است. سخنگوی
cache/resized/23671a312894d1fb65750549c04d7384.jpg
اقبال به خانواده به ثبت نام کودکان خود در مدارسی که بنیان آموزشی آنها به زبان روسی است در جمهوری باکو رو به افزایش است. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها
cache/resized/f316c6150309fd995e77cfc7c3f250b4.jpg
خبرگزاری آذرتاج خبر داد شرکت های تسلیحاتی ترکیه، روسیه ، رژیم صهیونیستی و بلاروس، گسترده ترین حضور را در نمایشگاه تسلیحاتی باکو ، ADEX-2018 دارند. آذرتاج
cache/resized/67694311a47c9edefcb34abe306ca672.jpg
خبرگزاري "اسپوتنيک" از افزايش تقاضاي تحصيل در مدارس روس زبان در جمهوري آذربايجان خبر داد و نوشت افزايش تقاضا موجب کمبود فضاي آموزشي و معلم در مدارس روس زبان در
cache/resized/c3cc69bb7871bd2d0b3954be05d8f75a.jpg
پايگاه اينترنتي « ويرتوالاذ» جمهوري آذربايجان مصاحبه منتشرنشده اي از حيدر علي اف، رييس جمهوري پيشين اين کشور را که 27 سال پيش انجام شده است، منتشر کرد که
cache/resized/22ae40b23afa48d7840bf5e67c1d9655.jpg
سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان تاکید کرد بدون حضور نماینده قراباغ کوهستانی در مذاکرات صلح قره باغ میان جمهوری باکو و ارمنستان، رسیدن به صلح امکان پذیر نخواهد
cache/resized/8ba344815638ac8d5d432548c9c94d8a.jpg
    يكي از فعالان باند تجزيه طلب ضدايراني « داك » ( به اصطلاح كنگره آذربايجاني‌هاي دنيا )  و « دامب » ( به اصطلاح اتحاديه ملي آذربايجاني هاي دنيا ) در باكو
cache/resized/df901b2a15838ff071856cb1175397c1.jpg
انتخابات ریاست جمهوری باکو از ساعت 8:00 امروز یازدهم آوریل آغاز شد. به گزارش آذریها، در این انتخابات چند نامزد مستقل و حزبی و همچنین شخص الهام علی اف شرکت کرده
cache/resized/e7a1b679098188f26a82fb8122b9363d.jpg
پایگاه اینترنتی «ریپورت» از اعلام آمادگی  بغداد برای کمک به باکو در بازگرداندن زنان و فرزندان داعشی های جمهوری باکو به این کشور خبر داد. به گزارش پایگاه
cache/resized/a7167f356cc0fdf1febab1878fb7f2b9.jpg
علی حسن اف مشاور ارشد الهام علی اف از اعتراض فعالان سیاسی کشورش نسبت به انتخاب نام "جمهوری آذربایجان" برای منطقه آران و شروان انتقاد کرد.به گزارش آذریها در
cache/resized/0093b9e6ce138cb0d2867847fc9cd24e.jpg
«باکو ساهاکیان» رئیس جمهور قراباغ کوهستانی طی سفر رسمی به ایالات متحده در کنگره این کشور حضور پیدا کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، «باکو ساهاکیان»،