ظرفيت‌هاي سيستان‌وبلوچستان را دريابيم/سالار سیف الدینی

دوشنبه, 29 خرداد 1396 ساعت 05:57 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

شرق: استان سيستان‌وبلوچستان بزرگ‌ترين استان کشور و در عين حال محروم‌ترين و مغفول‌ترين آنها نيز هست. يکي از عجايب ما اين است که اين استان «عزيز» را همواره در زمان انتخابات به ياد مي‌آوريم و پس از آن، تا انتخاباتي ديگر يا حادثه‌اي تروريستي آن را به فراموشي مي‌سپاريم.  مردم محروم اين استان به وعده انتخاباتي يارانه‌اي نه گفتند. رفتاري که پيش از اين در رفراندوم خرداد ١٣٩٥ سوئيس شاهد آن بوديم. ٧٨ درصد مردم اين کشور به يارانه بي‌قيدوشرط دوهزارو ٢٠٠ يورويي در ماه نه گفته بودند. اين رخداد نشان از سطح دانش سياسي و شعور مردم محروم استان دارد. صحبت‌هاي اخير مولوي عبدالحميد در يک همايش پس از انتخابات يک بار ديگر سطح آگاهي ‌ملي و سياسي يکي از مهم‌ترين نخبگان سياسي آن ديار را به نمايش گذاشت و توجهات زيادي را جلب کرد.سال گذشته به دعوت وزارت علوم و دانشگاه‌هاي زاهدان و زابل به همراه عده‌اي از استادان علوم سياسي و تاريخ سفرهايي به زابل و زاهدان داشتيم. يکي از برکات مهم اين سفر، آشنايي با فعالان سياسي و نويسندگان آن منطقه بود که با تصورات قالبي ما متفاوت بود.زابل و به طور کلي شمال استان درگير مبارزه با «ديو» خشک‌سالي است و بخش بزرگي از پروژه‌هاي توسعه و آمايشي را متوقف كرده است.

سدسازي‌هاي پي‌درپي افغانستان بر رود هيرمند و قطع کامل حقابه ايران به يک منازعه ژئوپليتيک تبديل شده است. منازعه‌اي که کابل قصد دارد تجربه آن را در خراسان نيز پياده کند. متأسفانه «مذاکره و ديپلماسي» بر سر حقابه ايران در هيرمند (که پيشينه‌اي صدساله دارد) در دستور کار سفر چند هفته پيش وزير خارجه کشورمان به کابل قرار نداشت. اين در حالي است که سيستان در عطش و بي‌آبي مي‌سوزد. پيامدهاي اين بي‌آبي دامن‌گير تمام شرق کشور خواهد شد. جا دارد وزارت خارجه و وزارت کشور براي اينکه يادي از «مردم هميشه در صحنه» سيستان کرده ‌باشند، در ايام غيرانتخاباتي هم قدري به فکر بي‌آبي، توسعه‌نيافتگي، بي‌کاري و مشکلات ناشي از ديوارکشي مرزي در شمال استان بکنند. منظره هول‌انگيز تعطيلي بازار زابل، به راستي غم‌انگيز است.
مردم سيستان در عين شايستگي، محروم‌اند. دوگانه‌اي که شايسته ايران امروز نيست. چهره فقير زابل از فرودگاه تا مرکز شهر شايسته هيچ نظام سياسي نيست و صدالبته موجب شرمساري ماست.
نيمه جنوبي استان اما علاوه بر مشکلات مذکور، مصائب ديگري نيز دارد. مشاهده نگارنده در بلوچستان اين بود که فعالان سياسي، مولوي‌ها، فعالان دانشگاهي و جوانان آن ديار در شور وطن‌خواهي و دولت‌خواهي يکي از بي‌نظيرترين شهروندان ايران‌زمين‌اند.
شايد از معجزات ايراني‌بودن باشد که مردم دورترين ناحيه از مرکز همچون و شايد بيش از خود مردم مرکز بر ايرانيت و تمدن کهن کشور مي‌بالند. برخلاف تبليغات دشمنان کشور، کوچک‌ترين واگرايي در اين مردم وجود ندارد و عشق به جوهره ايران در قلب و روح بلوچستاني‌ها موج مي‌زند.
اما در برابر اين ميزان از وفاداري، بي‌کاري و برخي تبعيضات اجتماعي باعث رنجش خاطر هر مسافري است تا چه رسد به شهروندان آن ديار.
هرچند مردم بلوچستان تا امروز با بزرگواري با اين موضوعات برخورد کرده‌اند اما همه قواي کشور از جمله قوه مجريه بايد درخصوص احترام به باورها و ارزش‌هاي مردمي و همچنين حل مسئله بي‌کاري به‌جد بينديشند وگرنه اين «سرمايه» بزرگ اجتماعي آسيب خواهد ديد و به طور کل در پاي صندوق رأي و سراب و سرخوردگي هزينه خواهد شد.
در جنوب استان درست در کرانه مکران و سواحل اقيانوسي-دريايي فرصت بي‌نظير براي آبادي، ايجاد صنعت و شهرسازي وجود دارد. اما تمام ظرفيت اين سواحل به پروژه ترانزيتي چابهار تقليل داده شده است. چابهار در عين اهميت، فقط نقطه‌اي کوچک از ظرفيت استان است. از مبدأ پهنه اقيانوسي تا استان هرمزگان تقريبا خالي از سکنه و آبادي است درحالي‌که اين پهنه مي‌تواند چند ميليون جمعيت کارآمد را در خود جا دهد و تأمين کند.
شايد تنها کشوري باشيم كه استفاده از چنين کرانه ساحلي را تعطيل و خود را از عوايد اقتصادي و زيستي درياي آزاد محروم و صرفا به مسائل نظامي آن توجه کرد‌ه‌ايم و عملا هيچ برنامه‌اي براي بهترشدن وضعيت نداريم. البته اين مسئله شامل تمام خط ساحلي ايران در جنوب مي‌شود. يعني جايي که مي‌توانست صنايع پرآبي مثل فولاد را به جاي مرکز کشور در خود جاي دهد.
ايران بر سراسر پهنه شمالي خليج فارس از اروندرود تا تنگه هرمز به فاصله ٦١٥ مايل دريايي مسلط است. خط ساحلي ايران در خليج فارس تقريبا هزارو ٣٦٥ مايل دريايي است. بعد از آن طولاني‌ترين خط ساحلي مربوط به امارات است که کمي بيش از يک‌سوم ايران است. ايران داراي ٣٠٠ مايل حريم درياي مکران از جمله بندر استراتژيک چابهار است که استان سيستان‌و‌بلوچستان را به «کليد» دسترسي کشورهاي محصور در خشکي آسياي ميانه، افغانستان و قفقاز جنوبي به آب‌هاي آزاد بدل کرده است.
آري، محروم‌ترين استان ايران در حقيقت برخوردارترين نيز هست. شايد در ظاهر طبيعت با مردم اين ناحيه نامهربان است اما يکي از نقاط ثقل ژئوپليتيک ايران درست همين‌جا واقع شده است. اينجاست که بايد گفت محروميت واقعي در فکر و ذهن سياست‌گذاران ماست که به جاي بهره‌برداري از اين استان استراتژيک با وجود آن مردم فهيم، کل مسئله اين استان را به باورهاي سطحي و حاشيه‌اي تقليل داده‌اند.
مردم ناحيه نياز به گاز، آب، توسعه و تکميل هرچه‌سريع‌تر خط آهن دارند تا بتوان آسياي ميانه را به اقيانوس هند وصل کرد. هزينه اتصال خط آهن اين استان به شبکه ريلي کشور براي کشوري مانند ايران چندان زياد نيست. نهادهاي برخوردار و ثروتمند غيردولتي هم مي‌توانند بخشي از اين هزينه را تأمين کنند که آستان قدس رضوي فقط يکي از آنهاست. استان سيستان‌و‌بلوچستان را دريابيم، پيش از اينکه دير شود.

سالار سیف الدینی

سالار سیف الدینی، پژوهشگر مطالعات قومی

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/253e7b5503d2933aa9ad41c20c188d31.jpg
زاهد عروج ، عضو «کميته امور امنيتي و دفاع و مبارزه با مفاسد مالي» مجلس جمهوري  باکو در مقاله اي  عليه رژه نظامي زنان محجبه يمني در محکوميت جنايات رژيم آل سعود
cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو
cache/resized/d1578f1800b9a9c3c6eec2856e1b51e1.jpg
«باکو پست» نوشت : « ممکن است شبکه تجاري رضا ضراب در ترکيه و ايران و جمهوري آذربايجان فرو بپاشد. رضا ضراب در آمريکا به اتهام نقض تحريم مالي ايران و پولشويي
cache/resized/ec0f960be64406e4ee14a3ba2edb14f4.jpg
فاضل مصطفی ، نماینده پان ترکیست افراطی، شیعه ستیز و ضدایران در مجلس جمهوری آذربایجان بار دیگر در اهانتی وقیحانه به آذری های ایران و دینداران و ایران دوستان
cache/resized/d494a5ca76366d9ed384a4a901239f5d.jpg
«الهام علی اف»، رئیس جمهور آذربایجان مسئولیت امور اجرایی نشست بین المللی تشکل ها و سازمان های یهودی آمریکا را از «مالکلم هنلاین» مسئول سابق امور اجرایی اجلاس
cache/resized/d1317584f1637b03d42b52e20e288b23.jpg
به گزارش خبرگزاري رسمي آذرتاج، آويگدور ليبرمن ، وزير دفاع اسراييل در گفتگوي اختصاصي با اين خبرگزاري با تاکيد بر قرار داشتن مناسبات ميان اسراييل و جمهوري
cache/resized/7a9b411cfd19d6c25751db44b01196d4.jpg
پايگاه اينترنتي « استراتگ» با انتشار تحليل «استانيسلاو تاراسوف» در پايگاه اينترنتي «رگنوم» روسيه تحت عنوان « آيا سياست چندجانبه باکو در خصوص خاورميانه ( غرب
cache/resized/420f30335896657222212953a3930f7a.jpg
شاهين مصطفي اف، وزير اقتصاد جمهوري باکو اعلام کرد انگليس با 27 ميليارد دلار ،  نخستين سرمايه گذار خارجي در این کشور است. به گزارش خبرگزاري آپا، شاهين مصطفي اف
cache/resized/2590483ca923ce06d1f83a7f5478522c.jpg
الهام اسماعيل، مامور پيشين امنيتي و کارشناس امور سياسي و امنيتي در رسانه ها، با انتشار تحليلي در پايگاه اينترنتي « مدراتور» به دولت اين کشور پيشنهاد کرد براي
cache/resized/5eb0da8f0b5a3d8f9e3b629bc8304cf0.jpg
ميانجيگران صلح قره باغ در آنکارا  با مولود چاووش اوغلو، وزير خارجه ترکيه ديدار کردند. به گزارش «آذ ويزيون»، وزيرخارجه ترکيه در توييتر خود خبر داد با  ايگور
cache/resized/fda828f0c1d3e104ab04fe59b4b71bba.jpg
روزنامه يني مساوات در گزارشي در خصوص کاهش اختيارات «اداره مسلمانان قفقاز» و افزايش اختيارات «کميته دولتي امور گروه هاي ديني » نوشت : « (جمهوري) آذربايجان مدل
cache/resized/8ba284a9527adbfeac5051973c871f95.jpg
خبرگزاري آذرتاج خبر داد هياتي از مديران 15 مدرسه باکو ، در چارچوب «طرح هاي توسعه» وزارت آمورش اين کشور  به اسرائیل سفر  و با مقامات وزارت آموزش آن ديدار و