جلوه جدید بازی واشنگتن در بحران قراباغ/برهان حشمتی

سه شنبه, 21 شهریور 1396 ساعت 05:33 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

واشنگتن همزمان با تغییر رییس آمریکایی "گروه مینسک سازمان امنیت و همکاری اروپا" و انتصاب اندرو شافر، بجای ریچارد هاگلند در این گروه، تحرکاتی را در جهت تحریک باکو به اقدامات نظامی در قره باغ آغاز کرده است.

ریچار هاگلند در نشست مطبوعاتی که ظاهرا برای خداحافظی ترتیب داده بود، این تحرک جدید واشنگتن برای تحریک باکو را کلید زد و بر عناصری از طرح صلح قره باغ انگشت گذاشت که به مذاق باکو بیشتر از ایروان خوش می آید.

این نماينده واشنگتن در واپسین ساعات خدمت دیپلماتیک خود ، عناصر اصلي اصول صلح قره باغ را  از نظر آمریکا اعلام کرد و از طرف دولت آمريکا به بهانه صلح باني بين المللي ، خواهان استقرار نيرو در منطقه قره باغ شد.  ریچارد هاگلند در واقع به عنوان جزئی از واکنش واشنگتن به افزايش تحرکات ديپلماتيک روسيه براي از سرگيري ديدارهاي روساي جمهوري آذربايجان و ارمنستان براي مذاکره درباره مناقشه قره باغ در ماه های آتی، سخنانی را بر زبان راند که مضمون این سخنان خود  را «عناصر اصلي» ضروري براي حل اين مناقشه  از نظر آمريکا را قلمداد کرد.  در ادامه این سناریوی واشنگتن،  بخش بخش آذري راديو صداي آمريکا گزارش داد  ريچارد هاگلند در کنفرانس مطبوعاتي در  مرکز ملي مطبوعات آمريکا ، عناصر مهم صلح قره باغ را بر مبناي «اصول مادريد» اعلام کرد و گفت: « طرفين مناقشه قره باغ بايد با درنظر گرفتن تاريخ پيچيده منطقه قره باغ کوهستاني ، به تعيين شدن وضعيت حقوقي اين منطقه از طريق گفتگو و  پذيرش تعهد در اين راستا، رضايت دهند.  ابتدا بايد  به قره باغ کوهستاني وضعيت حقوقي موقت داده شود که دستکم تضمين کننده امنيت و خودگرداني اين منطقه باشد. « به عنوان دومين عنصر صلح، اراضي اشغال شده اطراف قره باغ کوهستاني ، به (جمهوري) آذربايجان بازگردانده شوند. زيرا، بدون احترام به حق حاکميت و تماميت ارضي دولت (جمهوري) آذربايجان، نمي توان به توافق دست يافت.  بايد دالاني براي اتصال اراضي قره باغ کوهستاني به ارمنستان وجود داشته باشد. اما، اين دالان نبايد کل اراضي منطقه لاچين را دربرگيرد. در اين توافق بايد حق بازگشت تمامي آوارگان به مناطق مسکوني خود تامين شود. به عنوان عنصر آخر ، بايد تضمين بين المللي که شامل عمليات صلح باني نيز است، در اين توافق لحاظ شود. بدون حضور صلح بانان بين المللي مورد اعتماد هر دو طرف، برقراري صلح طولاني مدت در منطقه امکان پذير نيست. »

ضمنا در اين کنفرانس خبري همچنين اعلام شد که ريچارد هاگلند به زودي بازنشسته خواهد شد و «اندرو شافر» به جاي وي به عنوان رييس آمريکايي گروه مينسک منصوب مي شود. اندرو شافر سابقه فعالیت در نمايندگي هاي آمريکا در سازمان هاي بين المللي در وين و نیز در سفارتخانه های آمریکا در کویت و بحرین و مسکو را دارد و معلوم نیست که اساسا تا چه حد درباره بحران قره باغ و ریشه های آن دارای اطلاعات عمیق است؟ اما، مهم این است که در برهه کنونی به خوبی بتواند از عهده اجرای تاکتیک واشنگتن برای تشدید مناقشه قره باغ و تحریک بروز حوادثی که مسکو را در این بحران و منطقه قفقاز به چالش بکشد، بر آید. در همین راستا، آن دسته از رسانه های آمریکایی که در جهت دهی به افکار عمومی در قفقاز موثرند، نقش خود را با مهارت ایفاء می کنند. از آن جمله، رادیو آزادی آمریکا در بخش های مختلف خود استفاده از کلیدواژه "اشغال" برای قره باغ و نواحی اطراف آن را  وسعت بخشیده است و به این طریق می کوشد وانمود کند که واشنگتن  چرخشی جدی و تغییری کلیدی در سیاست خود در قبال بحران قره باغ ایجاد کرده است و پس از دو دهه و نیم ، موضع جمهوری آذربایجان را درباره بحران قره باغ تایید می کند! بسیاری از مقامات رسمی باکو و نیز سخنگویان غیررسمی آن که تحت عنوان کارشناس سیاسی اظهار نظر می کنند، تحت تاثیر این تلقین واشنگتن قرار گرفته اند و تصور می کنند که واقعا تغییری حقیقی در موضع واشنگتن در خصوص بحران قره باغ ایجاد شده است و آمریکا موضع باکو را درباره قره باغ تایید می کند!  با توجه به این تاثیرگذاری تاکتیک جدید واشنگتن بر افکار مقامات حاکم بر باکو ، روشن است  که واشنگتن برای شکل گیری ماجراجویی جدیدی در قره باغ در هفته ها و ماه های آتی برنامه ریزی کرده است. اما، اینکه باکو در عمل نیز همانطور که در سیاست واشنگتن برنامه ریزی شده است، وارد میدان شود، تردید وجود دارد.  زیرا، واقعیت این است که بحران قره باغ، مستمسک سیاسی مهمی برای باکو و ایروان است تا مشکلات داخلی خود را با توجه دادن مردم جمهوری آذربایجان و ارمنستان به این بحران، توجیه کنند. گرچه دولت ارمنستان، قره باغ را کشوری جدا از ارمنستان معرفی می کند و به همین خاطر کمتر از باکو می تواند از کارت قره باغ در توجیه مشکلات داخلی ارمنستان بهره برداری کند، دولت جمهوری آذربایجان مهمترین مساله و مشکل و شاید هم تنها مشکل این کشور را  بحران قره باغ معرفی می کند و الهام علی اف، رییس جمهوری آذربایجان بطور مکرر در سخنرانی ها خود تاکید دارد که دولتش هیچ گونه مشکل مالی و اقتصادی و مساله لاینحل در مناسبات خارجی ندارد و تنها مساله باقی مانده اش ، بحران قره باغ است!  بر محور همین سیاست، رییس جمهوری آذربایجان سالانه بودجه کلانی را برای امور نظامی و خریدهای تسلیحاتی اختصاص می دهد که بجز اختلاس مبالغ کلانی از آن توسط مقامات دولتی و نظامی باکو، بخش عمده ای از این بودجه نظامی برای خرید تسلیحات از روسیه و اسراییل هزینه می شود. براساس آماری که باکو تایید می کند طی حدود یک دهه و نیم ریاست الهام علی اف بر  جمهوری آذربایجان از سال 2003 تاکنون ، بیش از شش میلیارد دلار تسلیحات از روسیه و بیش از پنج میلیارد دلار تسلیحات از اسراییل خریداری و در جمهوری آذربایجان انبار شده است که اخیرا یکی از انبارهای تسلیحات باکو در پایگاهی در  منطقه «خیزی» در شمال شرق جمهوری آذربایجان منفجر شد و مقادیر زیادی از تسلیحات انبار شده در این انفجار منهدم شد. برخی از منابع تبلیغاتی باکو  انگشت اتهام را درخصوص این انفجار به سمت ارمنستان گرفته اند. بخصوص که چند ماه پیش نیز وزارت دفاع جمهوری آذربایجان از شناسایی شبکه جاسوسی و خرابکاری ارمنستان در ساختار نظامی جمهوری آذربایجان خبر داد و اعلام کرد شمار قابل توجهی از نظامیان جمهوری آذربایجان که در این شبکه عضویت داشته اند، دستگیر شدند و پس از این دستگیری ها نیز اخباری از دفن توهین آمیز  اجساد نظامیان دستگیر و شکنجه شده جمهوری آذربایجان در روستاها و شهرهایی در مناطق مختلف جمهوری آذربایجان منتشر شد و نشان داد که "بحران قره باغ" در واقع در مرحله کنونی صرفا در سطح "جنگ روانی " جریان دارد و در میدان عمل، هم باکو و هم ایروان "مناقشه قره باغ" را  مناقشه ای منجمد شده تلقی می کنند که تا مدت های مدید در همین وضعیت باقی خواهد ماند. مگر اینکه تغییری جدی در نظام بین المللی ایجاد شود و برغم تشدید دشمنی و رقابت میان آمریکا و روسیه در صحنه بین المللی، هیچ تغییر جدی در نظام بین المللی متصور نیست و از این رو، بحران قره باغ به ناچار باید برای سالیان طولانی در شکل کنونی آن و به عنوان «استخوان لای زخم» در منطقه مهم و حساس قفقاز باقی بماند و قدرت های بزرگ از آن به عنوان اهرمی برای پیشبرد «بازی موش و گربه» در قفقاز بهره بگیرند.  

برهان حشمتی

روزنامه نگار و تحلیل ارشد مسائل قفقاز و جمهوری آذربایجان

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/420f30335896657222212953a3930f7a.jpg
شاهين مصطفي اف، وزير اقتصاد جمهوري باکو اعلام کرد انگليس با 27 ميليارد دلار ،  نخستين سرمايه گذار خارجي در این کشور است. به گزارش خبرگزاري آپا، شاهين مصطفي اف
cache/resized/2590483ca923ce06d1f83a7f5478522c.jpg
الهام اسماعيل، مامور پيشين امنيتي و کارشناس امور سياسي و امنيتي در رسانه ها، با انتشار تحليلي در پايگاه اينترنتي « مدراتور» به دولت اين کشور پيشنهاد کرد براي
cache/resized/5eb0da8f0b5a3d8f9e3b629bc8304cf0.jpg
ميانجيگران صلح قره باغ در آنکارا  با مولود چاووش اوغلو، وزير خارجه ترکيه ديدار کردند. به گزارش «آذ ويزيون»، وزيرخارجه ترکيه در توييتر خود خبر داد با  ايگور
cache/resized/fda828f0c1d3e104ab04fe59b4b71bba.jpg
روزنامه يني مساوات در گزارشي در خصوص کاهش اختيارات «اداره مسلمانان قفقاز» و افزايش اختيارات «کميته دولتي امور گروه هاي ديني » نوشت : « (جمهوري) آذربايجان مدل
cache/resized/8ba284a9527adbfeac5051973c871f95.jpg
خبرگزاري آذرتاج خبر داد هياتي از مديران 15 مدرسه باکو ، در چارچوب «طرح هاي توسعه» وزارت آمورش اين کشور  به اسرائیل سفر  و با مقامات وزارت آموزش آن ديدار و
cache/resized/00970ad0a29217d84b83edde0a53663a.jpg
  الهام علي اف ، رييس جمهوري باکو که براي حضور در نشست «شوراي آنتلانتيک شمالي» ناتو به بروکسل سفر کرده است، با يان اشتولتنبرگ، دبيرکل ناتو ديدار کرد. در اين
cache/resized/26085e3d1afcdf54a912437f15f1facc.jpg
ترکيه به منظور افزايش سهم خود در اقتصاد منطقه نخجوان، تعرفه گمرکي براي کالاهاي کشاورزي و صنعتي توليدي «جمهوري خودمختار نخجوان» جمهوري باکو را لغو کرد.به گزارش
cache/resized/fc4c1f2a1a477c90341f00c70b7a7e1f.jpg
در جريان سفر هيأتي از رژيم صهيونيستي به جمهوري آذربايجان، يادداشت تفاهم همکاري ميان شهر «غَبَله» جمهوري آذربايجان و شهر  « يقنعم» در شمال فلسطين اشغالي امضاء
cache/resized/dfc0b2bbf24a39f5e2da5f7926ab9343.jpg
وزارت دفاع جمهوري باکو در واکنش به گزارش رسانه هاي ارمنستان مبني بر استفاده نيروهاي ارتش جمهوري باکو از سيستم موشکي «اسپايک» خريداري شده از رژيم صهيونيستي در
cache/resized/f6852508428a4e5d48ad28a9269a33f2.jpg
رسانه های خبری از سفر رهبران جمهوري قراباغ کوهستاني به بروکسل و برگزاري همايش «همکاري آرتساخ و اتحاديه اروپا» در بروکسل خبر داد. به گزارش آذریها به نقل از
cache/resized/a59a9ff63930de47fc620f8bace72c67.jpg
  پل گوبل، تحليلگر سيا و مشاور پيشين وزير امور خارجه آمريکا در امور خلق هاي شوروي سابق ، در گفتگو با پايگاه اينترنتي «آخار » گفت : «مسکو تا وفاداری باکو را 
cache/resized/82552c743d6192d836a370d3249cd267.jpg
آکادمي علوم جمهوري باکو از يافته شدن دو نسخه دستنويس از اشعار عمادالدين نسيمي، شاعر  ايراني قرن هشتم هجري شمسي، در کتابخانه ملي آنکارا خبر داد.  پايگاه