دو اقلیم کردی تشکیل می‌شود؟ خطای استراتژیک بارزانی

شنبه, 29 مهر 1396 ساعت 10:11 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

فرصت ها و تهدیدات در عرصه سیاست قابلیت جابجایی دارند. مسعود بارزانی، رئیس اقلیم کردستان عراق این نکته را درک نکرد. جنگ ها و بحران ها بعضاً هویت سازند. در حالی که مبارزه با داعش بین النهرین را از پوسته مذهبی و قومی دور کرده و در شیبی آرام عراق و عراقی را معنا می بخشد، تحمل واگرایی و ندای تجزیه برای بغداد بیش از همیشه دشوار است. از سوی دیگر ایرانی که در خارج از مرزهای خود با داعش و افراط گرایی دینی مبارزه می کند، انتظار اجازه دادن به تجزیه طلبی در کنار مرزهایش دور از عقلانیت است.
اگرچه بازی هنوز تمام نشده است و نمی توان قضاوت زودهنگام کرد اما بر اساس داده های امروز، با سقوط کرکوک و تسلط دولت عراق بر مناطق مورد مناقشه، محاسبات بارزانی اشتباه درآمد. مبارزه بغداد با داعش به افزایش روحیه، انسجام و کارایی دولت و مردم عراق انجامیده و برخلاف تحلیل اربیل، شرایط را علیه بارزانی کرد. کسانی که در قامت رهبران سیاسی ظاهر می شوند، باید درک استراتژیک داشته و کمتر دچار خطای محاسباتی شوند. بهای خطای سیاستمداران و رهبران سیاسی را مردم می پردازند. برگزاری همه پرسی توسط بارزانی یک خطای سیاسی بود. به جز اسرائیل که به دنبال خروج از انزوای استراتژیک بود، اغلب کشورهای منطقه ای و فرا منطقه ای به علت تأثیرات همه پرسی استقلال بر معادلات ژئواستراتژیک خاورمیانه یا مخالف آن و یا خواهان تعویق همه پرسی شدند، اما بارزانی با لجاجت و برگزاری همه پرسی هم خود، هم اقلیم و منطقه را وارد ریسکی کرد که می تواند دامنه تبعات آن گسترده و ادامه دار باشد. بارزانی باید بداند که تصمیم به ظهور دولت کردی و برهم زدن نظم حاصله از سایکس – پیکو، در اندازه های وی نبوده و نیست. بارزانی در معادلات منطقه ای و فرا منطقه ای نقش ابزاری داشته و قابلیت ارتقای این نقش به جایگاه راهبردی را ندارد.
بلندپروازهای صدام، عراق را به ویرانی کشید و آرمان گرایی بارزانی اگر متوقف نگردد، می تواند اقلیم را به ویرانی و منطقه را با بحران جدی مواجهه نماید. امروز محاسبات اشتباه منجر به همه پرسی، بارزانی را از کرکوک که آن را قلب کردستان خوانده بود محروم کرد، فردا اصرار بارزانی بر پروسه استقلال اقلیم، می تواند وی را از حضور در اربیل نیز محروم نماید.
اگر محاسبات ورود به بحران دقیق و چندوجهی نباشد، باخت استراتژیک اجتناب ناپذیر می گردد. نه بارزانی و نه هیچ رهبر سیاسی نباید مصالح ملی را به قربانگاه آرمان خواهی ببرد. اگرچه فساد و تداوم قدرت در خاندان بارزانی ریشه بسیاری از معضلات اقلیم می باشد، اما تجربه سیاسی کردها سبب شد در نگاه کلی آنان در بسیاری از شاخص ها کارنامه مثبت تری از اهل سنت و شیعیان از خود در عراق، ارائه دهند. بیم آن می رود که اگر بارزانی از توهم و هوس استقلال اقلیم دست برندارد، آسایش و رفاه از این جغرافیا رخت بسته و جنگ و بحران بر آن حاکم گردد. در حال حاضر درایت برخی از سیاسیون کرد از جمله خاندان طالبانی در تفاهم با بغداد، سبب شد کرکوک بدون خونریزی به وضعیت قبل از حمله داعش در ۲۰۱۴ بازگردد. خویشتن داری و مدیریت حل بحران اعمال شده توسط العبادی و مشارکت حشدالشعبی در قالب ارتش عراق در عملیات بازگشت کرکوک به حاکمیت بغداد با کمترین هزینه و دعوت از کردها برای ماندن در کرکوک گامی آشتی جویانه و امتیازی بزرگ برای نخست وزیر عراق است که با توجه با انتخابات پیش روی عراق، اهمیت آن مضاعف می گردد.
کرکوک و مناطق نفتی و گازی آن در تسلط بغداد قرار گرفت تا ساماندهی پس از داعش به عراق با قدرت بیشتری صورت گیرد. در یک نگاه ایجابی مبتنی بر همگرایی، کرکوک هم می تواند قلب کردستان و هم سر عراق باشد. کرکوک نه متعلق به کردها، نه متعلق به ترکمن ها و نه متعلق به عرب هاست. همانگونه که بغداد از آن همه عراقی هاست و جمعیت کردهای آن بیش از اربیل است، کرکوک نیز متعلق به همه عراقی هاست. در واقع این شهر یک عراق کوچک است که می تواند محل همزیستی مسالمت آمیز و وحدت اقوام و مذاهب باشد. نکته آنکه خاورمیانه ای که محل عبور و حضور اقوام مختلف بوده است، تعصب خاص روی قومیت جایی نداشته و دور از عقلانیت شهروندی است. نباید خود و منطقه را با آتش تعصبات کور به جنگ کشید.
سخن آخر آنکه نزدیکی اربیل به داعش در حال شکست، خطای فراتر از همه پرسی بوده و شرایط اقلیم را سخت تر از بغداد خواهد نمود.  یکی از هزینه های احتمالی اشتباه بارزانی می تواند بازگشت و تشکیل دو اقلیم کردی در جغرافیای کردهای عراق باشد. اما در روزها و ماه های آینده اگر عقلانیت در اربیل بر احساس غلبه نموده و چرخه تصمیم گیری در بغداد نیز بر محور تعامل بچرخد، تحولات پس از کرکوک می تواند خود عامل شروع جدیدی در مراودات اربیل – بغداد گردد.

منبع: دیپلماسی ایرانی

آخرین ویرایش در شنبه, 29 مهر 1396 ساعت 10:16
صادق ملکی

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/22ae40b23afa48d7840bf5e67c1d9655.jpg
سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان تاکید کرد بدون حضور نماینده قراباغ کوهستانی در مذاکرات صلح قره باغ میان جمهوری باکو و ارمنستان، رسیدن به صلح امکان پذیر نخواهد
cache/resized/8ba344815638ac8d5d432548c9c94d8a.jpg
    يكي از فعالان باند تجزيه طلب ضدايراني « داك » ( به اصطلاح كنگره آذربايجاني‌هاي دنيا )  و « دامب » ( به اصطلاح اتحاديه ملي آذربايجاني هاي دنيا ) در باكو
cache/resized/df901b2a15838ff071856cb1175397c1.jpg
انتخابات ریاست جمهوری باکو از ساعت 8:00 امروز یازدهم آوریل آغاز شد. به گزارش آذریها، در این انتخابات چند نامزد مستقل و حزبی و همچنین شخص الهام علی اف شرکت کرده
cache/resized/e7a1b679098188f26a82fb8122b9363d.jpg
پایگاه اینترنتی «ریپورت» از اعلام آمادگی  بغداد برای کمک به باکو در بازگرداندن زنان و فرزندان داعشی های جمهوری باکو به این کشور خبر داد. به گزارش پایگاه
cache/resized/a7167f356cc0fdf1febab1878fb7f2b9.jpg
علی حسن اف مشاور ارشد الهام علی اف از اعتراض فعالان سیاسی کشورش نسبت به انتخاب نام "جمهوری آذربایجان" برای منطقه آران و شروان انتقاد کرد.به گزارش آذریها در
cache/resized/0093b9e6ce138cb0d2867847fc9cd24e.jpg
«باکو ساهاکیان» رئیس جمهور قراباغ کوهستانی طی سفر رسمی به ایالات متحده در کنگره این کشور حضور پیدا کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، «باکو ساهاکیان»،
cache/resized/c5ca6026670e0a40c84024a5999e9c33.jpg
به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم،«بنیاد‌ حسین‌اف» سفیر جمهوری آذربایجان در تهران در پاسخ به این سوال که نظرش درباره «کالای تولید ایران» چیست؟، به جدی و
cache/resized/1abf5b79728e38e158266121e85e311a.jpg
    خبرگزاري آذرتاج خبر داد «کميته روابط اجتماعي آمريکا - اسراييل» ( AIPAC )، همايشي را  در چارچوب همکاري هاي جمهوري باکو با اسرائیل با عنوان « مرزهاي جديد؛
cache/resized/2d7edd2914a38c033da434059145245c.jpg
دبير آکادمي ملي علوم جمهوري باکو گفت در فرهنگ لغات و دستور خط زبان آذري در جمهوري باکو،  کلمه  املاء ، «آرفوگرافيا» ( به معناي دستور نگارش کلمات )، با املاي
cache/resized/6c074d77a9a7afae605345681c0689fd.jpg
در حالی که رسانه های باکو هفته گذشته روسیه را به دلیل چاپ یک دایره المعارف جغرافیایی به نقض تمامیت ارضی خود متهم کرده بودند این هفته نیز امریکا را به نقض
cache/resized/253e7b5503d2933aa9ad41c20c188d31.jpg
زاهد عروج ، عضو «کميته امور امنيتي و دفاع و مبارزه با مفاسد مالي» مجلس جمهوري  باکو در مقاله اي  عليه رژه نظامي زنان محجبه يمني در محکوميت جنايات رژيم آل سعود
cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو