اصل انصاف در تقسیم خزر/بهرام امیراحمدیان

سه شنبه, 21 آذر 1396 ساعت 08:32 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

شرق: تقسیم دریای خزر باید براساس کنوانسیون‌های حقوق دریاها صورت بگیرد. در آن‌ کنوانسیون درباره دریاچه‌ها صراحتی وجود ندارد؛ اما درباره چگونگی نوع تقسیم آب‌ها و انتخاب فصول‌ مشترک مطلبی گفته شده است. در جلسات زیادی در سطح کارشناسی و در سطح معاونت وزیر روی این موضوع کار کرده‌اند؛ اما هنوز مشخص نشده است که چند درصد دریای خزر سهم ایران است. در‌این‌میان یک نکته اساسی وجود دارد و آن این است که اگر براساس ضوابط تقسیم آب‌های مشترک عمل‌ شود، به خاطر شکل ساحل ایران - که ساحلی مقعر است - ما نسبت به کشوری مثل جمهوری آذربایجان که خط ساحلی‌اش محدب است، سهم کم‌تری می‌بریم؛ اما ما بر اصول دیگری نیز تأکید داریم؛ تا قبل از روی‌کار‌آمدن رومانوف‌ها در قرن ۱۶ میلادی دریای خزر یک دریای کاملا ایرانی بود و ما بر آن سیطره کامل داشتیم. اگر اصل «انصاف» و اصل «تاریخی» در نظر گرفته شود، سهم ایران بیشتر از آن مقداری خواهد شد که طبق ضوابط به دست می‌آید؛ بنابراین برای اینکه بتوانیم احقاق حق کنیم، باید بر اصل «انصاف» تأکید کنیم. این اصل در جهان شناخته شد و به رویه تبدیل شده است. ایران در طول تاریخ دائما به این آب دسترسی داشته و ناوگانش در آن حضور داشته‌ است. در شهر آستاراخان یک کاروانسرای کاملا ایرانی وجود داشت. ایرانیان در برخی شهرهای قزاقستان مسجد و مدرسه داشته‌اند. هنوز هم در یک شهر مدرسه ايراني وجود دارد. شهر دربند، اساسا شهری ایرانی بوده که در آن قلعه انوشیروان نیز واقع است؛ بنابراین ما به لحاظ تاریخی در این دریا صاحب حق هستیم. در نتیجه این چهار کشور باید ما را در نظر بگیرند و رضایت ما را جلب کنند. تصمیم‌گیری درباره اینکه چه میزانی از دریای خزر، آب‌های سرزمینی و آب‌های تحت نظر ما است، چیزی ا‌ست که باید بین پنج کشور به اجماع برسد؛ اما تا زمانی که کشورها به اجماع نرسیده باشند، رژیم حقوقی دریای خزر مصوب ۱۹۴۰ و ۱۹۲۱ به قوت خود باقی خواهد ماند؛ هرچند برخی کشورهای حوزه دریای خزر آن را رعایت نکردند. نکته دیگر اینکه گردش آب در دریای خزر به خاطر شکل جغرافیایی‌اش به سمت پایین است.

در نتیجه آلودگی‌های نفتی و فاضلاب‌های کارخانه‌های باکو و دیگر شهرهای ساحلی مانند آستاراخان و آق‌تاو در قزاقستان که به دریا ریخته می‌شوند، به ما بیشتر آسیب می‌زند. در پی این آلودگی، منابع زیستی دریای خزر که ساحل‌نشینان ما از آن بهره‌مند هستند، آسیب دیده‌اند. پس اصل «انصاف» و حقوق تاریخی ایران در دریای خزر باید در نظر گرفته شود. از منظر تقسیم آب‌ها کم‌ترین سهم برای ایران خواهد بود؛ اما کشورهای دیگر باید دشواری جغرافیایی و نقش تاریخی ایران را در محاسبات خود لحاظ کنند. البته باید تأکید کرد که سهم ٥٠‌درصدی ایران از خزر که این‌سو و آن‌سو می‌شنویم، از بیخ و بن اشتباه است. در قراردادهای ۱۹۲۱ و ۱۹۴۰ این دریا مشاع اعلام شد؛ اما هیچ‌گاه سهمی اعلام نشد و بنابراین هر کشور به اندازه ساحل خود از آب بهره‌برداری می‌کرد. سهم ۲۰‌درصدی از دریای خزر موضع رسمی وزارت امور خارجه بود؛ اما اگر کشورها بتوانند به یک راهکار مرضی‌الطرفین برسند، ایران هم قبول می‌کند. بنابر نظر کارشناسی شخصی‌ام، سهم ما باید با رعایت اصل انصاف و سابقه تاریخی ایران در دریای خزر مشخص شود. ما باید رضایت یکدیگر را جلب کنیم و تا زمانی که رضایتی کسب نشده است، قراردادهای پیشین کماکان بر قوت خود باقی هستند و براساس آنها می‌توان در دریای خزر رفتار کرد؛ بااین‌حال طبیعی است که هر کشوری به دنبال منافع خودش است. روسیه متأسفانه در رأس این چهار کشور به دنبال بیشترین منافع ممکن است. روسیه اولین کشوری بود که رفتار نادرست را پایه‌گذاری کرد و با جمهوری آذربایجان و قزاقستان قرارداد دوطرفه امضا کرد. اگر این قراردادهای دوجانبه وجود نداشت، راحت‌تر می‌شود به قرارداد جامعی رسید. کشورهای ساحلی دریاچه خزر تحت‌ تأثیر روسیه هستند. باید به روسیه که بر این کشورها سیطره دارد، بقبولانیم که اصل انصاف و حقوق تاریخی ایران بر دریای خزر را به رسمیت بشناسد. ما باید به مردم خود پاسخ بدهیم که دریای بزرگی که به‌لحاظ تاریخی در سیطره ایران بوده است، چطور به دست کشورهایی نوظهور خواهد افتاد. این کشورها از ایران حرف‌شنوی ندارند؛ بنابراین باید از طریق روسیه که کشور شریک و دوست است، این را به آنها بقبولانیم. به ‌نظرم بد نیست که مذاکرات دو‌جانبه بین ایران و کشورهای همسایه‌ هم صورت بگیرد. این‌ کشورها همسایه‌های ما هستند و با آنها آب‌های مشترک هم داریم. بهتر است که سنگ خودمان را با اینها وا بکنیم.

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو
cache/resized/d1578f1800b9a9c3c6eec2856e1b51e1.jpg
«باکو پست» نوشت : « ممکن است شبکه تجاري رضا ضراب در ترکيه و ايران و جمهوري آذربايجان فرو بپاشد. رضا ضراب در آمريکا به اتهام نقض تحريم مالي ايران و پولشويي
cache/resized/ec0f960be64406e4ee14a3ba2edb14f4.jpg
فاضل مصطفی ، نماینده پان ترکیست افراطی، شیعه ستیز و ضدایران در مجلس جمهوری آذربایجان بار دیگر در اهانتی وقیحانه به آذری های ایران و دینداران و ایران دوستان
cache/resized/d494a5ca76366d9ed384a4a901239f5d.jpg
«الهام علی اف»، رئیس جمهور آذربایجان مسئولیت امور اجرایی نشست بین المللی تشکل ها و سازمان های یهودی آمریکا را از «مالکلم هنلاین» مسئول سابق امور اجرایی اجلاس
cache/resized/d1317584f1637b03d42b52e20e288b23.jpg
به گزارش خبرگزاري رسمي آذرتاج، آويگدور ليبرمن ، وزير دفاع اسراييل در گفتگوي اختصاصي با اين خبرگزاري با تاکيد بر قرار داشتن مناسبات ميان اسراييل و جمهوري
cache/resized/7a9b411cfd19d6c25751db44b01196d4.jpg
پايگاه اينترنتي « استراتگ» با انتشار تحليل «استانيسلاو تاراسوف» در پايگاه اينترنتي «رگنوم» روسيه تحت عنوان « آيا سياست چندجانبه باکو در خصوص خاورميانه ( غرب
cache/resized/420f30335896657222212953a3930f7a.jpg
شاهين مصطفي اف، وزير اقتصاد جمهوري باکو اعلام کرد انگليس با 27 ميليارد دلار ،  نخستين سرمايه گذار خارجي در این کشور است. به گزارش خبرگزاري آپا، شاهين مصطفي اف
cache/resized/2590483ca923ce06d1f83a7f5478522c.jpg
الهام اسماعيل، مامور پيشين امنيتي و کارشناس امور سياسي و امنيتي در رسانه ها، با انتشار تحليلي در پايگاه اينترنتي « مدراتور» به دولت اين کشور پيشنهاد کرد براي
cache/resized/5eb0da8f0b5a3d8f9e3b629bc8304cf0.jpg
ميانجيگران صلح قره باغ در آنکارا  با مولود چاووش اوغلو، وزير خارجه ترکيه ديدار کردند. به گزارش «آذ ويزيون»، وزيرخارجه ترکيه در توييتر خود خبر داد با  ايگور
cache/resized/fda828f0c1d3e104ab04fe59b4b71bba.jpg
روزنامه يني مساوات در گزارشي در خصوص کاهش اختيارات «اداره مسلمانان قفقاز» و افزايش اختيارات «کميته دولتي امور گروه هاي ديني » نوشت : « (جمهوري) آذربايجان مدل
cache/resized/8ba284a9527adbfeac5051973c871f95.jpg
خبرگزاري آذرتاج خبر داد هياتي از مديران 15 مدرسه باکو ، در چارچوب «طرح هاي توسعه» وزارت آمورش اين کشور  به اسرائیل سفر  و با مقامات وزارت آموزش آن ديدار و
cache/resized/00970ad0a29217d84b83edde0a53663a.jpg
  الهام علي اف ، رييس جمهوري باکو که براي حضور در نشست «شوراي آنتلانتيک شمالي» ناتو به بروکسل سفر کرده است، با يان اشتولتنبرگ، دبيرکل ناتو ديدار کرد. در اين