چاپ کردن این صفحه

ادبیات حسرت در ترکمنچای/ امیر احمدی

یکشنبه, 25 فروردين 1398 ساعت 06:48 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

نام "ترکمنچای" برای ما ایرانی ها تداعی کننده عهدنامه ی ننگینی است که به حاکمیت ایران بر ماوراء قفقاز پایان داد. این قرارداد که پایان بخش دور دوم جنگ های ایران و روسیه تزاری بود در سال ١٢٠۶ خورشیدی در روستای ترکمنچای منعقد گردید.
ترکمنچای نام یکی از بخش های شهرستان میانه واقع در جنوب شرقی استان آذربایجان شرقی است.
آقای حسین حسینچی قره آغاج در کتاب "نگاهی به ترکمانچای" به معیشت و آداب و رسوم مردم ترکمنچای پرداخته است.

در صفحه ١٨ این کتاب در مورد وجه تسمیه ترکمنچای آمده است :


"... طبق تحقیقاتی که از چند نفر از اهالی روستای ترکمنچای بعمل آمده: پس از استیلای مغول و به آتش کشیدن روستاهای این منطقه یک خانواده روستایی مجبور به تَرک محل سکونت خود شد و به محل کنونی ترکمنچای کوچ کرد و این اصطلاح را به زبان آذری ایراد نمود:  «من ترک من کردم» منظور او از بیان این سخن این بوده است که من محل زندگی خود را اجباراً ترک نمودم، و به این منطقه آمدم. بعلت مساعد بودن شرایط زندگی رفته رفته مردم از دهات اطراف به تبعیت از آن شخص بدان محل کوچ کردند و بتدریج بر تعداد جمعیت آن افزوده گشت و بدین طریق لفظ  «ترک من» از زبان او در افواه مردم مصطلح گردید و به مرور در کثرت تلفظ از  «ترک من» به  «ترکمن» تغییر یافت.»

چگونگی برگزاری مراسم چهارشنبه سوری و عید نوروز در بین اهالی ترکمنچای در این کتاب به تفضیل بیان شده: «... در ترکمنچای مانند سایر نقاط آذربایجان مراسم چهارشنبه سوری برگزار می کنند. چهارشنبه سوری آخرین چهارشنبه هفته سال می باشد. معمولاً این مراسم از روز سه شنبه تا عصر چهارشنبه ادامه می یابد...»
اما چیزی که نظر نگارنده را بیش از هر چیزی به خود جلب می کند بایاتی هایی بعد انعقاد قرارداد ترکمنچای سروده شده و به جدایی مناطق بالای رود ارس اشاره دارد و در این کتاب آمده است :
 «آرازی آیردیلار
قومونان دویوردولار
من سندن آیریلمازدیم
ظلمنن آیردیلار

ترجمه:
ارس را تقسیم کردند
با شن کورَش کردند
من و تو جدانشدنی بودیم
با ظلم و ستم جدا کردند»

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

آخرین‌ها از تحریریه آذری ها

موارد مرتبط