تاتی و هرزنی/ عبدالعلی کارنگ

دوشنبه, 30 فروردين 1395 ساعت 09:32 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

کاظم آذری سیسی تقريبا ۹۰ سال از اولین چاپ رساله «آذری یا زبان باستانی آذربایجان» توسط کسروی می­گذرد. قبل از کسروی، پروفسور مارکوارت ایران­شناس آلمانی در کتاب ایران­شهر که در سال ۱۹۰۱

  • م (۱۲۸۰ شمسی) در برلن چاپ کرده بود، در اعلام جغرافیای ایران درباره زبان آذربایجان تصریح کرده بود که : زبان حقیقی پهلوی زبان آذربایجان است که زبان اشکانیان بوده است. مضاف بر این پروفسور مارکوارت در سال ۱۹۱۸، اران را که قسمتی از سرزمین قفقاز توسط مساواتچی­ها، آذربایجان نامیده شده بود، سخنرانی انتقادی به عمل آورده که در مجامع عمومی و در مطبوعات آن زمان انعکاس یافت.

     

    استاد ایرج افشار در مجله آینده (شماره ۶-۴ سال پنجم، ۱۳۵۸) در مقاله­ای، از استاد زبان­شناسی به نام امئل بئر نام می­برد که استاد دانشگاه زوریخ است. استاد مزبور با هدایت و راهنمایی سیدحسن تقی­زاده به تبریز، جلفا، مرند، هرزند، خلخال، و قریه گلین قیه و تالش سفر می­کند و مطالعاتی درباره زبان آذری و تالشی به عمل می­آورد و نتیجه تحقیقاتش را به صورت مقاله به انجمن بین المللی شرق­شناسی ارائه می­دهد.

    قبل از اینکه کسروی در سال ۱۳۰۴ رساله آذری یا زبان ­باستانی آذربایجان را به چاپ برساند، دکتر تقی ارانی مقالاتی درباره زبان آذربایجان و زبان فارسی در مجلات ایرانشهر و فرنگستان شماره ۵ و ۶ در سال ۱۳۰۳ شمسی در برلین قلمی کرده بود.

    بعد از کسروی اولین مقاله­ای که درتایید رساله زبان آذری انتشار یافت توسط علامه محمد قزوینی بود که در دی ماه ۱۳۰۵ انتشار داد، علامه قزوینی در مقاله خود می­نویسد:

    «این رساله­ی صغیره الحجم، عظیمه الفایده مولف فاضل آن سیداحمد کسروی تبریزی، یک موضوع بدیع و دلکش را انتخاب نموده و در پیرامون آن تحقیقات فاضله­ای خود را تمرکز داده است.  و آن موضوع عبارت است از حل دو مسئله ذیل:

    اول آن که زبان آذری مذکور در کتب مولفین قدما چه زبانی بوده است؟ ثانیا آنکه: زبان ترکی که فعلا زبان اهالی آذربایجان است از چه وقت و در نتیجه چه علل و اسباب تاریخی در آن ناحیه ظهور پیدا کرده است».

    زبان آذری تا آن موقع مورد احتیاج عمومی نبوده و کسی هم به صرافت نیفتاده بود که در پیرامون این زبان در کتب گذشتگان، تحقیق و پژوهش نماید. خود کسروی در دیباچه چاپ دوم این مسئله را به وضوح شرح می دهد.

    «بیست و اندی سال پیش یک رشته گفتارها در روزنامه­های تهران ـ قفقاز و استانبول پیرامون مردم آذربایجان و زبان آنجا نگارش می­یافت. در عثمانی آن زمان دسته­ای اتحاد و ترقی به روی کار آمده و آنان به این می­کوشیدند که همه­ی ترکان را در هر کجا هستند با خود همدست گردانند و یک توده­ای ترک بسیار بزرگی پدید آورند. و در قفقاز نیز پیروی از اندیشه­ی ایشان می­نمودند. چون آذربایجان در جنبش مشروطه­خواهی شایستگی بسیار از خود نشان داد، و در همه جا بنام شده بود، نویسندگان قفقاز و استانبول آن را از دیده دور نداشته و از این که زبان ترکی در آنجا روان است دست­آویز یافته، گفتارهای پیاپی درباره آذربایجان کارگر نمی افتاد. زیرا آذربایجانی­ها خواست نویسندگان آنها را نیک می­دانسته و با جانفشانی­هایی که خود میان توده ایران باز کرده بود هیچ نشایستی که پیروی از اندیشه دیگران نماید. این است مردم آذربایجان کمترین ارجی به آن نگارش­ها نمی­نهادند.

    در تهران روزنامه ­ها به جوش آمده و به پاسخ می­کوشیدند و چیزهایی می­نوشتند که اگر نمی نوشتند بهتر بود زیرا اینان از خواست نویسندگان ترکی آگاه نبودند که از راهش به جلوگیری از آن کوشند و نه چگونگی داستان مردم و زبان آذربایجان را از روی دانش و تاریخ می­دانستند که پاسخ درستی به ایشان بدهند.

    آذربایجان همیشه بخشی از ایران می­بود و کمتر زمانی از آن جدا افتاده، با این­همه زبانش ترکی می­باشد و این خود چیستانی شده که به دست روزنامه­نویس های عثمانی و قفقاز افتاده بود. و چون سخن از آذربایجان و مردم آنجا می­رفت و من که برخاسته از آذربایجانم بر آن شدم چگونگی را از راهش جستجو کنم و به نتیجه روشنی رسانم و خرسندم که به آسانی توانستم آذری یا زبان دیرین آذربایجان را پیدا کنم و نمونه­هایی از آن را بدست دهم و نیز چگونگی رواج زبان ترکی را در آن سرزمین از راه تاریخ بشناسم.  اگر چه نادانانی به زبان درازی­ها برخاسته­اند لیکن دانشمندان از ارج­شناسی باز نایستاده­اند». (دیباچه آذری یا زبان ­باستانی آذربایجان در چاپ­های متعدد).

    قبل از چاپ رساله زبان آذری توسط سیداحمد کسروی ایران­شناسان و زبان­شناسان تصور می کردند زبان آذری همان زبان ترکی است که در آذربایجان رایج است و آن را ترکی آذری می­نامیدند. بعد از انتشار رساله کسروی، هم زبان­شناسان و هم شرق­شناسان متوجه این مسئله شدند که زبان آذری جدا از زبان ترکی فعلی آذربایجان است. حتی دایره­المعارف اسلامی در حرف آ (آذربایجان) و حرف ت (تبریز)  زبان آذری و زبان تبریزی را نوعی گویش ترکی ثبت کرده بودند که بعد از انتشار رساله آذری آن را تصحیح کردند.

    چاپ رساله زبان آذری در سال ۱۳۰۴ باعث شد که کسروی به عضویت در انجمن­های فرهنگی اروپا و آمریکا و روسیه پذیرفته شود. کسروی این موضوع را مرهون دوست دانشمندش، محمد احمد که ترجمه رساله را به زبان انگلیسی در روزنامه تایمز بخش انگلیسی عراق با تقریظ نامبرده و به چاپ رسانید و نسخه­هایی از آن را به انجمن علمی لندن فرستاد.

    سردنیس راس، رئیس دانشکده زبا­­ن­های شرق، کسروی را به عضویت در انجمن آسیایی همایونی برگزید و هم زمان در انجمن آمریکایی هم برگزیده شد. م ـ چاپگین شرق­شناس روس عضویت در مجامع علمی در مسکو از کسروی دعوت کرد و سفارت شوروی در تهران تعدادی از نسخه­های رساله را خرید و به مسکو ارسال نمود.

    البته بعد از اسلام توسط مورخان و جغرافی­دانان بی­شماری در کتابهایشان به زبان فهلوی (فهلویات ـ آذری) در گروه­های زبان دری غربی نجد ایران در آذربایجان اشاراتی داشته­اند که این اشارات تاریخی به کسروی این امکان را داد که به قول خودش از راه تاریخ و زبان­شناسی به تحقیق درباره زبان آذری در آذربایجان بپردازد. مرحوم كارنك در اين كتاب به نوشته هاي جغرافي دانان و جهان گردان و مورخين در قرون گذشته به تفصيل پرداخته است.

    رساله زبان آذری در آن زمان، نه فقط در بین ایرانیان بلکه در کشورهای همجوار و پیرامون در ترکیه و اران و قفقاز و شوروی عکس العمل­های متفاوتی در برداشته است.

    در طول قرون طايفه هاي ترك به آذربايجان حمله ور شدند و بدين گونه افزايش عناصر زبان تركي در زبان مردم آذربايجان قوت گرفت.

    فئودال هاي ترك در اراضي اشغالي آذربايجان اصول اداري تحمل ناپذير بر بوميان پياده مي كردند و اين همه نفرت مردم از تركان را دو چندان كرد

     

    در زمان نهضت خیابانی در آذربایجان چون ترک­های عثمانی، آذربایجان را اشغال کرده بودند و جمهوری نیم بند مساوات­چی­ها در اران را پایه­گذاری کرده بودند و به علت آذربایجان نامیدن اران توسط مساوات­چی­ها، خیابانی به این اعمال مساوات­چی­ها و عثمانی­ها اعتراض داشته است و به همین علت ترک­های عثمانی از خیابانی دل خوشی نداشته­اند. لذا نویسندگان و روزنامه­نگاران ترکیه در سال­های بعد با رساله زبان آذری و با خود کسروی هم به خاطر آذری نامیدن آذربایجانی­های ایران به مبارزه برخاسته و توهین­ها و تهمت­هایی درباره کسروی در مطبوعات ترکیه به او نسبت می­دادند. یکی از این روزنامه­ها به نام طنین که توسط روزنامه­نگاری به نام یارار افندی منتشر می­شد که وی را «ترک­ستیز و نوکر ایران که از قیافه، نه به عرب­ها می­ماند و نه به ایرانی­ها با این همه خودش را سید می­داند و دشمن ترکهاست» می­نامند.(مجله هفتگی پرچم، شماره۶، اردیبهشت ۱۳۲۳)

    زبان شناسان  مورخين شوروي از جمله ن . ي . مار و وب.آ.تورايف و ع. سيداف و شركا ، با جعليات و اختراع تئوري هاي زباني يا حتي نژادگرايي تركي سومري به خيال بافي ها و مهمل گويي ها درباره ي زبان و فرهنگ و تاريخ آذربايجان افتادند، از اين كه اين به اصطلاح زبان شناسان و دانشمندان، فرهنگ، تاريخ و زبان را با قلم سياست و براي خوش آيند فرمانروايان نوشتند، اصل و نسب و فرهنگ و زبان آذربايجان را به عناصر اورال آلتائيك آن هم از نوع سومري كه مدت بيشتر از هفت هزار و پانصد سال پيش ساكن آذربايجان بودند نسبت مي دادند! در قرن حاضر اين تئوري زبان شناسان روس را زبان شناسان تركيه به عنوان كذايي «نظريه زبان خورشيد» در هوا قاپيدند و تا حال جعليات درباره ي زبان و فرهنگ آذربايجان ادامه دارد. بعد از انتشار رساله زبان آذري توسط كسروي، دو نفر از پژوهشگران و آكادميسين هاي بي طرف آذربايجان (آران؟)، پژوهش هاي ارزنده اي درباره فرهنگ و زبان آذربايجان به عمل آوردند. پژوهش هاي اين آكادميسين ها، خط بطلاني بر سخنان زبان شناسان شوروي سابق و بيمايگي و جعلي بودن ادعاهاي آنها را درباره ي زبان آذربايجان ثابت مي كرد. اين پژوهشگران به خاطر خوش آمد سياست مداران قلمشان را به پلشتي نيالودند و استوار و سربلند گرد و خاك قرون اعصار را از واقعيت هاي زبان و فرهنگ آذربايجان ستردند.

    يكي از اين پژوهشگران، پروفسور اقرار عليف بود كه درباره ي آذربايجان نوشت «واژه ي آتورپاتكان بر اساس قانون دگرگوني طبيعي زبان به آذربايجان تبديل شد. اتورپاتگانيان با آلبانيائي زبان ها در آميخته نسلي را بوجود آوردند كه آذربايجاني هاي امروز مستقلا از نژاد آنان هستند، با اينكه در قرون ميانه (قرون وسطي) زبان تركي به سرزمين آنها وارد شد اين رويداد به هيچ روي نمي تواند مانعي ايجاد كند كه ما خود را از نسل آتورپاتگانيان ندانيم و ميراث دار فرهنگ آنان كه نياكانمان به آن نيرو بخشيدند ندانيم». (پروفسور اقرار علي يف، تاريخ آتورپاتگان، صفحه ۱۲ ترجمه دكتر شادمان يوسف، نشر بلخ، ۱۳۷۸). پروفسور اقرار علي يف اين حرف ها را درباره كساني همچون سيداف ها و ذهتابي ها تحريف گران بزرگ گفته بود. آنها كه آذربايجان را تركي معني كرده و آذربايجان را جزء سرزمين هاي اورال آلتائيك نام برده بودند.

    يكي ديگر از اكادمسين هاي آران، ن. قوليف، مولف كتاب «از پيدايي انسان تا رسايي فئوداليسم در آذربايجان» كه در سال ۱۳۵۳ به اقتباس و ترجمه ي ح. صديق در تهران به چاپ رسيده است. اين كتاب در فضاي ايدئولوژيك خلقي در دهه ششم قرن بيستم نوشته شده درست آن زماني بود كه تحريف ها و دروغ ها درباره ي فرهنگ و زبان آذربايجان توسط فراريان سالهاي ۲۵/۲۴ در آن طرف رود ارس توسط وسايل ارتباط جمعي آن موقع باريدن گرفته بود. اما پروفسور قوليف با اين شانتاژها از راه حق و حقيقت منحرف نشد. بهتر است چندين جمله از اين كتاب آورده شود و خواننده بيشتر واقعيت هاي فرهنگي و زباني آذربايجان از زبان پروفسور قليف بخواند:

    «واژه ي آتورپاتكان كهن ترين نام بومي آذربايجان كه در معناي «ديار آتش» از آيين هاي باستاني نياكان ما تغذيه مي كند (ص ۱۸). زبان آلباني همان زبان اراني بود و ميان زبان آلباني و زبان معاصر آذري پلي را تشكيل مي دادند (ص ۳۵). در زمان ساسانيان مردم آذري با مردم ارمنستان مناسبات فرهنگي برقرار كرده بودند (ص ۴۱). در آران، زبان آراني، زبان همگاني بود (ص ۵۲). شعراي آذري مضامين و ايده هاي دموكراتيك به زبان آذري خلق مي كردند (ص ۵۳).تركان سلجوقي در اواسط سده ۱۱ مقاومت مردم بومي آذربايجان را درهم شكستند و سرزمين آنان را متصرف شدند (ص ۵۶). پروسه پيدايش مردم آذري در سده ي ۱۲-۱۱ به فرجام رسيد و مرزهاي اراضي آذربايجان مشخص شد و پيدايش زبان همگاني آذري در تشكيل مردم اين سرزمين نقش اساسي داشت (ص ۶۵). در طول قرون طايفه هاي ترك زبان به آذربايجان حمله ور شدند و بدين گونه افزايش عناصر زبان تركي در زبان مردم آذربايجان قوت گرفت (ص ۶۵). فئودال هاي ترك در اراضي اشغالي آذربايجان اصول اداري تحمل ناپذير بر بوميان پياده مي كردند و اين همه نفرت مردم از تركان را دو چندان كرد (ص ۱۱۳).

    اين جملاتي كه از تاريخ آذربايجان نوشته ي قليف آورده شد به منظور خاصي بود، در دهه پنجاه كه اين كتاب توسط خلقي هاي آن زمان ترجمه و پخش شد خلقيون آن زمان اين كتاب را مثل كاغذ زر مي بريدند و به آذربايجان و به آذربايجان و آذري بودنشان افتخار مي كردند، حالا كه ان سبو بشكسته و آن پيمانه ريخته همان خلقيون سابق عقيده شان را مثل لباسشان عوض كردند و به قوم قبيله ي اورال آلتائيك پيوستند و منكر هر چه آذربايجاني و آذري هستند و اعتقاد دارند كه  «در طول تاريخ نه آذربايجاني بوده و نه مردمي به نام آذري وجود داشته است. اين همه، توهمات كسروي بوده و بس». (فرضيه ي زبان آذري، ح. صديق).

    طبق تحقیقات روان­شاد دکتر محمدامین ریاحی زبان مرسوم در اران آن طرف رود ارس، در طول تاریخ به استناد گفته­های ابن­حوقل و مقدسی و سایر مورخین و جغرافی­نویسان قدیم از (فارسی ارانی) نام می­برد که زبان نوشتاری اغلب شاعران و نویسندگان امثال نظامی، خاقانی، مجیر و صدها شاعر و ادیب آن طرف رود ارس بوده است. (برای اطلاع بیشتر مراجعه شود به نزهه المجالس جمال خلیل شیروانی به تصحیح دکتر محمدامین ریاحی)

    بعد از کسروی، استادان و زبان­شناسان و شرق­شناسان خارجی و ایرانی در تایید رساله آذری مقالاتی به رشته تحریر کشیدند. از خارجی­ها همچون پروفسور مارکوارت آلمانی امیل بئر و مینورسکی و پروفسور هنینگ مقالات زیادی در مطبوعات و مجلات خارج از کشور قلمی کردند و از شرق­شناسان شوروی نیز ارانسکی، برتولد و از همه مهم­تر ژیرکوف، دانشمند روس تصریح می­کند که «آثار زبان ایرانی آذری در زبان ترکی آذربایجان محفوظ ماند و مردم آذربایجان قبل از ورود طوایف ترک زبان بدان زبان سخن می­گفته اند و البته تا کنون آثار آن در زبان آذربایجان کنونی می­توان یافت». (مجله آینده، شماره ۲۱، صفحه ۶۴۳)

    در داخل کشور هم از سال ۱۳۰۴ تا حال نزدیک به ۵۰ نفر از دانشمندان و زبان­شناسان در تایید و تکمیل رساله آذری مقاله­ها و کتابها به رشته تحریر کشیده است.

    از سال ۱۳۲۷ تا سال ۱۳۵۷ مجله دانشکده ادبیات علوم انسانی دانشگاه تبریز بیشترین مقالات و تحقیقات خود را درباره زبان دیرین آذربایجان توسط استادانی همچون دکتر منوچهر مرتضوی، دکتر ماهیار نوابی و دکتر ادیب طوسی و عبدالعلی کارنگ و . . . و سایر استادان ایرانی به چاپ رسانیده است. در مدت سی سال مجله پربار دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز، یک تنه تحقیق و پژوهش را به طور آکادمیک درباره زبان و فرهنگ آذربایجان بعهده داشته است. البته تحقیقات خارج از دانشگاه کماکان به موازات دانشگاه تبریز توسط سایر دانشمندان ایرانی انجام پذیرفته است که نام بردن از این عزیزان باعث اطاله کلام خواهد شد.

    کسروی رساله زبان آذری را از راه تاریخ و با استفاده از زبان­های ایرانی، امثال زبان پهلوی و زبان کهن مادها و هخامنشیان حتی با استفاده از زبان­شناسی ارمنی که همسایه زبان­های ایرانی در قفقاز بود پی گرفت و با استفاده از کتابهای تاریخی و جغرافی­نویسان بعد از اسلام، زبان ایرانی آذربایجان را از گرد و غبار قرون بیرون کشید.

    کسروی در رساله زبان آذری طی هفت گفتار توانسته است زبانی که تا آخر دوره صفویه در آذربایجان رایج بوده است به آذربایجانی­ها ارمغان گرداند.

    در گفتار اول نویسنده با اشاره به تاریخ و مردم آذربایجان خاطر نشان می­سازد که: «ما بیش از همه به دنبال راستی هستیم می­خواهیم بگوییم که در آغاز تاریخ سه هزار سال پیش، مادها در آذربایجان و این پیرامونها سکونت داشتند و اگر کسی به تاریخ آشنا باشد این را می­داند که سه هزار سال پیش، ترکان از آذربایجان بدور بودند و بسیار عامیانه است کسانی بگویند که آذربایجان نخست سرزمین ترکان بود. و هیچ سودی از چنین گفته بدست نخواهد آورد». (رساله زبان آذری یا زبان­شناسی آذربایجان)

    در گفتار دوم «ترکی چگونه و از کجا به آذربایجان راه یافته است؟»

    نویسنده با استفاده از نوشته­های تاریخی و مورخانی مثل ابن اثیر و راوندی و سایر مورخان ایرانی چگونگی و زمان ورود ترکان به ایران و آذربایجان را بیان می­کند.

    در گفتار سوم «چند سخن در پیرامون زبان آذری»

    نویسنده با استفاده از تحقیقات ایرانی باستان­شناسان معلوم می­کند که زبان اوستا، زبان شمالی است و نشانه­های شمالی را با توجه به اینکه زرتشت را از مردم شمال شمارده­اند و بیشتر او را برخاسته از آذربایجان می­دانند و از این رو می­توان اوستا را نخستین نمونه از زبان آذربایجان نامید. (این موضوع را بعدها دیاکوف در کتاب تاریخ ماد به این زبان­ها اشاره می­کند)

    درگفتار چهارم «نمونه­هایی که از آذری در دست است»

    در این گفتار نویسنده به نمونه­هایی از زبان آذری از خلخال و از هرزندات و نمونه­هایی از نزهه القلوب و صفوت الصفای ابن بزاز اردبیلی و . . . می آورد.

    در گفتار پنجم «آنچه از این نمونه­ها برمی­آید»

    در این بخش نویسنده چندین دوبیتی و رباعی و فهلویات آذری و کلماتی چند از قواعد دستوری زبان آذری و آمدن حروف به جای یکدیگر و کلمات ویژه آذری هم­چون چول ـ اویان ـ بوری ـ درده ژر و ژاته می آورد.

    در گفتار ششم چندین دوبیتی از معالی و کشفی یاراجی آورده که پیش از پیدایش سلسله صفویان سروده شده است که آقای دفتر روائی از خلخال برای نویسنده فرستاده بود.

    گفتار هفتم «نمونه­هایی از آذری کنونی»

    نویسنده در این گفتار می­گوید زبان آذری به یکباره از آذربایجان ناپدید نشد و هنوز هم در چند جا بومیان محلی مثل دهقانان گرنیکان و خلخال و هرزندات ارسباران هستند که به گویش آذری تکلم می­کنند.

    آخرین نفر از قافله­سالاران تحقیق درباره زبان دیرین آذربایجان دکتر منوچهر مرتضوی است که آخرین کتاب را درباره «زبان دیرین آذربایجان» به خواهش و تمایل شادروان دکتر محمود افشار و فرزند برومندش ایرج افشار در موقوفات دکتر محمود افشار در سال ۶۰ به چاپ رسیده است و در سال ۱۳۸۲ با مقدمه و تفسیر بیشتری از نویسنده تجدید چاپ گردید.

    «زبان دیرین آذربایجان» متضمن فصولی است :
  •     آثار و اسناد مربوط به زبان دیرین آذربایجان
  •     منابع و مآخذ مربوط به زبان آذربایجان
  •     نکته­ای چند از زبان هرزنی که در سال ۱۳۳۴ در شماره سوم سال ششم مجله دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز چاپ شده است.
  •     فعل در زبان هرزنی که این مقاله هم در شماره­های چهارم، سال چهاردهم و شماره یک، سال پانزدهم در سال های ۴۲/۴۱ در همان مجله دانشگاه تبریز چاپ شده بود.
  •     نزدیک به ۵۰ صفحه عنوان یادداشت برای چاپ دوم

    استاد مرتضوی در این یادداشت به اشاره به بعضی بدخلقی­ ها و عصبیت­های قومی ضد ایرانی عده­ ای، یادآور می­شود که : « . . . در شگفت بودم که اثبات علمی و مستند ایرانی بودن زبان آذربایجان از عهد باستان تا زمان دولت صفوی چه مشکلی ایجاد می­کند؟! البته این تعجب در مورد نوشته­ های دیگران از زمان عباس اقبال و احمد کسروی و محمد قزوینی و ادوارد براون وجود داشته است. جای تعجب نیست اگر تعجبی؟! باشد در ساده لوحی امثال بنده است که در مردابی از عصبیت و ناآگاهی دنبال گوهر نایاب انصاف و دانش و ادب و متانت می گردیم». (زبان دیرین آذربایجان، چاپ دوم، صفحه ۱۸، انتشارات موقوفات دکتر افشار، سال ۱۳۸۲)

    یاد آور می شود که: تعدادی نزدیک به ۵۰ مقاله و خلاصه کتابهایی که طی ۸۰ سال گذشته درباره زبان آذربایجان توسط استادان و زبان­شناسان در ایران به رشته تحریر در آمده است در سالهای ۶۱ و ۶۲ در دو جلد تحت عنوان « زبان فارسی در آذربایجان» به اهتمام شادروان ایرج افشار در موقوفات دکتر محمود افشار به چاپ رسیده است.

    در آخر بايد يادآوري شود كه اين كتاب احتياج به تفسير و تعبير اضافي ندارد. همانطور كه بعد از خواندن كتاب، خواننده متوجه خواهد شد اين كتاب نتيجه تلاش و كوشش روزها و هفته ها و ماهها است  كه شادروان كارنگ در بين اهالي روستاها آذربايجان گذرانيده است كه الحق كه از اين تحقيق، موفق و سرافراز بيرون امده و مورد تاييد بيشتر زبان شناسان خارجي و ايراني قرار گرفته است و مي توان گفت اين كتاب بعد از رساله زبان آذري كسروي، بهترين كتابي است در معرفي يكي از زبان هاي محلي قديمي آذربايجان. خدا بيامرزدش و روحش را شاد گرداند.

     

     
    تاریخ‌سازی به سیاق پان ترکیسم/ نگاهی گذرا به کتاب درسی تاریخ در جمهوری باکو
تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سند هفته

تحلیل راهبردی

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/04e2a090eb41720e1f5960645e9c3489.jpg
مبارز قربانلي، رييس کميته دولتي امور گروه هاي ديني جمهوري آذربايجان تاکيد کرد داير کردن کلاس هاي درس قرآن در منازل در جمهوري آذربايجان ممنوع است.به گزارش «آپا
cache/resized/2f1468cb974b9886590ab9f6df2ae574.jpg
وزراي امور خارجه جمهوري باکو و امارات عربي متحده، با امضاي يادداشت تفاهمي بر حمايت دو کشور از يکديگر در زمينه تماميت ارضي و مصونيت مرزهاي شناخته شده بين المللي
cache/resized/89b69ac1c487c6fe94b2743841abe495.jpg
پايگاه اينترنتي روزنامه «يني مساوات» نوشت آمريکا در حال ايجاد «ناتوي اسلامي» است و باکو نيز در مقابل انتخاب دشواري قرار گرفته است.پايگاه اينترنتي «يني مساوات»
cache/resized/08c24218f776495ae999d4f1aa57b630.jpg
حکمت بابااوغلو، سردبیر روزنامه «ینی آذربایجان» ، ارگان رسمی حزب حاکم «ینی آذربایجان» ( حزب حاکم جمهوری جمهوری) و نماینده مجلس این کشور، با انتشار مقاله ای
cache/resized/a5f757a3e4fd6d1de269b9057cfed70a.jpg
  انتقاد چنگیز عبدالله اف، نویسنده مشهور جمهوری باکو از کاهش میزان کتابخوانی در این کشور و "بی اطلاعی عمومی از فرار نظامیان این کشور از مقابل ارامنه مهاجم در
cache/resized/cf25f3a28c2567a696fb784cfba44cc5.jpg
    تسنیم:به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم، در حالی که تمامی ویژگی‌های مذهبی و فرهنگی شیعی روستای نارداران در جمهوری آذربایجان، طی یک سال و نیم اخیر
cache/resized/9c250d3f090fd29054dd6fbb8bc77803.jpg
انتشار فیلم یعقوب محمداف کفیل ریاست جمهوری باکو خبر ساز شد. به گزارش آذریها یک وب سایت با انتشار فیلم و گزارش اظهارات محمداف پس از سقوط شهر شوشا در قراباغ
cache/resized/6c7501a5516e2d3c4291c4d4db5d9144.jpg
روزنامه «يني مساوات» نوشت مذاکرات وزراي خارجه جمهوري باکو، ارمنستان و روسيه درباره مناقشه قره باغ ، در مسکو بي نتيجه ماند.يني مساوات نوشت اين بار ديدار وزراي
cache/resized/d279a423e44deb047ad211d7441e69c8.jpg
به گزارش «يني مساوات» ، اوکتاي اسدوف، رييس مجلس جمهوري آذربايجان، قطعنامه مجمع پارلماني شوراي اروپا را مبني بر تحت نظارت قرار گرفتن ترکيه از جهت رعايت حقوق بشر
cache/resized/212859532b82e8cabfdccc716d035a4e.jpg
الهام علي اف، رييس جمهوري باکو با ارسال پيامي به روون ريولين، رييس جمهوری اسرائیل، روز به اصطلاح «عيد ملي استقلال» اين رژيم را تبريک گفت.به گزارش خبرگزاري رسمي
cache/resized/dc3bf4d4b26a09c3e465eddd4aaf8cf2.jpg
جمهوری باکو متهم شده به یک نهاد قدیمی حقوق بشری در اروپا پیشنهاد رشوه داده است. به گزارش سرویس ترجمه شفقنا به نقل از گاردین، دو تن از اعضای انجمن پارلمانی
cache/resized/01d2e4728acec27cecfa240b338b06fa.jpg
  دبیرکل حزب سوسیال دموکرات و نماینده مجلس جمهوری باکو در پی ادامه اعتراض طیفهای افراطی در فضای مجای به اظهارات ماه پیش خود مبنی بر « ترک نبودن آذری‌ها و نقش