پیش درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر، زندگی و آثار شروین باوند

دوشنبه, 07 مهر 1393 ساعت 07:32 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

مصطفی نوری آریان به گرد یک درفش پش درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر زندگی نامه و گزیده آثار آریاپارت (شروین باوند) به کوشش: کاوه بیات،مصطفی نوری ناشر: پردیس

دانش
شرکت نشر و پژوهش شیراز کتاب که در حال حاضر با همکاری پردیس دانش کار می کندگروههای مطالعاتی متعدد در حوزه تاریخ معاصر،جامعه و سیاست، فلسفه دارد و آثار متعددی را در هر یک از این حوزه به نشر رسانده است. کتاب حاضر حاصل کوششی دیگری از نویسندگان و پژوهشگران بخش تاریخ معاصر این موسسه است که در ارتباط با سیاست نیز قرار گرفته است و روند تدوین و تکمیل آن ها سالها به طول کشیده است.
شروین باوند (معروف به آریا پارت: 1286-1372) یکی از پژوهشگران و فعالان سیاسی ناشناخته اما با گفتاری جنجالی در صحنه سیاست صد سال گذشته ایران بود. وی که بعدها تبدیل به یکی از مهم ترین نظریه پردازان نژادگرایی (راسیسم) در ایران شد، در عنفوان جوانی برای تحصیل در کرسی های شرق شناسی به شوروی رفت. اما زندگی پرماجرای وی در این کشور چندان دوام نیاورد و به هر ترتیبی بود از شوروی خارج و به آلمان نازی رفت. کشور جدیدی که با اندیشه های بلندپروزانه او همسانی بیشتری داشت. اما همراهی باوند با نازی های نیز دیری نپایید زیرا از نظر او (که خود دستی در علم نژادشناسی داشت) اسلاوها شاخه مهمی از نژاد آریایی محسوب می کرد در حالیکه در سلسلسه مراتب نژادی نازیها بنا به دلایل استعماری مادون بشر محسوب شده و مشمول نسل کشی آلمانها قرار گرفتند.
از آنجایی که تقدس نژاد اهمیت زیادی در افکار باوند(آریا پارت) داشت ، نمی توانست چنین «کم لطفی» را در حق برادران آریایی در بالکان تحمل کند و راه خود را از راه نازی ها جدا کرد.
شروین باوند پس از جنگ جهانی دوم به ایران آمد و در شهرهای مختلف مانند شیراز،مشهد،تبریز و تهران و از جمله در دانشکده جنگ فعالیت علمی داشت از آن جمله می توان به انتشار برخی از آثارش در همان دانشکده و تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز اشاره کرد. اما به دلیل ناسازگاری های عقیدتیدوران تدریس  وی در دانشکده جنگ و سایر نهادهای دولتی دیرپا نبود و به زودی بازنشسته شد.
شروین باوند اصولا اعتقادی به کار حزبی و سیاسی نداشت و روح جبرگرایانه او را وا می داشت تا به رویای اتحاد ناگزیر  ملت های آریایی سخت باورمند باشد. از این رو بود که نه مکتبی خاص و تاثیرگذار آفرید و نه شاگردی تربیت کرد و نه در احزاب دست راستی طرفدار فاشیسم که پس از شهریور بیست سربرآورده بودند وارد شد. اما بر پاره ای از چهره های ارتشی مانند منوچهر آریانا تاثیرگذاشت و ظاهرا قرار بود بخشی از آثارش در جشن های 2500 ساله منتشر شود که نشد.
آنچه امروز از وی باقی مانده جزوات و نوشته هایی پراکنده است که همان دیگاه نژاد گرایانه قرن بیستمی البته از نوع ایرانی بر آن حکم فرما است.
کتاب حاضر به همت استاد کاوه بیات و مصطفی نوری و البته با مقدمه هایی انتقادی از مراد ثقفی و کاوه بیات در رد نقد روایت رمانتیک باوند از هویت،ناسیونالیسم و جهان بینی راسیستی نگاشته شده است.
بیات در مقدمه نسبتا طولانی خود ضمن ارائه تصویری اولیه از زندگی و زمانه آریا پارت باوند بر چند نکته حساس تاکید دارد. نخست آنکه راسیسم و اندیشه نژادگرایی در ایران پس از پایان راسیسم اروپایی جان می یابد، اما همین راسیسم نیز نه در جامعه طرفداری پیدا می کند، نه تاثیرگذار است و نه می تواند متن اصلی روایت ملی گرایی را در ایران تحت تاثیر خود قرار دهد. به عقیده کاوه بیات -که دهها کتاب و مقاله پیرامون این حوزه منتشر کرده است- اندیشه ملیت خواهی در ایران اصولا با روحی متعادل همراه بود،که گنجایش و ظرفیت تحمل جزمیت هایی از این جنس را نداشت.
 وی هدف از انتشار افکار باوند را نقد جدی آن «رگه» نحیف اما مخرب می داند که می تواند در هر جامعه خود را به گفتار ملیت خواهانه تحمیل و رنگ نژادپرستانه به آن بدهد.
کتاب حاضر پیش از ورود به متن اصلی که همان آثار و نوشته های باوند است با یک مقدمه دیگر از محمود بنی هاشم(هور پارس) از معدود شاگردان شروین باوند همراه شده است. او که آذری و ساکن تبریز بود، هنگامی که باوند در اوایل دهه 1330 در دانشکده ادبیات دانشگاه تازه تاسیس آذرآبادگان(دانشگاه تبریز) به تدریس مشغول بود، به دیدار استادش رفت. هاشمی می نویسد در سنین مدرسه به مبارزه با محافل کمونیستی و تجزیه طلب وابسته به شوروی در تبریز مشغول بود و به عنوان جوان خجالتی آذری به کسوت شاگردی استاد در آمد. یکی از نتاریج همپایی این دو کوهنوری های مکرردر کلیبر (موطن بنی هاشم) و کشف قلعه بابک توسط آریا پارت بود.
کتاب علاوه بر یادداشت ها ،اسناد،مذاکرات،مصاحبه ها و سخنرانی های باوند حاوی تصاویر و عکس های پیوست از وی و خاندانش است که در کتاب ذکر آن ها رفته است. هم چنین تصویری از جلد کتابها و جزوات قدیمی منتشر شده توسط باوند در برخی لابه لای سطور کتاب به چشم می خورد.

کاوه بیات

کاوه بیات، نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر، سند شناس و مترجم. 

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/395c59f6cdcd93e0887e4d51339923c4.jpg
اقبال آقازاده، رهبر حزب اميد جمهوري آذربايجان در گفتگو با «کوليس»، پايگاه اينترنتي مطالب فرهنگي جمهوري باکو گفت : « آثار نظامي گنجوي به زبان اصلي خيلي زيباست.
cache/resized/4b26a141e833c64ce87cf0299e1f9f18.jpg
الهام علي اف، رييس جمهور باکو در سفر به ريگا، پايتخت لتوني گفت روابط جمهوري آذربايجان با اتحاديه اروپا به مرتبه عالي تري ارتقاء خواهد يافت.به گزارش پايگاه
cache/resized/4d5779aa7dad314b47659c234363702b.jpg
مرکز بررسي هاي زيست محيطي « موسسه بلک اسميت» آمريکا، شهر سومقائيت، را  دومين شهر آلوده دنيا معرفي کرد.به گزارش پايگاه اينترنتي «ويرتوالاذ» ، در فهرست «موسسه
cache/resized/e812e1db733e1b76ccdb8441488625cf.jpg
در حالی که برگزاری مراسم مذهبی مردم شیعه جمهوری باکو در کوچه ها و خیابان های شهرهای این کشور  ممنوع شده است، وهابی ها از آزادی کامل در این زمینه برخوردار شده
cache/resized/cc5f5dfa52c0492adafe89c1d70b0c1a.jpg
به گزارش آذریها به نقل از خبرگزاری آرمن پرس، النا تئوخاریوس نماینده پارلمان اروپا در طی دیدار خود با خبرنگاران پارلمان اروپا در خصوص نقض مکرر آتش بس از سوی
cache/resized/82a9c7511b9b10dc8cfb92c1b221165e.jpg
جمهوري قراباغ ، اتهام باکو مبني بر هدف قرار دادن غيرنظاميان جمهوري باکو را تکذيب کرد. به گزارش پايگاه اينترنتي «ارمن پرس» ،داويد بابايان، سخنگوي رياست جمهوري
cache/resized/971702fefa83fc0b27124ab780b77627.jpg
  در یک اظهار نظر عجیب و در حالیکه مقامات و رسانه های باکو به صورت ریاکارانه جهت جلب حمایت جمهوری اسلامی ایران، قراباغ کوهستانی را با فلسطین اشغالی مقایسه
cache/resized/5cb475d1859d5cf64749a0e6e79e119f.jpg
  پايگاه اينترنتي «ميدان تي وي» به نقل از مقاله پژوهشي درج شده در سايت «ترود» TRUD بلغارستان به قلم «ديليانا قايتانجيئوا» پژوهشگر بلغاري ، خبر داد شرکت
cache/resized/09d80fcfab8197303c2bd4189fb05353.jpg
آیت الله كاظم‌صديقي، امام جمعه تهران در خطبه های نماز جمعه 16تیر در انتقاد از سیاست های ضد اسلامی و ضد شیعی باکو گفت: « ما از داخل کشور عربستان خبر نداریم، ما
cache/resized/56945c2bc3a14761b5d257d1ee645e47.jpg
الهام علي اف، رييس جمهوري باکو در پيام تبريک به دونالد ترامپ، رييس جمهوري آمريکا بر اميدواري زياد باکو به تلاش هاي آمريکا و ترامپ براي حل مناقشه قراباغ تاکيد
cache/resized/f3cfff06ffde71a883ac9e3821892a47.jpg
اداره مسلمانان قفقاز جمهوري باکو ، سفرهاي زيارتي مستقيم از باکو به مشهد را تا اطلاع ثانوي به حالت تعليق درآورد.به گزارش خبرگزاري آپا، اداره مسلمانان قفقاز
cache/resized/d83b0a097174bb88a4140fa67b386fcb.jpg
آنکارا با اجراي طرح ايجاد منطقه آزاد تجاري با نخجوان، اين منطقه از جمهوري باکو را ضميمه اقتصاد ترکيه مي کند.به گزارش خبرگزاري ترند جمهوري باکو، نهاد زيبکچي،