پیش درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر، زندگی و آثار شروین باوند

دوشنبه, 07 مهر 1393 ساعت 07:32 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

مصطفی نوری آریان به گرد یک درفش پش درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر زندگی نامه و گزیده آثار آریاپارت (شروین باوند) به کوشش: کاوه بیات،مصطفی نوری ناشر: پردیس

دانش
شرکت نشر و پژوهش شیراز کتاب که در حال حاضر با همکاری پردیس دانش کار می کندگروههای مطالعاتی متعدد در حوزه تاریخ معاصر،جامعه و سیاست، فلسفه دارد و آثار متعددی را در هر یک از این حوزه به نشر رسانده است. کتاب حاضر حاصل کوششی دیگری از نویسندگان و پژوهشگران بخش تاریخ معاصر این موسسه است که در ارتباط با سیاست نیز قرار گرفته است و روند تدوین و تکمیل آن ها سالها به طول کشیده است.
شروین باوند (معروف به آریا پارت: 1286-1372) یکی از پژوهشگران و فعالان سیاسی ناشناخته اما با گفتاری جنجالی در صحنه سیاست صد سال گذشته ایران بود. وی که بعدها تبدیل به یکی از مهم ترین نظریه پردازان نژادگرایی (راسیسم) در ایران شد، در عنفوان جوانی برای تحصیل در کرسی های شرق شناسی به شوروی رفت. اما زندگی پرماجرای وی در این کشور چندان دوام نیاورد و به هر ترتیبی بود از شوروی خارج و به آلمان نازی رفت. کشور جدیدی که با اندیشه های بلندپروزانه او همسانی بیشتری داشت. اما همراهی باوند با نازی های نیز دیری نپایید زیرا از نظر او (که خود دستی در علم نژادشناسی داشت) اسلاوها شاخه مهمی از نژاد آریایی محسوب می کرد در حالیکه در سلسلسه مراتب نژادی نازیها بنا به دلایل استعماری مادون بشر محسوب شده و مشمول نسل کشی آلمانها قرار گرفتند.
از آنجایی که تقدس نژاد اهمیت زیادی در افکار باوند(آریا پارت) داشت ، نمی توانست چنین «کم لطفی» را در حق برادران آریایی در بالکان تحمل کند و راه خود را از راه نازی ها جدا کرد.
شروین باوند پس از جنگ جهانی دوم به ایران آمد و در شهرهای مختلف مانند شیراز،مشهد،تبریز و تهران و از جمله در دانشکده جنگ فعالیت علمی داشت از آن جمله می توان به انتشار برخی از آثارش در همان دانشکده و تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز اشاره کرد. اما به دلیل ناسازگاری های عقیدتیدوران تدریس  وی در دانشکده جنگ و سایر نهادهای دولتی دیرپا نبود و به زودی بازنشسته شد.
شروین باوند اصولا اعتقادی به کار حزبی و سیاسی نداشت و روح جبرگرایانه او را وا می داشت تا به رویای اتحاد ناگزیر  ملت های آریایی سخت باورمند باشد. از این رو بود که نه مکتبی خاص و تاثیرگذار آفرید و نه شاگردی تربیت کرد و نه در احزاب دست راستی طرفدار فاشیسم که پس از شهریور بیست سربرآورده بودند وارد شد. اما بر پاره ای از چهره های ارتشی مانند منوچهر آریانا تاثیرگذاشت و ظاهرا قرار بود بخشی از آثارش در جشن های 2500 ساله منتشر شود که نشد.
آنچه امروز از وی باقی مانده جزوات و نوشته هایی پراکنده است که همان دیگاه نژاد گرایانه قرن بیستمی البته از نوع ایرانی بر آن حکم فرما است.
کتاب حاضر به همت استاد کاوه بیات و مصطفی نوری و البته با مقدمه هایی انتقادی از مراد ثقفی و کاوه بیات در رد نقد روایت رمانتیک باوند از هویت،ناسیونالیسم و جهان بینی راسیستی نگاشته شده است.
بیات در مقدمه نسبتا طولانی خود ضمن ارائه تصویری اولیه از زندگی و زمانه آریا پارت باوند بر چند نکته حساس تاکید دارد. نخست آنکه راسیسم و اندیشه نژادگرایی در ایران پس از پایان راسیسم اروپایی جان می یابد، اما همین راسیسم نیز نه در جامعه طرفداری پیدا می کند، نه تاثیرگذار است و نه می تواند متن اصلی روایت ملی گرایی را در ایران تحت تاثیر خود قرار دهد. به عقیده کاوه بیات -که دهها کتاب و مقاله پیرامون این حوزه منتشر کرده است- اندیشه ملیت خواهی در ایران اصولا با روحی متعادل همراه بود،که گنجایش و ظرفیت تحمل جزمیت هایی از این جنس را نداشت.
 وی هدف از انتشار افکار باوند را نقد جدی آن «رگه» نحیف اما مخرب می داند که می تواند در هر جامعه خود را به گفتار ملیت خواهانه تحمیل و رنگ نژادپرستانه به آن بدهد.
کتاب حاضر پیش از ورود به متن اصلی که همان آثار و نوشته های باوند است با یک مقدمه دیگر از محمود بنی هاشم(هور پارس) از معدود شاگردان شروین باوند همراه شده است. او که آذری و ساکن تبریز بود، هنگامی که باوند در اوایل دهه 1330 در دانشکده ادبیات دانشگاه تازه تاسیس آذرآبادگان(دانشگاه تبریز) به تدریس مشغول بود، به دیدار استادش رفت. هاشمی می نویسد در سنین مدرسه به مبارزه با محافل کمونیستی و تجزیه طلب وابسته به شوروی در تبریز مشغول بود و به عنوان جوان خجالتی آذری به کسوت شاگردی استاد در آمد. یکی از نتاریج همپایی این دو کوهنوری های مکرردر کلیبر (موطن بنی هاشم) و کشف قلعه بابک توسط آریا پارت بود.
کتاب علاوه بر یادداشت ها ،اسناد،مذاکرات،مصاحبه ها و سخنرانی های باوند حاوی تصاویر و عکس های پیوست از وی و خاندانش است که در کتاب ذکر آن ها رفته است. هم چنین تصویری از جلد کتابها و جزوات قدیمی منتشر شده توسط باوند در برخی لابه لای سطور کتاب به چشم می خورد.

کاوه بیات

کاوه بیات، نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر، سند شناس و مترجم. 

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو
cache/resized/d1578f1800b9a9c3c6eec2856e1b51e1.jpg
«باکو پست» نوشت : « ممکن است شبکه تجاري رضا ضراب در ترکيه و ايران و جمهوري آذربايجان فرو بپاشد. رضا ضراب در آمريکا به اتهام نقض تحريم مالي ايران و پولشويي
cache/resized/ec0f960be64406e4ee14a3ba2edb14f4.jpg
فاضل مصطفی ، نماینده پان ترکیست افراطی، شیعه ستیز و ضدایران در مجلس جمهوری آذربایجان بار دیگر در اهانتی وقیحانه به آذری های ایران و دینداران و ایران دوستان
cache/resized/d494a5ca76366d9ed384a4a901239f5d.jpg
«الهام علی اف»، رئیس جمهور آذربایجان مسئولیت امور اجرایی نشست بین المللی تشکل ها و سازمان های یهودی آمریکا را از «مالکلم هنلاین» مسئول سابق امور اجرایی اجلاس
cache/resized/d1317584f1637b03d42b52e20e288b23.jpg
به گزارش خبرگزاري رسمي آذرتاج، آويگدور ليبرمن ، وزير دفاع اسراييل در گفتگوي اختصاصي با اين خبرگزاري با تاکيد بر قرار داشتن مناسبات ميان اسراييل و جمهوري
cache/resized/7a9b411cfd19d6c25751db44b01196d4.jpg
پايگاه اينترنتي « استراتگ» با انتشار تحليل «استانيسلاو تاراسوف» در پايگاه اينترنتي «رگنوم» روسيه تحت عنوان « آيا سياست چندجانبه باکو در خصوص خاورميانه ( غرب
cache/resized/420f30335896657222212953a3930f7a.jpg
شاهين مصطفي اف، وزير اقتصاد جمهوري باکو اعلام کرد انگليس با 27 ميليارد دلار ،  نخستين سرمايه گذار خارجي در این کشور است. به گزارش خبرگزاري آپا، شاهين مصطفي اف
cache/resized/2590483ca923ce06d1f83a7f5478522c.jpg
الهام اسماعيل، مامور پيشين امنيتي و کارشناس امور سياسي و امنيتي در رسانه ها، با انتشار تحليلي در پايگاه اينترنتي « مدراتور» به دولت اين کشور پيشنهاد کرد براي
cache/resized/5eb0da8f0b5a3d8f9e3b629bc8304cf0.jpg
ميانجيگران صلح قره باغ در آنکارا  با مولود چاووش اوغلو، وزير خارجه ترکيه ديدار کردند. به گزارش «آذ ويزيون»، وزيرخارجه ترکيه در توييتر خود خبر داد با  ايگور
cache/resized/fda828f0c1d3e104ab04fe59b4b71bba.jpg
روزنامه يني مساوات در گزارشي در خصوص کاهش اختيارات «اداره مسلمانان قفقاز» و افزايش اختيارات «کميته دولتي امور گروه هاي ديني » نوشت : « (جمهوري) آذربايجان مدل
cache/resized/8ba284a9527adbfeac5051973c871f95.jpg
خبرگزاري آذرتاج خبر داد هياتي از مديران 15 مدرسه باکو ، در چارچوب «طرح هاي توسعه» وزارت آمورش اين کشور  به اسرائیل سفر  و با مقامات وزارت آموزش آن ديدار و
cache/resized/00970ad0a29217d84b83edde0a53663a.jpg
  الهام علي اف ، رييس جمهوري باکو که براي حضور در نشست «شوراي آنتلانتيک شمالي» ناتو به بروکسل سفر کرده است، با يان اشتولتنبرگ، دبيرکل ناتو ديدار کرد. در اين