پیش درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر، زندگی و آثار شروین باوند

دوشنبه, 07 مهر 1393 ساعت 07:32 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

مصطفی نوری آریان به گرد یک درفش پش درآمدی بر اندیشه نژادگرایی در ایران معاصر زندگی نامه و گزیده آثار آریاپارت (شروین باوند) به کوشش: کاوه بیات،مصطفی نوری ناشر: پردیس

دانش
شرکت نشر و پژوهش شیراز کتاب که در حال حاضر با همکاری پردیس دانش کار می کندگروههای مطالعاتی متعدد در حوزه تاریخ معاصر،جامعه و سیاست، فلسفه دارد و آثار متعددی را در هر یک از این حوزه به نشر رسانده است. کتاب حاضر حاصل کوششی دیگری از نویسندگان و پژوهشگران بخش تاریخ معاصر این موسسه است که در ارتباط با سیاست نیز قرار گرفته است و روند تدوین و تکمیل آن ها سالها به طول کشیده است.
شروین باوند (معروف به آریا پارت: 1286-1372) یکی از پژوهشگران و فعالان سیاسی ناشناخته اما با گفتاری جنجالی در صحنه سیاست صد سال گذشته ایران بود. وی که بعدها تبدیل به یکی از مهم ترین نظریه پردازان نژادگرایی (راسیسم) در ایران شد، در عنفوان جوانی برای تحصیل در کرسی های شرق شناسی به شوروی رفت. اما زندگی پرماجرای وی در این کشور چندان دوام نیاورد و به هر ترتیبی بود از شوروی خارج و به آلمان نازی رفت. کشور جدیدی که با اندیشه های بلندپروزانه او همسانی بیشتری داشت. اما همراهی باوند با نازی های نیز دیری نپایید زیرا از نظر او (که خود دستی در علم نژادشناسی داشت) اسلاوها شاخه مهمی از نژاد آریایی محسوب می کرد در حالیکه در سلسلسه مراتب نژادی نازیها بنا به دلایل استعماری مادون بشر محسوب شده و مشمول نسل کشی آلمانها قرار گرفتند.
از آنجایی که تقدس نژاد اهمیت زیادی در افکار باوند(آریا پارت) داشت ، نمی توانست چنین «کم لطفی» را در حق برادران آریایی در بالکان تحمل کند و راه خود را از راه نازی ها جدا کرد.
شروین باوند پس از جنگ جهانی دوم به ایران آمد و در شهرهای مختلف مانند شیراز،مشهد،تبریز و تهران و از جمله در دانشکده جنگ فعالیت علمی داشت از آن جمله می توان به انتشار برخی از آثارش در همان دانشکده و تدریس در دانشکده ادبیات دانشگاه تبریز اشاره کرد. اما به دلیل ناسازگاری های عقیدتیدوران تدریس  وی در دانشکده جنگ و سایر نهادهای دولتی دیرپا نبود و به زودی بازنشسته شد.
شروین باوند اصولا اعتقادی به کار حزبی و سیاسی نداشت و روح جبرگرایانه او را وا می داشت تا به رویای اتحاد ناگزیر  ملت های آریایی سخت باورمند باشد. از این رو بود که نه مکتبی خاص و تاثیرگذار آفرید و نه شاگردی تربیت کرد و نه در احزاب دست راستی طرفدار فاشیسم که پس از شهریور بیست سربرآورده بودند وارد شد. اما بر پاره ای از چهره های ارتشی مانند منوچهر آریانا تاثیرگذاشت و ظاهرا قرار بود بخشی از آثارش در جشن های 2500 ساله منتشر شود که نشد.
آنچه امروز از وی باقی مانده جزوات و نوشته هایی پراکنده است که همان دیگاه نژاد گرایانه قرن بیستمی البته از نوع ایرانی بر آن حکم فرما است.
کتاب حاضر به همت استاد کاوه بیات و مصطفی نوری و البته با مقدمه هایی انتقادی از مراد ثقفی و کاوه بیات در رد نقد روایت رمانتیک باوند از هویت،ناسیونالیسم و جهان بینی راسیستی نگاشته شده است.
بیات در مقدمه نسبتا طولانی خود ضمن ارائه تصویری اولیه از زندگی و زمانه آریا پارت باوند بر چند نکته حساس تاکید دارد. نخست آنکه راسیسم و اندیشه نژادگرایی در ایران پس از پایان راسیسم اروپایی جان می یابد، اما همین راسیسم نیز نه در جامعه طرفداری پیدا می کند، نه تاثیرگذار است و نه می تواند متن اصلی روایت ملی گرایی را در ایران تحت تاثیر خود قرار دهد. به عقیده کاوه بیات -که دهها کتاب و مقاله پیرامون این حوزه منتشر کرده است- اندیشه ملیت خواهی در ایران اصولا با روحی متعادل همراه بود،که گنجایش و ظرفیت تحمل جزمیت هایی از این جنس را نداشت.
 وی هدف از انتشار افکار باوند را نقد جدی آن «رگه» نحیف اما مخرب می داند که می تواند در هر جامعه خود را به گفتار ملیت خواهانه تحمیل و رنگ نژادپرستانه به آن بدهد.
کتاب حاضر پیش از ورود به متن اصلی که همان آثار و نوشته های باوند است با یک مقدمه دیگر از محمود بنی هاشم(هور پارس) از معدود شاگردان شروین باوند همراه شده است. او که آذری و ساکن تبریز بود، هنگامی که باوند در اوایل دهه 1330 در دانشکده ادبیات دانشگاه تازه تاسیس آذرآبادگان(دانشگاه تبریز) به تدریس مشغول بود، به دیدار استادش رفت. هاشمی می نویسد در سنین مدرسه به مبارزه با محافل کمونیستی و تجزیه طلب وابسته به شوروی در تبریز مشغول بود و به عنوان جوان خجالتی آذری به کسوت شاگردی استاد در آمد. یکی از نتاریج همپایی این دو کوهنوری های مکرردر کلیبر (موطن بنی هاشم) و کشف قلعه بابک توسط آریا پارت بود.
کتاب علاوه بر یادداشت ها ،اسناد،مذاکرات،مصاحبه ها و سخنرانی های باوند حاوی تصاویر و عکس های پیوست از وی و خاندانش است که در کتاب ذکر آن ها رفته است. هم چنین تصویری از جلد کتابها و جزوات قدیمی منتشر شده توسط باوند در برخی لابه لای سطور کتاب به چشم می خورد.

کاوه بیات

کاوه بیات، نویسنده و پژوهشگر تاریخ معاصر، سند شناس و مترجم. 

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سند هفته

تحلیل راهبردی

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/a9ad554941a840015252466b26caeb13.jpg
درپي پخش سريال ايراني حضرت يوسف (ع) در جمهوري باکو، از سال 2011 تا  سال 2017 ، اکثر کودکان در اين کشور ، يوسف نامگذاري شده اند و پس از آن، براي بيشترين نوزادان
cache/resized/88f099cc3085e8a0904d91c177e1a016.jpg
فاضل مصطفی، نمایند مجلس جمهوری باکو در صفحه شبکه اجتماعی خود مطالبی را بیان نموده است که بازتاب گسترده ای در فضای مجازی داشته است.فاضل مصطفی اظهار داشته است،
cache/resized/a21f301741a06bf8048ebe7eb9b01897.jpg
بوريس دژِرِليوِسکي ، تحليلگر «مرکز آزادي سياسي» روسيه و کارشناس مسايل نظامي نوشت در جمهوري باکو يک هزار جاسوس آمريکا حضور دارند و شعله ور شدن آتش درگيري نظامي
cache/resized/c585136177479b49dc52427c29f54b53.jpg
الدار نمازوف، دستيار پيشين رييس جمهوري باکو تاکيد کرد تلاش براي ايجاد اين تصور که«مناقشه قره باغ، نزاع ميان مسلمانان و مسيحيان است»، اشتباه بزرگي است. به گزارش
cache/resized/c62dd09fddb29ff628c07a0b663e119b.jpg
خبرگزاري رسمي آذرتاج جمهوري باکو به نقل از سخنگوي وزارت خارجه اين کشور خبر داد: « فعلا مساله پيوستن به ائتلاف نظامي اسلامي (ائتلاف تحت فرماندهي عربستان سعودي)
cache/resized/cf1d57f3b6241a2aea78141c36cebf78.jpg
«مرکز بگين-سادات» رژيم صهيونيستي ادعا کرد تا زمان فروپاشي شوروي، هشتصد هزار نفر يهودي در جمهوري باکو زندگي مي کردند!به گزارش آذریها به نقل خبرگزاري ترند،
cache/resized/42e99ebab9dbad1a09bd4d7e011cc594.jpg
زرتشت عليزاده، تحليلگر سياسي سرشناس در  باکو، از مطرح شدن تهديدات غيرمعقول برخي نمايندگان مجلس این کشور عليه ايران ابراز تعجب کرد. پايگاه اينترنتي «24 ساعت»
cache/resized/b8d079253ecbcb2071ae7254fced79d0.jpg
قدرت حسنقلی اف نماینده مجلس جمهوری باکو در نشست این مجلس ایران را به علت برخی انتقادات از سفر نخست وزیر اسرائیل به باکو به دخالت در امور داخلی خود متهم کرد و
cache/resized/20fb0b074254ade2b56a9e329603e277.jpg
سردار دهقان، وزیر دفاع  در گفتگو با شبکه تلویزیونی روسیه‌الیوم گفت:   سال گذشته هواپيمای بدون سرنشين رژيم صهيونيستی از (به اصطلاح) جمهوری آذربايجان، داخل خاک
cache/resized/8f8ad3a0c0d4ecfb75ffe07e9e08789b.jpg
در نشست پاياني محاکمه متهمان «پرونده نارداران»در دادگاه جرايم سنگين باکو، دادستان خواستار صدور حکم «حبس ابد»براي حجت الاسلام طالع باقرزاده، رهبر «جنبش اتحاد