نقدی بر ادعای سیدجواد میری در زمینه مفهوم آذری

یکشنبه, 23 مهر 1396 ساعت 09:35 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

جناب دکتر سیدجواد‌میری اخیرا در یادداشتی تلگرامی به "ادعای" عجیب و تکراری در خصوص بحث زبان آذری پرداخته است. "عجیب" به این خاطر که طرح مکرر چنین سخنان ملال آوری از سوی ارتجاع قومی که مامور است و معذور ، عادی است اما طرح آن از سوی کسی که سعی دارد در چارچوب آکادمیک بحث کند،شگفت انگیز جلوه می کند.

ایشان "ادعا" کرده است که طرح مفهوم برساخته ای به نام زبان آذری از سوی محمودافشار و احمد کسروی برای پیشبرد اهداف سیاسی صورت گرفته است!

این یک گزاره قابل صدق یا کذب است که با یک بررسی ساده قابل داوری است. یعنی اگر افرادی را پیدا کنیم که خارج از این دسته باشند، این ادعا مخدوش خواهد شد.

اگر سخن جناب‌میری رنگی از حقیقت دارد و چیزی به اسم محفل آذریون وجود داشته است، باید پرسید چرا کسانی مانند محمدتقی زهتابی و محمد علی فرزانه و بهزاد بهزادی از اصطلاح آذری استفاده کرده اند؟ آیا آنها هم به دنبال آریاگرایی بوده اند.

من بعید میدانم دکتر میری به عنوان کسی که داعیه ورود تخصصی در بحث قومیت در حوزه آذربایجان دارد با آثار این دسته از افراد ولو در حد تورق آشنایی نداشته باشد و اگر ندارد این یک ایراد اساسی در تحقیقات ایشان است.

دوم، ایشان ادعا کرده که آذریها خودشان را ترک "می نامند" نه آذری.

تا جایی که من می دانم آذریها، خود را آذربایجانی می دانند و اینقدر فراست دارند که قادر به تفکیک باشند.

اکنون که بحث "نامیدن" مطرح شده است، چرا نگاهی به بسامد نام خانوادگی یا پسوند "آذر/ آذری" در شمالغرب نمی اندازیم و آنرا ملاک قرار نمی دهیم. مگر نه اینکه عالی ترین «اراده» فرد در زمینه شناسایی و نامیدن در نام گذاری متجلی میشود؟!

اگر بقول جناب میری، آذری مفهومی ناشناخته در "آذربایجان" است چرا نام هزاران خانواده یا آذری است یا پسوند آذری دارد؟ یعنی این خانواده ها، نام خانوادگی خود را نمی دانند!

درست است که مردم عامی زبان خودشان را ترکی می نامند، اما همین مردم، از اصطلاحاتی چون « تورکه سایاق» استفاده میکنند که بار منفی شدیدی دارد.

نکته دیگر در خصوص دوگانه سازی جناب میری (دو گانه خطرناک ترک - فارس) اینکه مردم عادی هنگامی که از این دوگانه استفاده میکنند، منظوری بیشتر از این که مثلا « فارسها قورمه سبزی را چطور درست میکنند و ترکها چطور»، «کردها عروسی را چطور برگزار میکنند و فارسها چطور» ندارند. بنابراین نباید این دوگانه را جدی گرفته و دامنه آن را به حوزه های حساس تعمیم داد.

جناب میری که جامعه شناس هستند باید واقعیت های اجتماعی را مورد ارزیابی قرار دهند نه اینکه با کتمان بخشی از بدیهیات روزانه دست به ایدئولوژی سازی بزنند.

 

محمدعلی فرزانه و زهتابی در کتاب هایشان مکررا و علنا نام زبان فعلی آذربایجان را "آذری" نامیده اند و همین نام را هم برای کتابهایشان انتخاب کرده اند. این افراد نه دنباله رو کسروی بودند و نه داعیه ایران داشتند. هر دو از عناصر وابسته به فرقه دموکرات بودند که ذره ای در ستیز با وطن، تخفیف ندادند.

پس بهتر است جناب میری به جای سوگیری به جستجوی این چیستان بپردازد که چه شد که در یک دهه اخیر یکباره جریان قوم گرا دست به انکار این مساله و آذربایجان زدایی زد و رسما به آسیمیله کردن آذربایجان به نفع ترکستان موهوم زد.

نکته دیگر اینکه مگر نه اینکه مردم ترکیه ما را آذری مینامند؟ مگر نه اینکه سایت رسمی دولت باکو، آذرتاج نام دارد و در بخش انگلیسی از عبارت هایی چون " کشتی گیر آذری" استفاده میکند؟

آقای میری به بخشی از یادداشت به دیالوگ مقام معظم رهبری با یک فرزند شهید استناد می کند و سپس به نتیجه گیری می پردازد!

البته رهبری در آن دیالوگ در "مقام بیان" یک میاله تاریخی و زبان شناسی نبود و صرفا یک محاوره عادی را میش می برد. خود ما هم در محاوره عادی از همین اصطلاح استفاده میکنیم و تفکیک آن را نیز با سایر مفاهیم ترک در ذهن مان داریم.

اینکه زبان امروز مردم ما به ترکی نزدیک شده است دلایلی دارد که قبلا بررسی شده و بخشی مهمی از آن ریشه در حکومت قراقویونلوها دارد که مرحوم ریاحی خویی به خوبی بررسی کرده است.

مگر نه اینکه همین رجب طیب اردوغان یا اوزال یا کسان دیگر بارها از اصطلاح آذری استفاده کرده اند، آیا این افراد هم تحت تاثیر کسروی و رضا و ...بودند؟

آیا دهها سند جغرافیای مربوط به دوران اسلامی که زبان مردم شمالغرب را الاذریه (در متون عربی) و آذربایجانی (در متون فارسی) نامیده اند هم برساخته ای معاصر اند؟

به طور کلی چنین گزاره های غیرتاریخی با یک بررسی چند روزه قابل حل است و پیشنهاد میکنم ایشان بیش از گذشته به مطالعه تاریخ سنتی ایران در دوره اسلامی بپردازند. هر گونه مطالعه ای، بدون چنین بررسی فاقد اعتبار علمی است.

 

 

 

سالار سیف الدینی

سالار سیف الدینی، پژوهشگر مطالعات قومی

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو
cache/resized/d1578f1800b9a9c3c6eec2856e1b51e1.jpg
«باکو پست» نوشت : « ممکن است شبکه تجاري رضا ضراب در ترکيه و ايران و جمهوري آذربايجان فرو بپاشد. رضا ضراب در آمريکا به اتهام نقض تحريم مالي ايران و پولشويي
cache/resized/ec0f960be64406e4ee14a3ba2edb14f4.jpg
فاضل مصطفی ، نماینده پان ترکیست افراطی، شیعه ستیز و ضدایران در مجلس جمهوری آذربایجان بار دیگر در اهانتی وقیحانه به آذری های ایران و دینداران و ایران دوستان
cache/resized/d494a5ca76366d9ed384a4a901239f5d.jpg
«الهام علی اف»، رئیس جمهور آذربایجان مسئولیت امور اجرایی نشست بین المللی تشکل ها و سازمان های یهودی آمریکا را از «مالکلم هنلاین» مسئول سابق امور اجرایی اجلاس
cache/resized/d1317584f1637b03d42b52e20e288b23.jpg
به گزارش خبرگزاري رسمي آذرتاج، آويگدور ليبرمن ، وزير دفاع اسراييل در گفتگوي اختصاصي با اين خبرگزاري با تاکيد بر قرار داشتن مناسبات ميان اسراييل و جمهوري
cache/resized/7a9b411cfd19d6c25751db44b01196d4.jpg
پايگاه اينترنتي « استراتگ» با انتشار تحليل «استانيسلاو تاراسوف» در پايگاه اينترنتي «رگنوم» روسيه تحت عنوان « آيا سياست چندجانبه باکو در خصوص خاورميانه ( غرب
cache/resized/420f30335896657222212953a3930f7a.jpg
شاهين مصطفي اف، وزير اقتصاد جمهوري باکو اعلام کرد انگليس با 27 ميليارد دلار ،  نخستين سرمايه گذار خارجي در این کشور است. به گزارش خبرگزاري آپا، شاهين مصطفي اف
cache/resized/2590483ca923ce06d1f83a7f5478522c.jpg
الهام اسماعيل، مامور پيشين امنيتي و کارشناس امور سياسي و امنيتي در رسانه ها، با انتشار تحليلي در پايگاه اينترنتي « مدراتور» به دولت اين کشور پيشنهاد کرد براي
cache/resized/5eb0da8f0b5a3d8f9e3b629bc8304cf0.jpg
ميانجيگران صلح قره باغ در آنکارا  با مولود چاووش اوغلو، وزير خارجه ترکيه ديدار کردند. به گزارش «آذ ويزيون»، وزيرخارجه ترکيه در توييتر خود خبر داد با  ايگور
cache/resized/fda828f0c1d3e104ab04fe59b4b71bba.jpg
روزنامه يني مساوات در گزارشي در خصوص کاهش اختيارات «اداره مسلمانان قفقاز» و افزايش اختيارات «کميته دولتي امور گروه هاي ديني » نوشت : « (جمهوري) آذربايجان مدل
cache/resized/8ba284a9527adbfeac5051973c871f95.jpg
خبرگزاري آذرتاج خبر داد هياتي از مديران 15 مدرسه باکو ، در چارچوب «طرح هاي توسعه» وزارت آمورش اين کشور  به اسرائیل سفر  و با مقامات وزارت آموزش آن ديدار و
cache/resized/00970ad0a29217d84b83edde0a53663a.jpg
  الهام علي اف ، رييس جمهوري باکو که براي حضور در نشست «شوراي آنتلانتيک شمالي» ناتو به بروکسل سفر کرده است، با يان اشتولتنبرگ، دبيرکل ناتو ديدار کرد. در اين