دیدگاه رهبری در مورد معاهده ترکمانچای؛ «هفده شهر قفقاز پاره تن ایران است»

سه شنبه, 26 دی 1396 ساعت 08:45 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

آذریها- ایران و قفقاز از دیرباز رابطه تنگاتنگی با هم داشتند. بسیاری از رخدادهای مهم تاریخ ایران در قفقاز جنوبی اتفاق افتاده است. بسیاری از بزرگان تاریخ و ادبیات ایران در این منطقه زیسته و به غنای فرهنگی ما کمک کرده اند. پیش از معاهده گلستان و ترکمنچای، ایران و قفقاز یک کشور بودند و از خلیج فارس تا دربند در زیر سایه یک دولت معظم زندگی میکردند. اما جدایی قفقاز از ایران، باعث دو دستگی و جدایی بخشی از جمعیت و پیکره تمدنی شد. مردمان قفقاز اعم از آذری‌ها، تاتارها، تات ها، تالش ها و ارمنی‌ها پیش از آن در یک چارچوب زندگی میکردند. پس این جدایی بود که در اثر دخالت روسها اختلافات زیادی بین خلقهای قفقاز ایجاد شد. از آن جمله میتوان به مناقشه بین ارمنی ها و مسلمانها اشاره کرد.



اما ایران، هیچگاه برادران خود را فراموش نکرد. هر چند آنقدر قدرتمند نشده است که بتواند مانند گذشته به قفقاز بنگرد اما علاقه های تمدنی و ادبی و فرهنگی همیشه برای ایرانیها مهم بود.

داغ جدایی 17 شهر قفقاز به قدری برای ایران سنگین بود که ضرب المثل هایی در زبان فارسی در  این خصوص ایجاد شد. امروزه در زبان فارسی به قراردادهای حقوقی که تحمیلی بوده و یا یک طرف در آن زیان ببیند، «قرارداد ترکمنچای» می‌گویند و بسیاری از ایرانیها از این قراردادها با پسوند «ننگین» یاد میکنند. زیرا گلستان و ترکمنچای را یک توهین ملی تلقی و به همین شکل در حافظه تاریخی مانده است.

حضرت آیت الله خامنه ای نیز به عنوان رهبر ایران علاقه زیادی به مردم قفقاز به ویژه مردم جمهوری آذربایجان دارد. او تنها رهبر سیاسی و مقام رسمی عالی رتبه از دوران قاجار تا به امروز است که قراردادهای گلستان و ترکمانچای را رد کرده و آنها را «ننگین» و شرم آور دانسته است. او در آستانه فروپاشی شوروی چندین سخنرانی در این خصوص انجام داد.

این نخستین بار بود که یک مقام رسمی و عالی ترین دولت ایران از عصر قاجار پس از انعقاد ترکمنچای به صورت صریح در خصوص این معاهدات سخن گفته و به وضوح تمام از دولت وقت روسیه انتقاد می‌نماید. یکی از نخستین سخنرانیهای وی در 1993 صورت گرفت:

«در نتیجه‌ ضعف‌ پادشاهان‌ قاجار و بی‌لیاقتی‌ رجال‌ نظامی‌ و سیاسی‌ آن‌ زمان‌، گرجستان‌ و 17 شهر قفقاز از ایران‌ جدا شد و این‌ در حالی‌ بود که‌ در آن‌ هنگام‌ مردم‌ غیور و دلاور در مقابل‌ لشکر مهاجم‌ ایستادند و این‌ منطقه‌ از ایران‌ عزیز را نجات‌ دادند».[1]

در یک سخنرانی دیگر در آستانه فروپاشی شوروی  1992 به صورت آشکار در جایگاه یک مقام رسمی و عالی ترین مرجع سیاسی کشور معاهده ترکمانچای را قراردادی ننگین می‌خواند:

« من و شما که امروز به تاریخ نگاه می‌کنیم، می‌فهمیم فتحعلی‌شاه چه موجود پلید و انسان نجسی بوده است. آن زندگی شخصی‌اش، آن شهوت رانی هایش، آن قساوت قلبش، آن بی‌عرضگی‌اش، آن از دست دادن هفده شهر قفقاز در زمان خودش، آن عهدنامه‌ی ننگین ترکمانچای در زمان او ... این، آقای فتحعلی‌شاه است».[2]

آیت الله خامنه ای در سخنانی دیگر در سال 200 میلادی ،« هفده شهر قفقاز را پاره تن ایران» را دانسته است. از نظر ایشان معاهدات ننگین این دوره یک وهن بزرگ است:

«امروز بیش از صدوپنجاه سال و نزدیک به دویست سال از قرارداد ننگین ترکمانچای می‌گذرد. هر ایرانی که آن تاریخ را بخواند، بعد از گذشت نزدیک به دو قرن، در روح خود احساس شرمساری، حقارت و شکست می‌کند و از خود میپرسد: چطور در حادثه‌ای به آن عظمت، سردمداران کشور قادر نشدند عزم ملی و سرمایه‌های مادّی و معنوی کشور را به کمک هویّت ملی این کشور به میدان بیاورند؟! لشکر مهاجم دشمن تا قلب کشور آمد؛ بعد با التماس و درخواست و پیشکش دادن و وساطت دشمنانِ دوست‌نما و خسارت‌های فراوان ملی و آن اهانت‌هایی که به ملت ایران شد، قبول کرد که قدری عقب بنشیند، در حالیکه هفده شهر قفقاز را از ایران گرفته و کشور را از بخشی از پاره تن خودش محروم کرده بود! امروز هم که شما این حادثه را در ذهن خودتان یا در کتاب تاریخ مرور کنید و ببینید بر ملت ایران در آن حادثه تلخ چه گذشت، احساس خجالت و احساس سرافکندگی و ذلّت می‌کنید.»[3]

ایشان یک بار دیگر پس از فروپاشی شوروی در جولای 1993 و در شهر تاریخی تبریز پیام مهمی در خصوص  همبستگی ایران و هفده شهر قفقاز مطرح میکنند:

« در گذشته‌ی دور در آن وقتی که کشور عزیز ما، مورد تهاجم همسایه شمالی آن روز ما، یعنی کشور روسیه قرار گرفت و به خاطر ضعف پادشاهان قاجار و بی‌لیاقتی رجال نظامی و سیاسی، گرجستان و هفده شهر قفقاز از ایران عزیز جدا شد، آن نیرویی که توانست لشکر روس را که سرمست از پیروزیها به جلو می‌آمد، بر سر جای خود متوقف کند، تبریز بود. تبریزیها جلوی لشکر مهاجم را توانستند بگیرند و یک بار این منطقه‌ی از ایران عزیز را نجات بدهند».[4]


[1] -  بیانات در تبریز، 1372:

[2] . بیانات در جمع علما و روحانیون استان چهارمحال و بختیارى در شهرکرد 1371:

[3] . بیانات در 1379:

[4] . بیانات در جمع مردم تبریز در استادیوم ورزشی تبریز: 5/5/1372

 

 

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

1 نظر

  • پیوند نظر فرهاد سه شنبه, 26 دی 1396 ساعت 11:15 ارسال شده توسط فرهاد

    این نخستین بار بود که یک مقام رسمی و عالی ترین دولت ایران از عصر قاجار پس از انعقاد ترکمنچای به صورت صریح در خصوص این معاهدات سخن گفته و به وضوح تمام از دولت وقت روسیه انتقاد می‌نماید.

    ما کجاییم و او کجاست؟

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/5fe79291104c87ac0166ae5a812a84a9.jpg
  خبرگزاری یوراسیا گزارش کرده است درحالی‌که که پنتاگون نسبت به کمک‌ها نظامی به کشورهای حاشیه دریای خزر منفعل است، آمریکا با جهشی دو‌برابری کمک نظامی خود را به
cache/resized/2c41e59742ad89e5ee0201353053f20a.jpg
پایگاه اینترنتی "مدرن" جمهوری باکو از کاهش مهاجرت زنان روسپی این کشور به دبی بر اثر افزایش سفر  گردشگران عرب به باکو خبر داد. به گزارش آذریها، سایت مدرن نوشت
cache/resized/a2917bb089e5d7e6d8233068fb96158a.jpg
به گزارش رسانه ها، روسای جمهوری فرانسه و فدراسیون روسیه در آخرین دیدار خود در پاریس پیرامون مناقشات منطقه ای در بالکان و ناگورنور- قراباغ به مذاکره پرداختند.
cache/resized/f74e0586be9b879a46faa126805b91ab.jpg
باکو شناورهای ساخت رژیم اسرائیل و مستشاران تسلیحاتی این رژیم را برای ساخت و استفاده از شناورهای متعلق به نیروی محافظت ساحلی مرزبانی دولتی در خزر مستقر کرده
cache/resized/639cc052e5b9299799dbba048b9bdf00.jpg
به گزارش وزارت دفاع جمهوری باکو، یک سرباز این ناحیه،حین تجسس و ورود غیرقانونی به حریم سرزمینی جمهوری قراباغ کوهستانی کشته شده است. این درجه دار جمهوری باکو در
cache/resized/c0d8b7195f9bf0f412583f524e61b3f8.jpg
به گزارش "ورزش سه"، زهرا نعمتی که فردا باید برای کسب مدال برنز رقابت های قهرمانی جهان تیراندازی با کمان معلولین در هلند تلاش کند، گویا پیشنهادی را از سوی
cache/resized/7156184b37e401decbb7ae74684c0871.jpg
نمایندگان سازمان نظامی "ناتو" با حضور در دریای خزر، ارزیابی اجرای معیارهای ناتو در واحدهای نیروی دریایی جمهوری باکو  در خزر را  تمرین  کردند . به گزارش پایگاه
cache/resized/bc0754eead09946cec6412aae33a42e8.jpg
یئودا آبراموف عضو شورای سیاست گذاری حزب حاکم جمهوری باکو در پاسخ به این پرسش که چرا علیرغم روابط حسنه دولت باکو با رژیم اسراییل هنوز این کشور سفارت خانه ندارد؟
cache/resized/f5531f484448d9f3a9e5f61ac51e20a5.jpg
وزیر امور خارجه ارمنستان از اسراییل خواست به جمهوری باکو سلاح نفروشد. به گزارش پایگاه اینترنتی " آخار" سهراب مناتساکانیان در گفتگو با شبکه " کان نیوز" گفت : "
cache/resized/ca0cda489279ce1bab0723d51f8756d5.jpg
به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، گروهی از رسانه های مهم اسرائیل طی سفری به باکو، به بررسی مناسبات دو کشور پرداختند. به گزارش آذرتاج (خبرگزاری رسمی)، هیات
cache/resized/7270ed6a873b85592a9ae1bd4ddc3339.jpg
روزنامه ینی مساوات طی مطلبی بر علیه سپاه پاسداران انقلاب اسلامی، اتهاماتی علیه این نیروی نظامی مطرح کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی «آذریها» نشریه ینی
cache/resized/b240717036a81ef6208caf8d330d2333.jpg
گروهک موسوم به کانون به اصطلاح آذربایجان واحد با دعوت از گروههای تجزیه طلب و معاند ایرانی به باکو، نشستی تحت عنوان « اولین همایش آذربایجان واحد» برگزار کرد.