زادروز رودکی پدر شعر فارسی

شنبه, 04 دی 1395 ساعت 17:12 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

زادروز رودکی پدر شعر فارسی

 

✍ابوعبدالله جعفر بن محمد، معروف به رودکی و مشهور به سلطان شاعران، استاد شاعران و آدم‌الشعراء در قريه بَنُج، از توابع رودك در سمرقند متولد شد. رودکی شاعر دربار سامانيان و مدح ‌کننده امیر  نصر بن احمد سامانى  بود. اما در سال‌های پایانی عمرش مورد بی مهری امرای سامانی قرار گرفت، از این رو  به زادگاهش بازگشت. هزار سال پس از مرگ رودکی، صدرالدین عینی،  گور وی را چنان که در تمامی تذکره‌ها آمده در یک گورستان قدیمی در بنجرود شناسایی کرد. در سال ۱۹۶۵ میلادی، گروهی باستان‌شناس روسی به رهبری گراسیموف- پیکرتراش نامی روس - با  تحقیقاتی که بر پیکر وی انجام دادند ثابت کردند علت نابینایی وی آتش یا زغال گداخته‌ای بوده که بر سرش ریخته شده بوده است و شکستگی‌های متعدد در ستون مهره‌ها و دنده‌های وی نشان از شکنجه شدنش پیش از مرگ داشته است . 

رودکی را نخستین شاعر بزرگ پارسی‌گوی و پدر شعر پارسی می‌دانند، زیرا پیش از وی کسی «دیوان شعر» نداشته ‌است . رودکی شعر فارسی را از پیروی از شعر عربی جدا کرد و اوزان و قوالب جدید فارسی برای آن به وجود آورد و با ترجمه منظومه‌های مختلف و سرایش اشعار حکیمانه و تعلیمی و نیز تغزلات و مدیحه راه را برای پیشرفت شعر فارسی گشود. 

بی شک معروفترین شعر و سروده  رودکی که در ادب فارسی سخت نیکو افتاده است همان غزلی است که در بازگرداندن امیرنصر سامانی به بخارا سروده است. با مطلع «بوی جوی مولیان آید همی / یاد یار مهربان آید همی» رودکی در شعر و اندیشه حافظ نیز کاملا تاثیر‌گذار بوده و جدای از تضمین حافظ از شعر رودکی، سبک شاعری و اندیشه‌های شاعرانه رودکی نیز در شعر حافظ به وفور دیده می‌شود.

شمس قیس رازی در کتاب خود «المعجم فی معاییر اشعار عجم» رودکی را  مبتکر و آفریننده دوبیتی دانسته است.  ریچارد فرای، محقق معاصر، عقیده دارد که رودکی در تغییر خط ،از خط پهلوی به خط فارسی نیز نقش داشته ‌است. رودکی چنان‌که در تذکره‌ها آمده  چنگ‌ می‌نواخته ‌ و چیرگی او در شعر و موسیقی به اندازه‌ای در ابونصر سامانی تأثیر‌گذار بوده که  پس از شنیدن شعر «بوی جوی مولیان» بدون کفش، هرات را به مقصد بخارا ترک کرده است . رودکی و ابوالفضل بلعمی به یکدیگر علاقه بسیار داشته‌اند، چنان که ابوالفضل بلعمی گفته ‌است «در عرب و عجم، رودکی را نظیری نیست». 

از آثار وی می‌توان به   «ديوان» اشعار، «كليله و دمنه» منظوم و «سندبادنامه» اشاره کرد. از مجموع اشعار رودكى كه بالغ  بر صد هزار بيت بوده است، امروزه بيش از هزار و اندى بيت در دست نيست. شیخ بهایی در کتاب «کشکول» خود می‌نویسد: «منظومه کلیله و دمنه رودکی مشتمل بر دوازده هزار بیت بوده ‌است.

رودکی به عنوان پدر شعر کلاسیک فارسی، در جهان از جایگاه ویژه‌ای  برخوردار است. از این رو همواره آیین‌های پاسداشت مختلفی برای این شاعر پارسی زبان در کشورهای مختلفی برگزار می‌شود. دولت جمهوری تاجیکستان به مناسبت هزار و یکصدمین سالگرد تولد وی در 1955م   همایش بزرگی برگزار کرد. سازمان ملل متحد در ۲۰۰۸ م هم همایشی درمورد رودکی برگزار کرد. در این همایش، بان کی مون - دبیرکل سازمان ملل متحد-  درباره شاعری رودکی گفت: «اشعار رودکی می‌تواند مبنای اتحاد جهانی قرار بگیرد، چرا که رودکی شاعر خوبی‌ها و عدالت بود». از میان بزرگترین رودکی‌پژوهان معاصر می‌توان به براگینسکی، سیمنوف، صدرالدین عینی،محمد شکوروف و ریچارد فرای اشاره کرد. 

برگرفته از وبسایت انجمن آثار و مفاخر فرهنگی با کمی تصرف و تلخیص

 

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سند هفته

تحلیل راهبردی

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/ca5ee4c7629c305bebbc90698df8c346.jpg
      خبرگزاري «آپا» جمهوري باکو گزارش داد : « مجمع اقتصادي و استراتژي (جمهوري) باکو و شوراي همکاري خليج (فارس) در باکو برگزار خواهد شد.» به گزارش خبرگزاري
cache/resized/a9ad554941a840015252466b26caeb13.jpg
درپي پخش سريال ايراني حضرت يوسف (ع) در جمهوري باکو، از سال 2011 تا  سال 2017 ، اکثر کودکان در اين کشور ، يوسف نامگذاري شده اند و پس از آن، براي بيشترين نوزادان
cache/resized/88f099cc3085e8a0904d91c177e1a016.jpg
فاضل مصطفی، نمایند مجلس جمهوری باکو در صفحه شبکه اجتماعی خود مطالبی را بیان نموده است که بازتاب گسترده ای در فضای مجازی داشته است.فاضل مصطفی اظهار داشته است،
cache/resized/a21f301741a06bf8048ebe7eb9b01897.jpg
بوريس دژِرِليوِسکي ، تحليلگر «مرکز آزادي سياسي» روسيه و کارشناس مسايل نظامي نوشت در جمهوري باکو يک هزار جاسوس آمريکا حضور دارند و شعله ور شدن آتش درگيري نظامي
cache/resized/c585136177479b49dc52427c29f54b53.jpg
الدار نمازوف، دستيار پيشين رييس جمهوري باکو تاکيد کرد تلاش براي ايجاد اين تصور که«مناقشه قره باغ، نزاع ميان مسلمانان و مسيحيان است»، اشتباه بزرگي است. به گزارش
cache/resized/c62dd09fddb29ff628c07a0b663e119b.jpg
خبرگزاري رسمي آذرتاج جمهوري باکو به نقل از سخنگوي وزارت خارجه اين کشور خبر داد: « فعلا مساله پيوستن به ائتلاف نظامي اسلامي (ائتلاف تحت فرماندهي عربستان سعودي)
cache/resized/cf1d57f3b6241a2aea78141c36cebf78.jpg
«مرکز بگين-سادات» رژيم صهيونيستي ادعا کرد تا زمان فروپاشي شوروي، هشتصد هزار نفر يهودي در جمهوري باکو زندگي مي کردند!به گزارش آذریها به نقل خبرگزاري ترند،
cache/resized/42e99ebab9dbad1a09bd4d7e011cc594.jpg
زرتشت عليزاده، تحليلگر سياسي سرشناس در  باکو، از مطرح شدن تهديدات غيرمعقول برخي نمايندگان مجلس این کشور عليه ايران ابراز تعجب کرد. پايگاه اينترنتي «24 ساعت»
cache/resized/b8d079253ecbcb2071ae7254fced79d0.jpg
قدرت حسنقلی اف نماینده مجلس جمهوری باکو در نشست این مجلس ایران را به علت برخی انتقادات از سفر نخست وزیر اسرائیل به باکو به دخالت در امور داخلی خود متهم کرد و
cache/resized/20fb0b074254ade2b56a9e329603e277.jpg
سردار دهقان، وزیر دفاع  در گفتگو با شبکه تلویزیونی روسیه‌الیوم گفت:   سال گذشته هواپيمای بدون سرنشين رژيم صهيونيستی از (به اصطلاح) جمهوری آذربايجان، داخل خاک