نسبت شاهنامه با ادبیات شفاهی

نسبت شاهنامه با ادبیات شفاهی

  نظامی عروضی، ادب‌شناس مشهـور سـدۀ ۶ ق / ۱۲ م، ضمـن مقالـۀ «در مـاهیت علـم شعـر و صلاحیت شاعر» به‌درستی می‌نویسد: یکی از معیارهای شعر خوب و زیبا پذیرش آن از سوی مردم است، به گونه‌ای که «بر السنۀ احرار مقروء» باشد و آن را «بر سفائن بنویسند و…

شاهنامه کتاب اول ایرانیان

شاهنامه کتاب اول ایرانیان

بی تردید اگر شاهنامه نبود، ادبیات فارسی جریان دیگری پیدا می کرد. همه آثار بزرگی که در زبان ما پدید آمده‌اند پرتوی از شاهنامه روی آن‌هاست؛ چرا که این کتاب افق بزرگی در مقابل جهان ادب فارسی باز کرد. شاهنامه به مردم ایران اطمینان داد که محکم روی پای خودشان…

شاهکاری از تبریز که پاره پاره شد

شاهکاری از تبریز که پاره پاره شد

شاهنامه مصور دوره ایلخانی، معروف به شاهنامه «دموت»، ارزشمندترین اثر نگارگری مکتب تبریز است؛ شاهکاری که مانند بسیاری از آثار ایران قدر ندید و به دست یک عتیقه‌فروش پاریسی پاره پاره و پراکنده شد. از زمانی که پادشاهان هنردوست روی تخت نشستند، هنر ایران به عنوان یکی از غبطه‌برانگیزترین ویژگی‌های…

گرَوش به شاهنامه در تبریز عهد مغول

گرَوش به شاهنامه در تبریز عهد مغول

درآمد هویت‌های اصیل غالبا در بزنگاه‌های تاریخ خود را نمایان می‌سازند. در واقع، هنگامی که هویت به چالش کشیده می‌شود، مردم برای حفظ آن اقداماتی می‌کنند. این اقدامات و واکنشها می‌تواند سیاسی، نظامی، اجتماعی یا فرهنگی باشد. یکی از دوره‌های حساس تاریخ ایران به لحاظ هویت اجتماعی دوران پس از…

حضور شاهنامه فردوسی در متون تاریخی فارسی در عهد سلاجقهٔ روم [در آناتولی]

حضور شاهنامه فردوسی در متون تاریخی فارسی در عهد سلاجقهٔ روم [در آناتولی]

مقدمه ترکان سلجوقی در سال 464ق به رهبری سلطان آلب‌ارسلان‌بن طغرل سلجوقی به سرزمین‌های روم شرقی حمله کردند و در نبرد موسوم به ملازگرد (منازکرت) توانستند رومیان را شکست دهند. این‌گونه بود که نفوذ ترکان سلجوقی به آسیای صغیر شروع و حکومت سلاجقة روم در آنجا تشکیل شد. هم‌زمان با…

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۴/۴)

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۴/۴)

منابع کهن که نظر مساعدی درباره محمود داشته‌اند، و می‌خواستند که دامن او را از گناه حق‌ناشناسی درباره حکیم طوس بشویند، تفتین درباریان را از موجبات خشم محمود شمرده‌اند. بدیهی است که بدگویان می‌بایست مسائلی را بهانه بدگویی قرار دهند تا به نتیجه برسند و بحث ما در چگونگی آن…

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۳/۴)

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۳/۴)

پس معما را چگونه باید حل کرد و گرد قدرنشناسی را از دامن محمود چگونه باید زدود؟ آخر محمود پادشاه بزرگی بود، حکومت مشروع از جانب خلافت بغداد داشت، فتوحات زیادی در هند کرده بود، بتخانه‌های هندوان را ویران کرده و لقب سلطان غازی یافته بود، از غنائم هند صلات…

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۲/۴)

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۲/۴)

دشمنی با شاهنامه تا خلافت بغداد برجای بود، شاهنامه‌ستیزی سیاست پابرجای خاندانهای فرمانگزار خلافت بود. در آن روزگار همان گونه که دهقانان و آزادگان و نژادگان ایرانی و عامه مثل فردوسی می‌اندیشیدند و شاهکار او آیینه اندیشه‌ها و دردها و آرزوهای آنان بود، حکام وقت و در درجه اول خلافت…

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۱/۴)

مقام ارجمند شاهنامه در فرهنگ ایرانی (بخش ۱/۴)

شاهنامه را بالاتر از شاهکار ادبی یک ملت، جزو شاهکارهای جهانی و بزرگترین حماسه عالم و از مواریث جاودانی بشری شمرده‌اند. و این را نه ما می‌گوییم، محققان و دانشمندان بزرگ خارجی که درباره شاهنامه تحقیق کرده‌اند، در مقایسه آن با شاهکارهای معروف جهانی به این نتیجه رسیده‌اند؛ و به‌…

فارسی، زبان ذوق و ادبیات

فارسی، زبان ذوق و ادبیات

پروفسورنعمت ییلدریم در سال ۱۹۶۳ در ارزروم به دنیا آمد. پس از اتمام تحصیلات دوره دبیرستان در ارزروم، وارد دانشکده ادبیات دانشگاه آتاتورک شد و به دریافت درجه لیسانس (۱۹۸۸) و فوق‌لیسانس زبان و ادبیات فارسی (۱۹۹۲) نائل آمد. در سال۲۰۰۶ پروفسور زبان و ادبیات فارسی شد. فعلا در دانشگاه…