۲۱ آذر ۱۳۲۵ پایان کابوسی بود که بر ایران تحمیل شد/افشین جعفرزاده

۲۱ آذر ۱۳۲۵ پایان کابوسی بود که بر ایران تحمیل شد/افشین جعفرزاده

اینکه در سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۲۵ بر ایران چه گذشت امروز در پرتو دسترسی نسبی به آرشیو های دولتی شوروی و ایران و برخی کشورهابهتر از گذشته قابل داوری است.گرچه هنوز بسیاری از اسناد منتشر نشده اند..پس از شهریور ۱۳۲۰ و اشغال شمال ایران به دست آرتش سرخ و سپاه…

استفاده شاهان قاجار از هویت باستانی در امر حکومتداری

استفاده شاهان قاجار از هویت باستانی در امر حکومتداری

  یرواند آبراهامیان در تاریخ ایران مدرن می‌نویسد: شاهان قاجار از احساسات باستانی ایرانیان استفاده می‌کردند. نقالی [شاهنامه] را تشویق می‌کردند و حتی سلطنت را ادامه دودمان اسطوره ای «کیانی» خواندند. نام قهرمانان اثر فردوسی(کامران، بهمن، اردشیر و جهانگیر) را بر پسران می‌گذاشتند و نسبت خود را به «پارتیان باستان»…

اصطلاح “گوپ و گوپ چی” یادگار فرقه دموکرات پیشه وری

اصطلاح “گوپ و گوپ چی” یادگار فرقه دموکرات پیشه وری

ر دوران اشغال شمال ایران توسط ارتش سرخ شوروی و تاسیس دارو دسته ای به نام فرقه دموکرات پیشه وری، سازمانی به نام "اداره کل تبلیغات سیاسی" GUPP به وجود آمده بود که وظیفه اش تبلیغ و ترویج بلشویسم و نظام کمونیستی بود. این اداره در سراسر سرزمین های تحت…

به مناسبت اشغال باکو توسط نوری پاشا/ پیشه وری شاهد زنده قتل عام ها

به مناسبت اشغال باکو توسط نوری پاشا/ پیشه وری شاهد زنده قتل عام ها

یکصد سال پیش در چنین روزهایی شهر بادکوبه (باکو) توسط قوای عثمانی اشغال و به خاک و خون کشیده شد. نوری پاشا برادر انورپاشا با دستور دولت عثمانی سپاهی به نام اردوی اسلام قفقاز تشکیل داد و با ورود نیروهای آن به ماوراءقفقاز جمهور فدراتیو قفقاز جنوبی (متشکل از گرجستان،…

گزارشی از وقایع‌نگاری و تاریخ‌نگاری‌های عصر مشروطه:سه نسل از تاریخ‌نگاران مشروطه

گزارشی از وقایع‌نگاری و تاریخ‌نگاری‌های عصر مشروطه:سه نسل از تاریخ‌نگاران مشروطه

صد و اندی سال از انقلاب مشروطه می‌گذرد. درباره مشروطه و وقایع منتهی به نخستین انقلاب ایران در دوره مدرن بسیار گفته و نوشته‌اند. از روزهای نخست واقعه تا همین امروز تاریخ‌نگاری مشروطه همچنان ادامه دارد: از مورخان نخستین که با نگاهی از سر شگفتی و تحسین به مجاهدان و…

حرکت سوم اسفند اجماع نخبگان سیاسی بود نه کودتا/ گفتگو با حمید احمدی پیرامون کودتای سوم اسفند

حرکت سوم اسفند اجماع نخبگان سیاسی بود نه کودتا/ گفتگو با حمید احمدی پیرامون کودتای سوم اسفند

«کار، کار انگلیسی­ ها است.» جمله آشنایی است که برای روایت و تحلیل تاریخ ایران در 120 سال گذشته بارها استفاده شده است. حضور نیروهای خارجی مثل روسیه و انگلیس در آن حوالی تاریخی کار تحلیل­گران را برای پیدا کردن متهم در دادگاه مشکلات ایران آسان می­کند. اما سند قاطعی…

سرمایه خلیل ملکی دانش سیاسی بود/کاوه بیات

سرمایه خلیل ملکی دانش سیاسی بود/کاوه بیات

آگاهی ما از زندگی سیاسی خلیل ملکی، غالبا با جدایی او از حزب توده آغاز می‌شود؛ حزبی که از سال ۱۳۲۲ تا ۱۳۲۶ به مدت چهار سال عضو رسمی‌اش بود. این در حالی است که آگاهی ما اتفاقا از این دوره زندگی او کمتر از دیگر دوره‌هاست؛ دوره‌ای که شاید…

نقش عثمانی در حمایت از عشایر یاغی ارومیه و جنایات آنان در غرب آذربایجان/ حجت یحیی پور

نقش عثمانی در حمایت از عشایر یاغی ارومیه و جنایات آنان در غرب آذربایجان/ حجت یحیی پور

برخی از عشایر غرب آذربایجان که مدت‌ها سر به شورش گذاشته و امنیت منطقه را به خطر انداخته بودند از حوالی سال 1284 خورشیدی به حملات خود شدت بخشیده و نواحی تحت سکونت خود را از سلطه قوای دولتی خارج ساختند. افزایش توان مالی و نظامی این اشرار ، همزمان…

محمد امین رسولزاده در خدمت آلمان نازی

محمد امین رسولزاده در خدمت آلمان نازی

حزب مساوات به رهبری رسولزاده و فتحعلی خان خویسکی پس از ائتلاف با حزب عدم مرکزیت ترک، موفق شد در 1918 یک دولت مستعجل به پایتختی گنجه تاسیس کند. عمر این جمهوری که فقط ظاهری از حکومت داشت، حدود یک سال بود و در دوره آشوب جنگ جهانی اول و…

تبارشناسی نام ترکیه/علیرضا غفاری حافظ

تبارشناسی نام ترکیه/علیرضا غفاری حافظ

با فروپاشی دولت عثمانی که مبنای آن بر حول محور ادامه خلافت عثمانی و گردآمدن کلیه مسلمانان در زیر لوای خلیفه واحد و جهاد با کفار و مسلمان کردن یا جزیه گرفتن از آن‌ها به حیات خود ادامه داده بود سرزمین‌های باقی‌مانده که عموماً در قلمرو آسیای صغیر یا آناتولی…