بازخوانی رسوبات نژادپرستانه در آرای نیهال آتسیز

بازخوانی رسوبات نژادپرستانه در آرای نیهال آتسیز

نیهال آتسیز یکی از تئوریسین های عمده ایدئولوژی پان ترکیسم پس از شکل گیری جمهوری نوین ترکیه بود. وی معلمی متوسط در یکی از مدارس ترکیه بود که به همراه آلپ آرسلان تورکش به آلمان نازی گرایش داشت. وی مجله ای را با نام خود را به همراه گروهی از…

پان‌تورانیسم در جنگ دوم جهانی؛مروری بر چند سند و گزارش

پان‌تورانیسم در جنگ دوم جهانی؛مروری بر چند سند و گزارش

توضخ: این گفتار، مقدمه ای بر کتاب «افسانه پان تورانیسم» نوشته زاره واند و ترجمه محمدرضا زرگر است که توسط انتشارات پروین در 1369 چاپ شده بود. کاوه بیات تاریخ پژوهش و مترجم در بخش مقدمه آن چند سند مهم را در این باره منتشر کرده است، که در این…

چهره دوگانه تقی‌زاده

چهره دوگانه تقی‌زاده

شرق: سیدحسن تقی‌زاده در سال 1257 خورشیدی در تبریز متولد شد. تحصیلات مقدماتی را در زادگاهش پشت سر گذاشت و در نخستین فعالیت فرهنگی همراه چند نفر از نزدیکان خود کتابخانه‌ای در شهر تبریز افتتاح کرد و آنجا را به قرائتخانه و پاتوق روشنفکران زمان خود تبدیل کرد. گشایش این…

رابطه بین قاضی محمد و پیشه وری در اسناد سیاسی کنسولگری امریکا

رابطه بین قاضی محمد و پیشه وری در اسناد سیاسی کنسولگری امریکا

روابط پیچیده قاضی محمد و پیشه وری، به عنوان دو نیرویی که از سوی ارتش سرخ و دولت اتحاد شوروی در کنار هم قرار گرفته بودند کمتر مورد توجه پژوهشگران و حتی رسانه ها قرار گرفته است. پیشه وری و قاضی محمد، در ایالت آذربایجان دو حوزه قومی- مذهبی- عشیره…

الحاق تالش-مغان به ایران؛ تغییر نام جمهوری؛مراجعه به رای اهالی نخجوان

الحاق تالش-مغان به ایران؛ تغییر نام جمهوری؛مراجعه به رای اهالی نخجوان

در 1918 پس از فروپاشی سئیم (پارلمان جمهوری فدراتیو جنوب شرق قفقاز متشکل از تاتارها،ارمنستان، گرجستان) سه دولت مستعجل در جنوب قفقاز در خلاء ناشی از روسیه تزاری و تثبیت اقتدار بلشویک ها، ظاهر شدند. تاتارهای مسلمان شمال ارس، در ابتدا در تفلیس کشوری مستعجل تحت قیمومت عثمانی ها و…

بررسی نطق های شیخ محمد خیابانی در تبریز

بررسی نطق های شیخ محمد خیابانی در تبریز

خیابانی در جریان جنگ جهانی نخست با مقامات عثمانی در آذربایجان درگیری پیدا کرد او به عنوان یک رهبر شیعه میهن دوست هم با تسلط عثمانیانِ سنی بر آذربایجان مخالف بود و هم با دسیسه هایی که کمیته اتحاد و ترقی و مساواتی ها زیر نام پان تورانیسم در سر…

۷۵ سال پس از فرقه دموکرات آذربایجان؛ از فراز تا فرار

۷۵ سال پس از فرقه دموکرات آذربایجان؛ از فراز تا فرار

«‌‌ای کاش جعفر آقا بار سوم هم قبول نمی‌کرد. روس‌ها سرانجام از اعتقاد و اعتمادش به کشور شوروی سوءاستفاده کردند. او از کجا می‌دانست که عاقبت کار به کجا خواهد کشید.» این حرف‌های معصومه خانم مصور رحمانی، همسر سیدجعفر جوادزاده خلخالی (پیشه‌وری) است که در دیار غربت و مهاجرت ناخواسته…

سرنوشت بازیگران فرقه دموکرات چگونه رقم خورد

سرنوشت بازیگران فرقه دموکرات چگونه رقم خورد

 همشهری| پس از توافق قوام و استالین در اسفند 1324، ارتش سرخ در بهار 1325 نیروهای خود را از شمال ایران خارج کرد. در نتیجه پشتوانه نظامی و سیاسی متجاسرین فرقه دموکرات کاملا تهی شد و زمینه برای عملیات نظامی جهت نجات آذربایجان آماده گشت. در 21 آذر 1325 ارتش ایران…

گزارش کنسول امریکا در تبریز از سقوط فرقه دموکرات آذربایجان

گزارش کنسول امریکا در تبریز از سقوط فرقه دموکرات آذربایجان

آنچه در ادامه ملاحظه خواهد شد گزارشی است از آخرین روزهای حکمروایی فرقه دموکرات آذربایجان به قلم لِستر ساتن کنسول ایالات متحده در تبریز؛ گزارش نسبتاً مفصل و کم‌وبیش روزبه‌روز از تحولات تبریز از اواخر آبان تا اواخر آذر ۱۳۲۵، همراه با تلاش‌هایی در تحلیل علل این فروپاشی (کاوه بیات)[1]…

جنایت فرقه دموکرات در مشکین شهر علیه افسران ارتش

جنایت فرقه دموکرات در مشکین شهر علیه افسران ارتش

هنگامی که نیروهای فرقه دموکرات، شهید سرگرد اسدالله ادیب امینی رئیس انتظامات عشایری را كه توقیف كرده بودند، مجبور کردند نامه‌ای نوشته و ضمن آن دستور تسلیم اسلحه و ترك مقاومت را بدهد، فرمانده گروهان ستوان صدوقی به این نوشته كه گویا جعلی بود، ترتیب اثر نداد، تا اینكه ستوان…