ملاحظه‌ای در باب ما و اعراب

سه شنبه, 25 فروردين 1394 ساعت 07:11 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

روزنامه قانون| در باب روابط میان قبایل گفته اند كه گاه بوده که مردی از قبیله ای عضوی از قبیله ای دیگر را به قتل می رساند و در مقابل، خشم قبیلۀ عزادار تا دامان خانوادۀ قاتل را هم می گرفت. همچنان که

فرد در دنیای قدیم مستحیل در اجتماع بود، تعمیم مسئولیت رفتار یک عضو خطاکار به جمعی از اطرافیانش نیز امری خلاف آمدِ عادت نبود. در مواردی که، به هر دلیل، آستانۀ خشم و کینۀ دو اجتماع از یکدیگر پایین بود، سرزدن رفتار خطایی از یک تن می‌توانست آتش فتنه و ستیز میان دو اجتماع را برافروزد. در چنین شرایطی بزرگ‌منشی و خرد عقلای قوم، اگر خریداری داشت، می‌توانست باب آشوب را ببندد.
فاجعۀ شنیع تعرض به دو زائر ایرانی را نمی‌توان به راحتی فروگذاشت. مطالبۀ اشد مجازات برای مجرمان حق دولت و ملت ایران است و سزاست که بر این حق،چه از طریق پیگیری حقوقی  و چه به‌وسیلۀ تجمع اعتراضی، پای‌فشارند. با این همه تعمیم رفتار دو پلیس هتاک به کل اعراب و فحاشی مجازی و خیابانی و تلاش برای حمله به سفارتخانۀ دولت سعودی، نه طریق عقلاست. جناب وزیر خارجه چند روز پیش از «بزرگواری ایرانی» سخن می‌گفت. لیکن در رفتار برخی از هموطنان، که سخیف‌ترین وجه گفتار تماشاچیان ورزشگاه‌ها، در مسابقات فوتبال، را به حوزۀ عمومی می‌کشانند، نشانی از آن «بزرگواری» نمی‌توان یافت. به نفع همه است که این وجه از گفتار «تماشاچیان فهیم ما» حداکثر در سطح همان ورزشگاه‌ها باقی بماند و به بیرون سرریز نکند.
می‌توان خشم و نفرت خود نسبت به فاجعه مذکور را با هیجانات سطحی و قضاوت‌ها و تعمیم‌های پوچ نشان داد، که البته «تف سربالا« است؛ رفتار منزجرکنندۀ دو پلیس را به کل یک اجتماع منتسب کردن و خشونت خود را، به زبان، بر آن اجتماع تخلیه کردن، نه منطقی است و نه بزرگمنشانه. این‌که ماموران پلیس یک کشور دست به تعرض و تجاسر بزنند، البته می‌تواند نمودی از تباهی در آن کشور باشد؛ اما در دفتر تاریخ هر ملتی، کم یا بیش، صفحاتی از تباهی وجود دارد.
در مقابل، می‌توان خشم خود را به طریقی عقلايی هدایت کرد و واکنشی صحیح نسبت به پیگیری حق قربانیان این هتاکی و بی‌کفایتی دولت سعودی نشان داد. البته که دولت و عموم ملت ایران ذی‌حق در برابر این فاجعه هستند و باید واکنشی درخور نشان دهند. اما بهتر است ما ایرانیان به‌جای داوری‌ها و واکنش‌های سطحی، هنر کنیم و فضیلت نشان دهیم، حداقل، از خیر حج عمره بگذریم. در کشوری که امنیت زائر ایرانی تضمین نیست و پول زائران ایرانی دست  به دست می‌شود تا به دست داعش و داعشیان برسد، طریق عقل است که مصلحت عمومی را به ثواب فردی ترجیح دهیم.
این واقعیت که آستانۀ تحمل و رواداری در میان برخی از ما ایرانیان آنچنان تنزل یافته که در واکنش به جنایت ماموران پلیس عربستان سعودی، از مسیر عقل خارج شده و موضوع را به عصبیتی خام پیوند می‌دهند، بسیار ناخوشایند است. اما همچنان‌که چنین واکنش‌هایی سخیف و دور از عقل است، انگ «نژادپرستی» به ایرانیان بستن، که این روزها عده‌ای از سر غرض یا جهل بدان مشغولند، نیز نشان از طیره عقل و جهل مدعی است. این ادعا را چند سال پیش نیز یکی از مدرسین پرگوی دانشگاه، از سر بازیچه، بر زبان آورد. مدعیان چنین انگی، البته، نه می‌دانند «نژادپرستی» (نظامی نظری از طبقه‌بندی بیولوژیک نژادهای بشری در خدمت مقاصد سیاسی گروهی که خود را صدر این طبقه‌بندی می‌داند) چیست و نه احتمالا شناخت کافی از جامعۀ ایرانی دارند.
ایرانیان و اعراب دل خوشی از یکدیگر ندارند. این مسئله واقعی‌تر از آن است که با شعارهای شبه‌روشنفکرانه بتوان بر آن سرپوش گذاشت. به قول اهل نظری، «عرب ها از ایرانیان بدشان می آید ( البته نه همه) و ایرانیان هم از عرب ها بدشان می آید (باز نه همه)». این نفور تاریخی تنها مختص ایران و اعراب نیست. گمان نمی‌کنم که رسوبات تاریخی عداوت میان انگلیسی‌ها و فرانسوی‌ها یا چینی‌ها و ژاپنی‌ها، از ذهنیت و داوری‌های ایشان نسبت به یکدیگر به‌کل پاک شده باشد. نمادهای نفور و بددلی میان عرب و عجم، همچنان، زنده است. سی و چند سال پیش از این، زمانی که جمعی از ایرانیان به دنبال تحکیم پیوند اخوت اسلامی با اعراب بودند، جنایت‌کاری خود را «سردار قادسیه» خواند و فوج فوج از اعراب به فرمانِ نبرد او با «مجوسان کافر» لبیک گفتند. امروز و در زمانی که درگیری ایرانی-عربی در خاورمیانه سخت در جریان است، هنوز برخی از اعراب آرزوی تکرار «قادسیه» را به زبان می‌آورند؛ ژرفای فاصلۀ تاریخی ایرانیان و اعراب چنان است که اعراب حتی حاضرند،  همزمان که اسرائیل دست از جنایت در سرزمین‌های اشغالی بازنمی‌کشد، در مقابلۀ با ایران دست-در-دست اسرائیل باشند؛ در این عداوت تاریخی تفاوتی میان جنایتکار بعثی که دشمن اصلی خود را «مجوسان کافر» می‌دانست و تروریست‌های داعشی که ایرانیان را «رافضی» می‌خوانند، وجود ندارد. این مسئله را اگرچه می‌توان فرهنگی و تاریخی دید، اما در تحلیل نهایی مسئله‌ای سیاسی و بسیار جدی است. نفور اعراب و ایرانیان را باید جدی گرفت و بر اساس مصلحت ملی با آن برخورد کرد.
در این شرایط، نه ایدئولوژی کاسبان حقوق بشر که پروژۀ سیاسی خود را، با وارونه ساختن واقعیات، از مسیر تقبیح ایران و فرهنگ ایرانی می‌گذرانند و نه ایدئولوژی گروه‌هایی سیاسی که بقای خود در قدرت را در دامن زدن به کینه‌های مذهبی و روابط خارجی توام با تنش و انزوای ایران می‌یابند، راه به حقیقت مصلحت ملی نمی‌برند.

 

بهزاد عطارزاده

پژوهشگر و تحلیلگر علوم سیاسی، دکتری علوم سیاسی دانشگاه تهران

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/26085e3d1afcdf54a912437f15f1facc.jpg
ترکيه به منظور افزايش سهم خود در اقتصاد منطقه نخجوان، تعرفه گمرکي براي کالاهاي کشاورزي و صنعتي توليدي «جمهوري خودمختار نخجوان» جمهوري باکو را لغو کرد.به گزارش
cache/resized/fc4c1f2a1a477c90341f00c70b7a7e1f.jpg
در جريان سفر هيأتي از رژيم صهيونيستي به جمهوري آذربايجان، يادداشت تفاهم همکاري ميان شهر «غَبَله» جمهوري آذربايجان و شهر  « يقنعم» در شمال فلسطين اشغالي امضاء
cache/resized/dfc0b2bbf24a39f5e2da5f7926ab9343.jpg
وزارت دفاع جمهوري باکو در واکنش به گزارش رسانه هاي ارمنستان مبني بر استفاده نيروهاي ارتش جمهوري باکو از سيستم موشکي «اسپايک» خريداري شده از رژيم صهيونيستي در
cache/resized/f6852508428a4e5d48ad28a9269a33f2.jpg
رسانه های خبری از سفر رهبران جمهوري قراباغ کوهستاني به بروکسل و برگزاري همايش «همکاري آرتساخ و اتحاديه اروپا» در بروکسل خبر داد. به گزارش آذریها به نقل از
cache/resized/a59a9ff63930de47fc620f8bace72c67.jpg
  پل گوبل، تحليلگر سيا و مشاور پيشين وزير امور خارجه آمريکا در امور خلق هاي شوروي سابق ، در گفتگو با پايگاه اينترنتي «آخار » گفت : «مسکو تا وفاداری باکو را 
cache/resized/82552c743d6192d836a370d3249cd267.jpg
آکادمي علوم جمهوري باکو از يافته شدن دو نسخه دستنويس از اشعار عمادالدين نسيمي، شاعر  ايراني قرن هشتم هجري شمسي، در کتابخانه ملي آنکارا خبر داد.  پايگاه
cache/resized/5ecef784624a9e8f3ba1885699b90571.jpg
خبرگزاري دولتي «آذرتاج» جمهوري باکو به نقل از  گزارش روزنامه «نيوز بليز» News Blaze  درباره قاضي يهودي دادگاه عالي جمهوري آذربايجان ، نوشت : « (جمهوري)
cache/resized/5165a8623eec6c683020a3901ddf7787.jpg
تالشان جمهوری باکو که براثر سیاست های دولت مرکزی با مشکلات اقتصادی شدید و بیکاری مواجهند، از طریق مراوده با ایران امرار معاش می کنند.به گزارش آذریها روزنامه
cache/resized/6ac74b6bf12be9c2b2b0be9af8364413.jpg
نماينده دادستاني جمهوري باکو براي دو روحاني شيعه شهر لنکران اين کشور درخواست حکم زندان 18 و 15 ساله کرد.به گزارش پايگاه اينترنتي «مائده» نماينده دادستاني در
cache/resized/66e3606a362cf26584d55a20e6ecedd9.jpg
به گزارش آذریها به نقل از خبرگزاری آرمن‌پرس ادوارد شارمازانوف نائب ریس پارلمان ارمنستان در پاسخ به اظهارات الهام علی اف که در حاشیه اجلاس سران کشورهای اسلامی
cache/resized/254595f1236b4934a872ed3b0fc158aa.jpg
تسنیم: سفر ناگهانی ژنرال ذاکر حسن‌اف، وزیر دفاع جمهوری آذربایجان به فلسطین اشغالی برای دیدار با مقامات سیاسی و نظامی رژیم اشغالگر قدس و بازدید از برخی از مراکز
cache/resized/7b1ef7e08523ab23bccd299c9b31b633.jpg
  توافق نامه خواهرخواندگي شهر «شماخي» جمهوري باکو با شهرک یهودی نشين «طيره کرمل» در فلسطين اشغالي امضاء شد. به گزارش «ريپورت»، توافق نامه خواهرخواندگي