دزدی که با چراغ آمده است:این بار یونسکو/ سالار سیف‌الدینی

چهارشنبه, 30 فروردين 1396 ساعت 09:06 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم


شرق: هفته گذشته شاهد برخی اعتراض‌ها از سوی مقامات رسمی جمهوری آذربایجان پیرامون بازسازی مسجد ایرانی شهر شوشی در جمهوری قراباغ (به نام مسجد گوهرآقا) بودیم. برخی مقامات رسمی باکو اظهاراتی خارج از عرف و نزاکت دیپلماتیک را بیان کرده‌اند که شایسته کشورهای معتبر در سطح جهانی نیست. پیش از این، تبلیغات گسترده و هدایت‌شده دولتی در رسانه‌های باکو علیه ایران با این محور که گویا نیروهای ارمنی مسجد اعظم شوشا را به طویله تبدیل کرده‌اند و ایران نیز در این زمینه سکوت اختیار کرده است، در جریان بود. حدود یک ماه قبل گزارش‌هایی منتشر شد که نشان می‌داد مسجد شوشا برخلاف ادعای «جریان اصلی رسانه‌ای» باکو، نه‌تنها در حال تخریب نیست، بلکه با همکاری ارامنه و حمایت ایران در حال بازسازی است. این گزارش جوسازی چندین ساله رسانه‌های دولتی و نیمه‌دولتی این کشور علیه کشورمان را نقش‌برآب کرد و بار دیگر نشان داد که مقامات این جمهوری تازه‌استقلال‌یافته تا چه اندازه از بی‌خبری مردم خود سوءاستفاده می‌کنند.

در اوایل آوریل سال جاری نیز الهام علی‌اف در سخنرانی برای قوای نظامی این کشور، ایروان را بخشی از «خاک جمهوری آذربایجان» قلمداد کرده بود و احتمالا پیرو همین نظریه، وزارت خارجه این کشور نیز مسجد کبود ایروان را جزئی از میراث فرهنگی خود قلمداد کرده است!
مقامات این جمهوری تازه‌استقلال‌یافته اخیرا این پرسش را مطرح کرده‌اند که چرا شرکت‌های «بخش خصوصی ایران» در مرمت و تعمیر مسجد ایرانی شوشی (گوهرآقا) و اداره مسجد کبود ایروان حضور دارند؟! پاسخ این سؤال بسیار ساده است. این مساجد به لحاظ هنر و معماری متعلق به ایران هستند.

تاریخ احداث مسجد کبود ایروان و مسجد گوهرآقای شوشا قدیمی‌تر از تاریخ تأسیس دولتی به نام «جمهوری آذربایجان» در شمال رود ارس است. معماری این مساجد به سبک معماری ایرانی و تمام کتیبه‌ها و سنگ قبرهای آن (به جز ادعیه اسلامی) به زبان فارسی‌اند. بنابراین بدیهی است سازمان میراث فرهنگی ایران در حفظ و مرمت آنها تلاش کند. از سوی دیگر چرا باید مرمت یک مسجد در شوشی دولت باکو را آزرده کند؟ درحالی‌که دست این دولت از این ناحیه پرمناقشه کوتاه است و البته مساجد خود باکو و گنجه نیز وضعیت بهتری نداشته و در حال تخریب‌اند. پس چرا ایران دست به تعمیر این اثر تاریخی نزند؟ آیا در ازای این تعمیرات آسیبی به منافع جمهوری آذربایجان وارد می‌شود؟ در حالی که ترکیه (برادر بزرگ‌تر) در قره‌باغ به تجارت گردشگری مشغول است، ایران در حال تعمیر خرابی‌های موجود است و بااین‌حال باید متحمل نامهربانی و بی‌نزاکتی نیز باشد؟ تنها دلیل قانع‌کننده از نظر ما این است که مرمت این مسجد ادعاهای کذب هدایت‌شده را درخصوص شأنیت این مکان مقدس زیر سؤال برده است. همچنین حاجی حکمت‌اف مشارکت ایران در بازسازی مساجد را خلاف «حسن هم‌جواری» دانسته است. احتمالا دولت باکو، آخرین دولت در جهان است که می‌تواند از حسن هم‌جواری سخن بگوید. کشور کوچکی که نسبت به همسایگان خود ادعای ارضی دارد و درعین‌حال برای تأمین حاکمیت ملی‌اش به همین کشورها محتاج است و رئیس‌جمهورش نسبت به پایتخت کشوری دیگر ادعا دارد، نمی‌تواند از حسن هم‌جواری سخن بگوید. تناقض اصلی این است در یک ماه گذشته برخی از مقامات ترکیه مانند مشاور ارشد اردوغان و رئیس سابق ستاد مشترک ارتش، نسبت به الحاق جمهوری آذربایجان به خاک ترکیه، علنا اظهار علاقه کرده‌اند. ولی این اظهارات با واکنش منفی‌ای از سوی مقامات رسمی مواجه نشده و برخلاف حسن هم‌جواری نیز تعبیر نشده‌اند.

تمام این مسائل یک هشدار جدی را درخصوص برنامه جدید باکو برای تحریف و مصادره میراث فرهنگی کشورهای منطقه زنده کرده است. تا چند هفته دیگر، انتخابات دبیرکل جدید یونسکو در راه است. نام «محمد پولاد بولول اوغلو»، سفیر سابق باکو در روسیه، به‌عنوان یکی از نامزدها مطرح است. حکومت باکو تا پیش از این، تلاش‌های بی‌شماری برای ثبت آثار بقیه کشورها از جمله ایران، به نام خود در سابقه خود دارد. شعرای ایرانی، ورزش‌های ایرانی و ده‌ها یادمان فرهنگی دیگر از ایران و سایر کشورها به‌عنوان پرونده‌ای جهت ثبت به یونسکو برده شده‌اند. برخی از آنها در غفلت سازمان فرهنگ و ارتباطات به نام کشور دیگر به ثبت رسیده‌اند و برخی دیگر از سوی یونسکو رد شده‌اند. اما اگر قرار باشد که هدایت یونسکو به بولوت‌اغلو (که خود قبلا در قامت «وزیر فرهنگ» ید طولایی در سرقت و غارت میراث فرهنگی کشورهای منطقه داشته است) واگذار شود، معنایش برای ما مثال دزدی را تداعی می‌کند که با چراغ آمده و طبیعی است در چهار سال آینده جهان و ایران، با یک چالش جدی در عرصه سرقت‌های فرهنگی مواجه خواهند شد. لازم است «سازمان فرهنگ و ارتباطات اسلامی» و شورای عالی انقلاب فرهنگی و سازمان میراث فرهنگی در این زمینه نگران باشند و تدابیر لازم را در پیش بگیرند زیرا سران جمهوری آذربایجان همت مضاعفی برای ارتقای خود از یک تهدید ژئوپلیتیک بالقوه به تهدید ژئوکالچر بالفعل مصروف می‌دارند و طبیعی است این مسئله فضای بی‌اعتمادی را تشدید خواهد کرد.

 

 

 

 

 

سالار سیف الدینی

سالار سیف الدینی، پژوهشگر مطالعات قومی

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سند هفته

تحلیل راهبردی

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/d83b0a097174bb88a4140fa67b386fcb.jpg
آنکارا با اجراي طرح ايجاد منطقه آزاد تجاري با نخجوان، اين منطقه از جمهوري باکو را ضميمه اقتصاد ترکيه مي کند.به گزارش خبرگزاري ترند جمهوري باکو، نهاد زيبکچي،
cache/resized/dd3b42d7fa08a05a17044a75bed3063b.jpg
مدیر مرکز تحقیقات استراتژیک «اطلس» خواستار برپایی پایگاه نظامی ترکیه در خاک جمهوری باکو شد. وی گفت، آنکارا باید پس از تاسيس پايگاه نظامي ترکيه در قطر،  چنين
cache/resized/2a4c57bc09854ad606cdb56eac5e6dfc.jpg
  همزمان با حملات تروریستی داعش در تهران و تهدید امنیت  کشورمان از سوی گروه های تکفیری وابسته به عربستان، سایت ضد ایرانی اولکه در جمهوری باکو، به زعم خود به
cache/resized/48b8c39ae9be50c6c7a7ab288dddadec.jpg
در ادامه تلاش هاي باکو براي مصادره به مطلوب نظامي گنجوي، شاعر معروف ايراني قرن ششم هجري قمري، خبرگزاري رسمي « آذرتاج » از انتشار ترجمه انگليسي کتاب « نظامي،
cache/resized/92532ceb1498ccd2e2bde1a98e8f444b.jpg
  روزنامه «يني مساوات» چاپ باکو نوشت : « از نظر کارشناسان، حضور الهام علي اف ، رييس جمهوري آذربايجان در نشست رياض با حضور دونالد ترامپ، هشدار ملايمي از طرف
cache/resized/04e2a090eb41720e1f5960645e9c3489.jpg
مبارز قربانلي، رييس کميته دولتي امور گروه هاي ديني جمهوري آذربايجان تاکيد کرد داير کردن کلاس هاي درس قرآن در منازل در جمهوري آذربايجان ممنوع است.به گزارش «آپا
cache/resized/2f1468cb974b9886590ab9f6df2ae574.jpg
وزراي امور خارجه جمهوري باکو و امارات عربي متحده، با امضاي يادداشت تفاهمي بر حمايت دو کشور از يکديگر در زمينه تماميت ارضي و مصونيت مرزهاي شناخته شده بين المللي
cache/resized/89b69ac1c487c6fe94b2743841abe495.jpg
پايگاه اينترنتي روزنامه «يني مساوات» نوشت آمريکا در حال ايجاد «ناتوي اسلامي» است و باکو نيز در مقابل انتخاب دشواري قرار گرفته است.پايگاه اينترنتي «يني مساوات»
cache/resized/08c24218f776495ae999d4f1aa57b630.jpg
حکمت بابااوغلو، سردبیر روزنامه «ینی آذربایجان» ، ارگان رسمی حزب حاکم «ینی آذربایجان» ( حزب حاکم جمهوری جمهوری) و نماینده مجلس این کشور، با انتشار مقاله ای
cache/resized/a5f757a3e4fd6d1de269b9057cfed70a.jpg
  انتقاد چنگیز عبدالله اف، نویسنده مشهور جمهوری باکو از کاهش میزان کتابخوانی در این کشور و "بی اطلاعی عمومی از فرار نظامیان این کشور از مقابل ارامنه مهاجم در
cache/resized/cf25f3a28c2567a696fb784cfba44cc5.jpg
    تسنیم:به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم، در حالی که تمامی ویژگی‌های مذهبی و فرهنگی شیعی روستای نارداران در جمهوری آذربایجان، طی یک سال و نیم اخیر
cache/resized/9c250d3f090fd29054dd6fbb8bc77803.jpg
انتشار فیلم یعقوب محمداف کفیل ریاست جمهوری باکو خبر ساز شد. به گزارش آذریها یک وب سایت با انتشار فیلم و گزارش اظهارات محمداف پس از سقوط شهر شوشا در قراباغ