پس از365 سال از آزادی خلیج فارس

شنبه, 11 ارديبهشت 1395 ساعت 06:36 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

از جمله حماسه های ثبت شده درتاریخ خلیج فارس، دوران اشغال پرتغالیان و حماسه آزادسازی آن است. دهم اردیبهشت 1395 خورشیدی، برابر است با سیصد و نود و پنجمین سالگرد آزادسازی خلیج فارس و شکست قطعی اشغالگران

پرتغالی.

آوریل 1622میلادی همه کرانه‌های شمالی و جنوبی خلیج فارس به عنوان قلمرو کشور مقتدر ایران از اشغال دشمنان آزاد شد و به مام میهن بازگشت.کرانه‌هایی که تنگه هرمز، بوموسا، قشم و بحرین و دیگر جزیره‌ها و بندرهای ایرانی را نیز دربر‌می‌گرفت، در حالی که بر پایه مستندات غیرقابل انکار تاریخی، حاکمیت بلاانقطاع ایران بر کرانه‌های جنوبی خلیج فارس تا سال هجدهم میلادی به طور مستمر ادامه داشته است.

21 آوریل سال 1622 سپاه شاه عباس صفوی، به رهبری امام قلی خان(سازنده سی‌وسه پل اصفهان)، فتح هرمز را با موفقیت انجام داد و این جزیره را که به عنوان مهم‌ترین جزیره و قلب خلیج‌فارس محسوب می‌شد، از بزرگ‌ترین امپراتور استعماری قرن باز پس گرفت و جایگاه خود را در جهان در فهرست ابرقدرت‌های قرن شانزدهم میلادی ثبت کرد.

آلبوکرک پرتغالی اعتقاد داشت هر کشوری که سه نقطه مالاگا(اسپانیا)، عدن( یمن) و هرمز( ایران) را در اختیار داشته باشد بر تجارت دنیا حاکم خواهد بود. اهمیت هرمز آنقدر بود که استعمارگران انگلیسی را نیز به طمع انداخته بود.

درآن زمان به دلیل شکایت‌های ایرانیان بندر گمبرون(که بعد از آزادسازی، به افتخار شاه عباس صفوی به بندر عباس تغییر نام داده شد) از ستم‌های پرتغالی‌ها، سپاه ایران قصد تنبیه پرتغالی‌ها در خلیج‌فارس نمود و در جریان آن نه تنها جزیره هرمز را آزادکرد بلکه این پیروزی مقدمه‌ای شد که دست پرتغالی‌ها از قشم و بحرین و تمام جزیره‌ها و کرانه‌های ایرانی شمال و جنوب خلیج‌فارس کوتاه شد. این پیروزی موجب شد اشغالگران پرتغالی تا مومباسا در کنیا عقب‌نشینی کنند و این شکست، شکست‌های پی در پی پرتغال در شرق آفریقا را به دنبال داشت به گونه‌ای که با حمایت پادشاهان ایران، قلعه عظیم مومباسای کنیا هم در جنگ خونینی که به جنگ صلیبی مومباسا معروف است آزاد شد.

به این ترتیب ایران تا سال 1820 میلادی، پرچمدار تمام خلیج فارس و دریای عمان و بحر فارس (مکران) شد. درعهدنامه مجمل( 1809 میلادی) و عهدنامه مفصل (1812میلادی)، حاکمیت ایران بر کل خلیج فارس به رسمیت شناخته شد در حالی که انگلیس خود به عنوان ابرقدرت نوین استعماری جهان جانشین استعمار پرتغال می‌شد.

اما در اواسط سده هجدهم میلادی، با حمله قبایل صحرانشین ازجمله قبایل «آل‌ثانی»، «آل‌مکتوم»،«آل‌نهیان» و اعراب «حواله»کرانه‌های ایرانی جنوب خلیج فارس مورد تاخت و تاز و غارت قرار گرفت. پس ازدرگذشت کریمخان زند در سال 1783 میلادی، اعراب طایفه «عتبی» و قبایل «الصباح» با سوءاستفاده از فرصت پیش آمده بر کرانه‌های جنوب خلیج فارس مسلط شدند و با راهزنی و دزدی دریایی از کشتی‌های تجاری ایرانی و بین‌المللی روزگار می‌گذراندند. این گونه بود که در قرن 18 تا 19 به کرانه‌های جنوبی خلیج‌فارس و برای مثال امارات متحده عربی امروزین با نام «ساحل دزدان» یا «ساحل قراصنه» در اسناد و نقشه‌های قاطع و غیرقابل انکار بین‌المللی شناخته می‌شد.

پس از این دوران، به دلیل ضعف سران قاجار، این قبایل به انحای گوناگون سعی در گسترش نفوذ و اقتدار خود کرده‌اند و برای دور ساختن ایرانی‌تباران منطقه از ایران، حتی از ابراز سرسپردگی به استعمار هم دریغ نکردند. بریتانیا هم برای حفظ امنیت ناوگان دریایی خود در کمپانی هند شرقی و خلیج فارس، درصدد مصالحه با این دزدان برآمد. این گونه بود که شیوخ عرب خلیج‌فارس در سال 1861 میلادی معاهده دوستانه‌ای با دولت انگلیس بستند و به موجب آن به موارد خفت‌بار و نوکرصفتانه زیر متعهد شدند:

نخست: تعهد به خودداری از ادامه تجارت برده.

دوم: تعهد به خودداری از جنگ و دزدی دریایی.

سوم: تعهد به واگذاری ارجاع موارد شکایت تجاوزات دیگران به حکمیت و قضاوت انگلیسی‌ها

چهارم: تعهد به سکونت و تجارت آزادانه انگلیسی‌ها در قلمرو مناطق اشغالی آنها

پنجم: کسب تصویب‌نامه، اجازه و رضایت انگلیس در هرگونه قرارداد و عهدنامه‌ای با دولت‌های دیگر و عدم اجازه به هر کشور دیگری که بخواهد در خاک آنان نمایندگی سیاسی و کنسولگری و مخزن سوخت تاسیس کند.

ششم: اختصاص انحصاری رهن و فروش و پیشکش یا عنوان‌های دیگر فقط به انگلیس به نحوی که هیچ کشور دیگری حق نداشته باشد از این امر منتفع شود.

قابل توجه این که همه مفاد قرارداد‌های بسته شده با شیوخ جنوب خلیج فارس تا سال 1971 میلادی که انگلستان تصمیم گرفت از خلیج فارس خارج شود پابرجا مانده بود و به مرحله اجرا درمی‌آمد و شکی نیست که هم اکنون نیز این سرسپردگی، در ظاهری متفاوت ادامه دارد. اکنون امید است با یادآوری و زنده نگهداشتن روزهای ملی ایران از جمله روز ملی خلیج‌فارس و پیشینه گرانسنگ تاریخ و فرهنگ و هویت ملی ایران زمین توسط اندیشمندان، رسانه‌ها و مسئولان، ریشه‌های سترگ تاریخی این زادبوم‌ کهن، از محاق فراموشی خارج شده و بر نسل جوان روشن گردد یک نام، فقط یک نام نیست بلکه حیثیتی است که خون‌ها برای آن ریخته شده و لذا بایدآن راه را ادامه داد.

 

جام جم

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/6c074d77a9a7afae605345681c0689fd.jpg
در حالی که رسانه های باکو هفته گذشته روسیه را به دلیل چاپ یک دایره المعارف جغرافیایی به نقض تمامیت ارضی خود متهم کرده بودند این هفته نیز امریکا را به نقض
cache/resized/253e7b5503d2933aa9ad41c20c188d31.jpg
زاهد عروج ، عضو «کميته امور امنيتي و دفاع و مبارزه با مفاسد مالي» مجلس جمهوري  باکو در مقاله اي  عليه رژه نظامي زنان محجبه يمني در محکوميت جنايات رژيم آل سعود
cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو
cache/resized/d1578f1800b9a9c3c6eec2856e1b51e1.jpg
«باکو پست» نوشت : « ممکن است شبکه تجاري رضا ضراب در ترکيه و ايران و جمهوري آذربايجان فرو بپاشد. رضا ضراب در آمريکا به اتهام نقض تحريم مالي ايران و پولشويي
cache/resized/ec0f960be64406e4ee14a3ba2edb14f4.jpg
فاضل مصطفی ، نماینده پان ترکیست افراطی، شیعه ستیز و ضدایران در مجلس جمهوری آذربایجان بار دیگر در اهانتی وقیحانه به آذری های ایران و دینداران و ایران دوستان
cache/resized/d494a5ca76366d9ed384a4a901239f5d.jpg
«الهام علی اف»، رئیس جمهور آذربایجان مسئولیت امور اجرایی نشست بین المللی تشکل ها و سازمان های یهودی آمریکا را از «مالکلم هنلاین» مسئول سابق امور اجرایی اجلاس
cache/resized/d1317584f1637b03d42b52e20e288b23.jpg
به گزارش خبرگزاري رسمي آذرتاج، آويگدور ليبرمن ، وزير دفاع اسراييل در گفتگوي اختصاصي با اين خبرگزاري با تاکيد بر قرار داشتن مناسبات ميان اسراييل و جمهوري
cache/resized/7a9b411cfd19d6c25751db44b01196d4.jpg
پايگاه اينترنتي « استراتگ» با انتشار تحليل «استانيسلاو تاراسوف» در پايگاه اينترنتي «رگنوم» روسيه تحت عنوان « آيا سياست چندجانبه باکو در خصوص خاورميانه ( غرب
cache/resized/420f30335896657222212953a3930f7a.jpg
شاهين مصطفي اف، وزير اقتصاد جمهوري باکو اعلام کرد انگليس با 27 ميليارد دلار ،  نخستين سرمايه گذار خارجي در این کشور است. به گزارش خبرگزاري آپا، شاهين مصطفي اف
cache/resized/2590483ca923ce06d1f83a7f5478522c.jpg
الهام اسماعيل، مامور پيشين امنيتي و کارشناس امور سياسي و امنيتي در رسانه ها، با انتشار تحليلي در پايگاه اينترنتي « مدراتور» به دولت اين کشور پيشنهاد کرد براي
cache/resized/5eb0da8f0b5a3d8f9e3b629bc8304cf0.jpg
ميانجيگران صلح قره باغ در آنکارا  با مولود چاووش اوغلو، وزير خارجه ترکيه ديدار کردند. به گزارش «آذ ويزيون»، وزيرخارجه ترکيه در توييتر خود خبر داد با  ايگور
cache/resized/fda828f0c1d3e104ab04fe59b4b71bba.jpg
روزنامه يني مساوات در گزارشي در خصوص کاهش اختيارات «اداره مسلمانان قفقاز» و افزايش اختيارات «کميته دولتي امور گروه هاي ديني » نوشت : « (جمهوري) آذربايجان مدل