پس از365 سال از آزادی خلیج فارس

شنبه, 11 ارديبهشت 1395 ساعت 06:36 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

از جمله حماسه های ثبت شده درتاریخ خلیج فارس، دوران اشغال پرتغالیان و حماسه آزادسازی آن است. دهم اردیبهشت 1395 خورشیدی، برابر است با سیصد و نود و پنجمین سالگرد آزادسازی خلیج فارس و شکست قطعی اشغالگران

پرتغالی.

آوریل 1622میلادی همه کرانه‌های شمالی و جنوبی خلیج فارس به عنوان قلمرو کشور مقتدر ایران از اشغال دشمنان آزاد شد و به مام میهن بازگشت.کرانه‌هایی که تنگه هرمز، بوموسا، قشم و بحرین و دیگر جزیره‌ها و بندرهای ایرانی را نیز دربر‌می‌گرفت، در حالی که بر پایه مستندات غیرقابل انکار تاریخی، حاکمیت بلاانقطاع ایران بر کرانه‌های جنوبی خلیج فارس تا سال هجدهم میلادی به طور مستمر ادامه داشته است.

21 آوریل سال 1622 سپاه شاه عباس صفوی، به رهبری امام قلی خان(سازنده سی‌وسه پل اصفهان)، فتح هرمز را با موفقیت انجام داد و این جزیره را که به عنوان مهم‌ترین جزیره و قلب خلیج‌فارس محسوب می‌شد، از بزرگ‌ترین امپراتور استعماری قرن باز پس گرفت و جایگاه خود را در جهان در فهرست ابرقدرت‌های قرن شانزدهم میلادی ثبت کرد.

آلبوکرک پرتغالی اعتقاد داشت هر کشوری که سه نقطه مالاگا(اسپانیا)، عدن( یمن) و هرمز( ایران) را در اختیار داشته باشد بر تجارت دنیا حاکم خواهد بود. اهمیت هرمز آنقدر بود که استعمارگران انگلیسی را نیز به طمع انداخته بود.

درآن زمان به دلیل شکایت‌های ایرانیان بندر گمبرون(که بعد از آزادسازی، به افتخار شاه عباس صفوی به بندر عباس تغییر نام داده شد) از ستم‌های پرتغالی‌ها، سپاه ایران قصد تنبیه پرتغالی‌ها در خلیج‌فارس نمود و در جریان آن نه تنها جزیره هرمز را آزادکرد بلکه این پیروزی مقدمه‌ای شد که دست پرتغالی‌ها از قشم و بحرین و تمام جزیره‌ها و کرانه‌های ایرانی شمال و جنوب خلیج‌فارس کوتاه شد. این پیروزی موجب شد اشغالگران پرتغالی تا مومباسا در کنیا عقب‌نشینی کنند و این شکست، شکست‌های پی در پی پرتغال در شرق آفریقا را به دنبال داشت به گونه‌ای که با حمایت پادشاهان ایران، قلعه عظیم مومباسای کنیا هم در جنگ خونینی که به جنگ صلیبی مومباسا معروف است آزاد شد.

به این ترتیب ایران تا سال 1820 میلادی، پرچمدار تمام خلیج فارس و دریای عمان و بحر فارس (مکران) شد. درعهدنامه مجمل( 1809 میلادی) و عهدنامه مفصل (1812میلادی)، حاکمیت ایران بر کل خلیج فارس به رسمیت شناخته شد در حالی که انگلیس خود به عنوان ابرقدرت نوین استعماری جهان جانشین استعمار پرتغال می‌شد.

اما در اواسط سده هجدهم میلادی، با حمله قبایل صحرانشین ازجمله قبایل «آل‌ثانی»، «آل‌مکتوم»،«آل‌نهیان» و اعراب «حواله»کرانه‌های ایرانی جنوب خلیج فارس مورد تاخت و تاز و غارت قرار گرفت. پس ازدرگذشت کریمخان زند در سال 1783 میلادی، اعراب طایفه «عتبی» و قبایل «الصباح» با سوءاستفاده از فرصت پیش آمده بر کرانه‌های جنوب خلیج فارس مسلط شدند و با راهزنی و دزدی دریایی از کشتی‌های تجاری ایرانی و بین‌المللی روزگار می‌گذراندند. این گونه بود که در قرن 18 تا 19 به کرانه‌های جنوبی خلیج‌فارس و برای مثال امارات متحده عربی امروزین با نام «ساحل دزدان» یا «ساحل قراصنه» در اسناد و نقشه‌های قاطع و غیرقابل انکار بین‌المللی شناخته می‌شد.

پس از این دوران، به دلیل ضعف سران قاجار، این قبایل به انحای گوناگون سعی در گسترش نفوذ و اقتدار خود کرده‌اند و برای دور ساختن ایرانی‌تباران منطقه از ایران، حتی از ابراز سرسپردگی به استعمار هم دریغ نکردند. بریتانیا هم برای حفظ امنیت ناوگان دریایی خود در کمپانی هند شرقی و خلیج فارس، درصدد مصالحه با این دزدان برآمد. این گونه بود که شیوخ عرب خلیج‌فارس در سال 1861 میلادی معاهده دوستانه‌ای با دولت انگلیس بستند و به موجب آن به موارد خفت‌بار و نوکرصفتانه زیر متعهد شدند:

نخست: تعهد به خودداری از ادامه تجارت برده.

دوم: تعهد به خودداری از جنگ و دزدی دریایی.

سوم: تعهد به واگذاری ارجاع موارد شکایت تجاوزات دیگران به حکمیت و قضاوت انگلیسی‌ها

چهارم: تعهد به سکونت و تجارت آزادانه انگلیسی‌ها در قلمرو مناطق اشغالی آنها

پنجم: کسب تصویب‌نامه، اجازه و رضایت انگلیس در هرگونه قرارداد و عهدنامه‌ای با دولت‌های دیگر و عدم اجازه به هر کشور دیگری که بخواهد در خاک آنان نمایندگی سیاسی و کنسولگری و مخزن سوخت تاسیس کند.

ششم: اختصاص انحصاری رهن و فروش و پیشکش یا عنوان‌های دیگر فقط به انگلیس به نحوی که هیچ کشور دیگری حق نداشته باشد از این امر منتفع شود.

قابل توجه این که همه مفاد قرارداد‌های بسته شده با شیوخ جنوب خلیج فارس تا سال 1971 میلادی که انگلستان تصمیم گرفت از خلیج فارس خارج شود پابرجا مانده بود و به مرحله اجرا درمی‌آمد و شکی نیست که هم اکنون نیز این سرسپردگی، در ظاهری متفاوت ادامه دارد. اکنون امید است با یادآوری و زنده نگهداشتن روزهای ملی ایران از جمله روز ملی خلیج‌فارس و پیشینه گرانسنگ تاریخ و فرهنگ و هویت ملی ایران زمین توسط اندیشمندان، رسانه‌ها و مسئولان، ریشه‌های سترگ تاریخی این زادبوم‌ کهن، از محاق فراموشی خارج شده و بر نسل جوان روشن گردد یک نام، فقط یک نام نیست بلکه حیثیتی است که خون‌ها برای آن ریخته شده و لذا بایدآن راه را ادامه داد.

 

جام جم

تحریریه آذری ها

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

سند هفته

تحلیل راهبردی

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/04e2a090eb41720e1f5960645e9c3489.jpg
مبارز قربانلي، رييس کميته دولتي امور گروه هاي ديني جمهوري آذربايجان تاکيد کرد داير کردن کلاس هاي درس قرآن در منازل در جمهوري آذربايجان ممنوع است.به گزارش «آپا
cache/resized/2f1468cb974b9886590ab9f6df2ae574.jpg
وزراي امور خارجه جمهوري باکو و امارات عربي متحده، با امضاي يادداشت تفاهمي بر حمايت دو کشور از يکديگر در زمينه تماميت ارضي و مصونيت مرزهاي شناخته شده بين المللي
cache/resized/89b69ac1c487c6fe94b2743841abe495.jpg
پايگاه اينترنتي روزنامه «يني مساوات» نوشت آمريکا در حال ايجاد «ناتوي اسلامي» است و باکو نيز در مقابل انتخاب دشواري قرار گرفته است.پايگاه اينترنتي «يني مساوات»
cache/resized/08c24218f776495ae999d4f1aa57b630.jpg
حکمت بابااوغلو، سردبیر روزنامه «ینی آذربایجان» ، ارگان رسمی حزب حاکم «ینی آذربایجان» ( حزب حاکم جمهوری جمهوری) و نماینده مجلس این کشور، با انتشار مقاله ای
cache/resized/a5f757a3e4fd6d1de269b9057cfed70a.jpg
  انتقاد چنگیز عبدالله اف، نویسنده مشهور جمهوری باکو از کاهش میزان کتابخوانی در این کشور و "بی اطلاعی عمومی از فرار نظامیان این کشور از مقابل ارامنه مهاجم در
cache/resized/cf25f3a28c2567a696fb784cfba44cc5.jpg
    تسنیم:به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم، در حالی که تمامی ویژگی‌های مذهبی و فرهنگی شیعی روستای نارداران در جمهوری آذربایجان، طی یک سال و نیم اخیر
cache/resized/9c250d3f090fd29054dd6fbb8bc77803.jpg
انتشار فیلم یعقوب محمداف کفیل ریاست جمهوری باکو خبر ساز شد. به گزارش آذریها یک وب سایت با انتشار فیلم و گزارش اظهارات محمداف پس از سقوط شهر شوشا در قراباغ
cache/resized/6c7501a5516e2d3c4291c4d4db5d9144.jpg
روزنامه «يني مساوات» نوشت مذاکرات وزراي خارجه جمهوري باکو، ارمنستان و روسيه درباره مناقشه قره باغ ، در مسکو بي نتيجه ماند.يني مساوات نوشت اين بار ديدار وزراي
cache/resized/d279a423e44deb047ad211d7441e69c8.jpg
به گزارش «يني مساوات» ، اوکتاي اسدوف، رييس مجلس جمهوري آذربايجان، قطعنامه مجمع پارلماني شوراي اروپا را مبني بر تحت نظارت قرار گرفتن ترکيه از جهت رعايت حقوق بشر
cache/resized/212859532b82e8cabfdccc716d035a4e.jpg
الهام علي اف، رييس جمهوري باکو با ارسال پيامي به روون ريولين، رييس جمهوری اسرائیل، روز به اصطلاح «عيد ملي استقلال» اين رژيم را تبريک گفت.به گزارش خبرگزاري رسمي
cache/resized/dc3bf4d4b26a09c3e465eddd4aaf8cf2.jpg
جمهوری باکو متهم شده به یک نهاد قدیمی حقوق بشری در اروپا پیشنهاد رشوه داده است. به گزارش سرویس ترجمه شفقنا به نقل از گاردین، دو تن از اعضای انجمن پارلمانی
cache/resized/01d2e4728acec27cecfa240b338b06fa.jpg
  دبیرکل حزب سوسیال دموکرات و نماینده مجلس جمهوری باکو در پی ادامه اعتراض طیفهای افراطی در فضای مجای به اظهارات ماه پیش خود مبنی بر « ترک نبودن آذری‌ها و نقش