این روزها همه سهمی در کابینه‌ی روحانی می‌خواهند؛ شما چه طور؟!

دوشنبه, 23 مرداد 1396 ساعت 10:12 نوشته شده توسط  اندازه قلم کاهش اندازه قلم کاهش اندازه قلم افزایش اندازه قلم افزایش اندازه قلم

آنچه که حسن روحانی از مدت‌ها پیش از مراسم تحلیفش و حتی در حال حاضر که نفرات مورد نظر او (جز وزیر علوم) اعلام شده، با آن روبرو بوده سهم‌خواهی‌هایی هست که به انحاء مختلف از او شده است. برخی از منظر سیاسی و منافع حزبی و جناحی خود سهم بیشتری در کابینه می‌خواهند، برخی نگاه جنسیتی به آن دارند و برخی هم بر اساس مواردی همچون مذهب و قومیت، سهمی در کابینه‌ی حسن روحانی می‌خواهند. البته که اگر هر یک از رویکردهایی که ذکر شد نگاه تمامیت‌خواهانه‌ای نسبت به سهم مورد نظر، در کابینه‌ی دولت نداشته باشند، مطالبه‌ی آنها تضادی با منافع ملی کشور نخواهد داشت. اما آنچه در اغلب سهم‌خواهی‌هایی که در مورد اعضای کابینه دیده می‌شود، مغفول ماندن موضوع «شایسته‌سالاری» است که این مهم، بدون شک پیوند ناگسستنی با توسعه‌ی کشور و منافع ملی ایران دارد.

متاسفانه بخش عمده‌ای از مشکل این نوع سهم‌خواهی‌ها ریشه در شکل نگرفتن (یا ناقص بودن) تحزب واقعی در کشور دارد. این مهم باید به طور جد در بلندمدت مورد توجه مقامات ارشد کشور قرار بگیرد تا در آینده، کشور از آفات سهم‌خواهی‌های گوناگون در امان بماند. در کشورهای توسعه‌یافته، اغلب کابینه‌ها به نحوی نمایانگر قدرت احزاب و نیروهای حاکم می‌باشند. قطعاً اگر تحزب واقعی در کشور وجود داشته باشد، احزاب برای جلب نظر مردم مجبورند به مطالبات حقیقی گروه‌های مختلف در کشور بپردازند تا از این طریق، امکان سوءاستفاده از مطالبات حقیقی مردم نیز سلب شود. ‌

شیوه‌های گوناگونی در انتخاب کابینه در کشورهای مختلف وجود دارد. به عنوان مثال در کشورهایی همچون آلمان، فرانسه و ژاپن، اعزای کابینه اغلب در آغاز، کارمندان رسمی دولت هستند و سپس به عنوان وزیر یا اعضای کابینه به جمع سیاستمداران حرفه‌ای می‌پیوندند. یا در کشورهایی همچون انگلستان، استرالیا و کانادا، اعضای کابینه، اغلب به عنوان سیاستمداران حرفه‌ای وارد کابینه می‌شوند، در صورتی که قبل از آن کارمند رسمی دولت نبوده‌اند. در آمریکا نیز ترکیبی از این دو شیوه به چشم می‌خورد که در آن، اعضای کابینه گرچه ممکن است سابقه‌ی پست‌های حکومتی همچون فرماندار یا عضویت در مجالس قانون‌گذاری را داشته باشند اما عموماً به عنوان سیاستمداران حرفه‌ای وارد کابینه می‌شوند.

البته غرض از گفتن این مثال‌ها این نیست که ما نیز باید عیناً مطابق با آنها عمل کنیم بلکه باید با توجه به مختصات خاص ایران، الگوی خاص خودمان را داشته باشیم. اما به هر حال مثال‌های فوق، کشورهای پیشرفته و توسعه‌یافته‌ی سیاسی هستند که می‌توان با مداقه در سپهر سیاسی آنها، به الگوی مناسبی برای ایران نیز دست یابیم.

به نظر می‌رسد در حال حاضر بهترین مطالبه‌ای که می‌توان از حسن روحانی داشت، گزینش کابینه بر اساس شایستگی افراد و نه هیچ چیز دیگر باشد. «شایسته‌سالاری» به شیوه‌ای از مدیریت گفته می‌شود که در آن دست‌اندرکاران بر پایه‌ی توانایی و شایستگی‌شان برگزیده شوند و نه بر اساس قدرت مالی، موقعیت اجتماعی، نسبت‌های فامیلی و ... . در جوامع شایسته سالار، نگرش‌های خویشاوندسالاری، قبیله‌گرایی، حزب‌سالاری و مواردی از این دست مطرود است.

از منظر سیاسی؛ با توجه به سپهر سیاسی کنونی ایران که نه اصلاح‌طلبی در آن خیلی قابل تشخیص است و نه اصولگرایی و نه گرایشات دیگر، راهی جز این نمی‌ماند که معیار گزینش افراد، صلاحیت و شایستگی آنها باشد. چه آنکه بسیاری از اصلاح‌طلبان امروز، از اصلاح‌طلبی فقط ورود به لیست اصلاح‌طلبان برای رای آوردن را بلدند! و همنشین شدن اصولگرایان با «تتلو» هم باعث شده که اصلاً نیاز باشد «اصولِ» اصولگرایی دوباره بازتعریف شود!

از منظر سهم‌خواهی بر اساس مواردی همچون قومیت و مذهب نیز باید به این مهم توجه کرد که این نوع سهم‌خواهی، نه زمینه‌ی تاریخی و اجتماعی در ایران دارد که بخواهد نتیجه‌ی مثبتی داشته باشد و نه الگوی موفقی از این نوع سهیم شدن در قدرت را می‌توان در دنیا دید. مثال بارز آن، کشور لبنان است که قدرت در آن بر اساس قومیت و مذهب تقسیم شده است و نیازی به توضیح نیست که این مدل سیاسی در لبنان، خود تا چه اندازه در توسعه‌نیافتگی این کشور نقش داشته و دارد.

در نتیجه، با توجه به آنچه که گفته شد به نظر می‌رسد در شرایط کنونی کشور، بهتر است به جای توجه به هرگونه سهم‌خواهی خودمحورانه، اصل «شایستگی» محور نگاه به کابینه‌ی اعلامی دکتر حسن روحانی باشد. البته که شکی نیست ایدئال همه‌ی آنهایی که دل در گرو پیشرفت و توسعه‌ی این سرزمین دارند، این است که در کابینه‌ی دکتر روحانی هم بانوان کشور حضور چشم‌گیر داشته باشند و هم از تمامی نگرش‌ها، اعم از سیاسی، قومی، مذهبی، جنسیتی و ... حضور داشته باشند. اما ملاک اصلی باید همان اصل «شایستگی» افراد باشد که منافع ملی کشور را به بهترین شکل ممکن تامین می‌کند. آنچنانکه که «مولوی عبدالحمید» چندی پیش گفت: «ایران و وطن مطرح باشد، و قوم و مذهب [و ...] مطرح نباشد.»

 

رضا کدخدازاده

رضا کدخدازاده، روزنامه نگار و نویسنده، کارشناس ارشد آسیای مرکزی و قفقاز، پژوهشگر مطالعات اقوام.

پست الکترونیکی این آدرس ایمیل توسط spambots حفاظت می شود. برای دیدن شما نیاز به جاوا اسکریپت دارید

نظر دادن

از پر شدن تمامی موارد الزامی ستاره‌دار (*) اطمینان حاصل کنید. کد HTML مجاز نیست.

تحلیل راهبردی

سند هفته

طراحی وب سایت وب و تو

تازه ترین اخبار جمهوری باکو

cache/resized/22ae40b23afa48d7840bf5e67c1d9655.jpg
سخنگوی وزارت امور خارجه ارمنستان تاکید کرد بدون حضور نماینده قراباغ کوهستانی در مذاکرات صلح قره باغ میان جمهوری باکو و ارمنستان، رسیدن به صلح امکان پذیر نخواهد
cache/resized/8ba344815638ac8d5d432548c9c94d8a.jpg
    يكي از فعالان باند تجزيه طلب ضدايراني « داك » ( به اصطلاح كنگره آذربايجاني‌هاي دنيا )  و « دامب » ( به اصطلاح اتحاديه ملي آذربايجاني هاي دنيا ) در باكو
cache/resized/df901b2a15838ff071856cb1175397c1.jpg
انتخابات ریاست جمهوری باکو از ساعت 8:00 امروز یازدهم آوریل آغاز شد. به گزارش آذریها، در این انتخابات چند نامزد مستقل و حزبی و همچنین شخص الهام علی اف شرکت کرده
cache/resized/e7a1b679098188f26a82fb8122b9363d.jpg
پایگاه اینترنتی «ریپورت» از اعلام آمادگی  بغداد برای کمک به باکو در بازگرداندن زنان و فرزندان داعشی های جمهوری باکو به این کشور خبر داد. به گزارش پایگاه
cache/resized/a7167f356cc0fdf1febab1878fb7f2b9.jpg
علی حسن اف مشاور ارشد الهام علی اف از اعتراض فعالان سیاسی کشورش نسبت به انتخاب نام "جمهوری آذربایجان" برای منطقه آران و شروان انتقاد کرد.به گزارش آذریها در
cache/resized/0093b9e6ce138cb0d2867847fc9cd24e.jpg
«باکو ساهاکیان» رئیس جمهور قراباغ کوهستانی طی سفر رسمی به ایالات متحده در کنگره این کشور حضور پیدا کرد. به گزارش وب سایت خبری- تحلیلی آذریها، «باکو ساهاکیان»،
cache/resized/c5ca6026670e0a40c84024a5999e9c33.jpg
به گزارش گروه دفاتر خارجی خبرگزاری تسنیم،«بنیاد‌ حسین‌اف» سفیر جمهوری آذربایجان در تهران در پاسخ به این سوال که نظرش درباره «کالای تولید ایران» چیست؟، به جدی و
cache/resized/1abf5b79728e38e158266121e85e311a.jpg
    خبرگزاري آذرتاج خبر داد «کميته روابط اجتماعي آمريکا - اسراييل» ( AIPAC )، همايشي را  در چارچوب همکاري هاي جمهوري باکو با اسرائیل با عنوان « مرزهاي جديد؛
cache/resized/2d7edd2914a38c033da434059145245c.jpg
دبير آکادمي ملي علوم جمهوري باکو گفت در فرهنگ لغات و دستور خط زبان آذري در جمهوري باکو،  کلمه  املاء ، «آرفوگرافيا» ( به معناي دستور نگارش کلمات )، با املاي
cache/resized/6c074d77a9a7afae605345681c0689fd.jpg
در حالی که رسانه های باکو هفته گذشته روسیه را به دلیل چاپ یک دایره المعارف جغرافیایی به نقض تمامیت ارضی خود متهم کرده بودند این هفته نیز امریکا را به نقض
cache/resized/253e7b5503d2933aa9ad41c20c188d31.jpg
زاهد عروج ، عضو «کميته امور امنيتي و دفاع و مبارزه با مفاسد مالي» مجلس جمهوري  باکو در مقاله اي  عليه رژه نظامي زنان محجبه يمني در محکوميت جنايات رژيم آل سعود
cache/resized/a700710a72457be4a885dcc12feb25c8.jpg
رييس « موسسه تاريخ » آکادمي ملي علوم جمهوري باکو اعلام کرد  تاريخ اين کشور از نو نوشته مي شود. به این ترتیب الهام علی اف دستور داده است که تاریخ جمهوری باکو